NGUYỄN CÔNG BAO Chuyện về người Anh hùng Đặc công rừng Sác

Để có được ngày thống nhất đất nước, biết bao sự hy sinh, mất mát phải đánh đổi, nhiều chàng trai, cô gái đã ngã xuống, mãi mãi tuổi thanh xuân. Câu chuyện về Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao, một người con quả cảm của quê hương Quảng Yên là nốt trầm hùng trong khúc tráng ca thời đại.Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao, SN 1947, quê ở xã Cẩm La, huyện Yên Hưng (nay là TX Quảng Yên). Anh là một trong 8 chiến sĩ lừng danh của Đoàn 10 Đặc công rừng Sác, đơn vị 2 lần Anh hùng, do Đại tá Lê Bá Ước làm Đoàn trưởng.

Trong trận đánh mưu trí, quyết liệt rạng sáng 3/12/1973, các anh đã thiêu hủy toàn bộ căn cứ Tổng kho xăng dầu Nhà Bè của Mỹ - Ngụy bên sông Lòng Tàu, Sài Gòn, đốt sạch 250 triệu lít xăng trong 12 bồn chứa lớn bằng ngọn lửa rừng rực cháy suốt 12 ngày đêm...

Trong số những chiến sĩ cảm tử của trận đánh đó, có 2 chiến sĩ là Nguyễn Công Bao và Phạm Văn Tiềm bị địch vây bắt lên tàu. Quyết không để địch bắt sống, các anh đã rút lựu đạn phá hủy thêm một số tàu của địch và anh dũng hy sinh. Khi ngã xuống, Nguyễn Công Bao vừa tròn 27 tuổi còn Phạm Văn Tiềm mới ở độ tuổi đôi mươi.

Bức ảnh về 8 chiến sĩ Đoàn 10 Đặc công rừng Sác do Đoàn trưởng, Đại tá Lê Bá Ước tặng cho bà Hiệp (vợ Liệt sĩ Nguyễn Công Bao).

Theo tư liệu, Đại tá Lê Bá Ước, nguyên Chính ủy, Đoàn trưởng Đoàn 10 Đặc công rừng Sác (mất năm 2016), từng chia sẻ: "Trong trận đánh đó chúng tôi có 8 dũng sĩ. Anh em đã có lời hứa với nhau quyết không để cho địch bắt sống. Vì vậy khi bị địch vây bắt đưa lên tàu, Nguyễn Công Bao và Phạm Văn Tiềm đã rút lựu đạn, chiến đấu cảm tử với 13 tên địch trên tàu".

Sau trận đánh, đơn vị đã nhiều lần bí mật tìm kiếm nhưng vẫn không thể tìm được hài cốt của anh Bao và anh Tiềm. Hai liệt sĩ được tuyên dương “Hành động Anh hùng” và được tặng thưởng Huân chương Chiến Công hạng Nhất.

Trận tập kích phá hủy Tổng kho xăng Nhà Bè của Nguyễn Công Bao và đồng đội đã làm chấn động cả thế giới. Sự hy sinh to lớn của các anh không chỉ góp phần làm nên thành công của trận đánh lịch sử, mà còn cắt đứt mạch máu giao thông vận tải của Mỹ - Ngụy Sài Gòn, khiến cho quân Mỹ không thể thực hiện ý đồ đánh chiếm ra miền Bắc, là tiền đề để ta giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước năm 1975.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, nhà có 3 anh chị em, Nguyễn Công Bao mồ côi mẹ từ năm 4 tuổi, trải qua một tuổi thơ nhọc nhằn, cơ cực, phải tự lập từ sớm. Bà Nguyễn Thị Hải (ở TX Quảng Yên) - chị gái của Anh hùng Nguyễn Công Bao, kể: "Nhà chúng tôi có 3 chị em, trên tôi là chị cả, cậu Bao là em út. Mẹ tôi mất khi Bao mới 4 tuổi. Một mình bố nuôi 3 chị em rất vất vả, đi làm biển được bữa nào ăn bữa đấy. Năm 1968 Bao xung phong đi bộ đội, sau đó lấy vợ, có con và đến năm 1972 vào chiến trường miền Nam. Tưởng em đi rồi về, thế mà em đi mãi...".

Đến Quảng Yên giữa những ngày tháng 4 lịch sử này, chúng tôi tìm gặp bà Vũ Thị Hiệp - vợ của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao, trong ngôi nhà giản dị ở phường Phong Hải. Chồng hy sinh năm 1973, nhưng đến tận năm 1976 gia đình mới nhận được tin báo tử. Ngày 30/4/1975, khi đất nước hoàn toàn giải phóng, người vợ ấy vẫn ngóng tin chồng mình về, nhưng chờ mãi vẫn không có thông tin...

Bà Vũ Thị Hiệp - vợ Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao, giới thiệu những bức ảnh kỷ niệm những lần bà vào chiến trường xưa của chồng.

Bà Vũ Thị Hiệp xúc động nhớ lại: "Ngày giải phóng tôi cũng náo nức mong chờ thư anh từng ngày, từng ngày, nhưng càng chờ càng bặt vô âm tín. Tôi theo dõi trên báo đăng trận đánh Tổng kho xăng nhà Bè và biết tin anh đã bị địch bắt. Đến năm 1976 gia đình mới chính thức nhận được tin báo tử. Từ đó tôi cúng giỗ anh vào đúng ngày trận đánh diễn ra".

Đau đáu mong muốn có một ngôi mộ để tưởng niệm liệt sĩ Nguyễn Công Bao, bà Hiệp đã nhờ những đồng đội của chồng mình năm xưa lấy cho một nắm đất trên chính dòng sông Lòng Tàu nơi anh đã ngã xuống để về thờ; nhưng nguyện vọng khi đó của bà không thành, vì không thể lập một ngôi mộ không cốt. Nắm đất ấy vẫn được bà giữ đến bây giờ.

Nắm đất do đồng đội liệt sĩ Nguyễn Công Bao lấy từ dòng sông Lòng Tàu nơi anh đã ngã xuống, gửi về cho bà Hiệp để thờ.

26 năm sau, vào một ngày tháng 7/1999, người dân ở khu vực hàng rào kho xăng Nhà Bè báo tin tìm thấy 2 bộ hài cốt. Vợ chồng Đại tá Lê Bá Ước cùng một số cán bộ, chiến sĩ Đoàn 10 Đặc công rừng Sác đã tức tốc đến tận nơi, xác định đây là hài cốt của 2 chiến sĩ đặc công Nguyễn Công Bao và Phạm Văn Tiềm. Mộ của 2 anh đã được quy tập tại Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Nhà Bè (TP Hồ Chí Minh) theo đúng nghi thức Quân đội. Tháng 11/1999, bà Hiệp bay vào Nam để nhận phần mộ của chồng. Đây cũng là chuyến đi đầu tiên của bà vào chiến trường xưa, nơi liệt sĩ Nguyễn Công Bao đã chiến đấu và anh dũng hy sinh. Sau đó bà Hiệp còn có 2 lần khác trở vào Nam thăm mộ chồng và các đồng đội của chồng.

Năm 2011, bà Hiệp cùng con và gia đình vào Nghĩa trang Liệt sĩ huyện Nhà Bè xin phép được chuyển hài cốt của chồng, cha về mảnh đất quê hương. Hài cốt của liệt sĩ Nguyễn Công Bao đã được đón rước, an táng trọng thể tại Nghĩa trang Liệt sĩ TX Quảng Yên bên dòng sông Bạch Đằng lịch sử.

Phần mộ liệt sĩ Nguyễn Công Bao tại Nghĩa trang Liệt sĩ TX Quảng Yên.

Niềm an ủi với gia đình càng trọn vẹn hơn khi năm 2013, tròn 40 năm sau ngày hy sinh, liệt sĩ Nguyễn Công Bao đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Và đến năm 2014, Quảng Yên đã có một con đường mang tên người anh hùng của quê hương - đường Nguyễn Công Bao. Con đường dài gần 5km, chạy từ đê Cống Vông qua xã Cẩm La đến ngã ba đình Cốc, phường Phong Cốc (TX Quảng Yên).

Giới thiệu về con đường này, nhà thơ Dương Phượng Toại - bạn học của Anh hùng Nguyễn Công Bao, cho biết: "Con đường này với cư dân làng đảo Hà Nam chúng tôi vô cùng ý nghĩa, cũng là con đường đi qua quê vợ của liệt sĩ Nguyễn Công Bao. Đây là con đường thứ 2 trên đất nước Việt Nam được đặt theo tên người anh hùng của vùng đảo Hà Nam, sau đường Nguyễn Công Bao tại huyện Cần Giờ, TP Hồ Chí Minh".

Con đường mang tên Anh hùng Nguyễn Công Bao tại TX Quảng Yên.

Câu chuyện về cuộc đời và những chiến công của Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Công Bao, một người con ưu tú, quả cảm của quê hương Quảng Yên, cho đến tận hôm nay vẫn được nhắc đến với niềm tự hào, trân trọng và biết ơn sâu sắc. Máu xương các anh đã hòa vào với Đất mẹ để viết tiếp những trang sử hào hùng trên quê hương Việt Nam và trên vùng đất Quảng Yên giàu truyền thống cách mạng.