Bài viết

Nguyễn Công Thuấn (1)

KÝ ỨC CÂY CỌ GIÀ TRÊN CAO NGUYÊN POLUVEN

Gia Lai09/06/2026Ban Biên tập tổng hợp2 lượt xem0 lượt chia sẻ
Vào kho vũ khí nhận hàng xong, kéo bạt bịt kín, chặt cành cây xanh cắm ngụy trang cho xe xong, xách bộ đồ nghề nhận một chiếc bánh chưng tiêu chuẩn Tết mà anh em nuôi quân của nhà bếp cấp cho các lái xe đi công tác trên tuyến vì vừa Tết xong vẫn còn hương vị ngày xuân. Chuyến xe này tôi đi có một mình không có phụ lái, chiếc xe tôi mới nhận này là xe zin 157 xe ba cầu do Liên Xô sản xuất, xe còn mới mọi thông số kỹ thuật rất tốt, mới lái đi thử mấy cây số tôi thấy rất yên tâm. Mùa khô Trường Sơn căng như dây đàn, cảm giác hanh khô khắc nghiệt, nếu có một đốm lửa là ở đâu cũng có thể cháy được, mặt đất tơi xốp xe chạy đến đâu bụi cuốn theo đến đó, đứng xa trông giống như vệt khói của B52 giải bom, sửa chữa xe hư hỏng vô tình đánh rơi cà lê hoặc phụ tùng xe là sẽ bị chìm lẫn vào bột đất và không thể tìm thấy được nữa. Ông mặt trời xuống núi, chiều tà hoàng hôn, cánh lái xe chúng tôi không ai nói với ai hoặc chào hỏi nhau gì cả cứ thế lẳng lặng lên xe nổ máy và hòa vào đường tuyến lên đường (không chào hỏi nhau là vì sợ hên xui là gặp sự cố không may mắn). Đêm đầu tháng đầu xuân năm mới trên bầu trời không có trăng sao, thỉnh thoảng có ánh sáng của ánh đèn pháo sáng do máy bay Mỹ thả để săn tìm mục tiêu trên đường Trường Sơn. Xe chúng tôi hành quân chỉ được phép đi bằng đèn gầm gọi là đèn gầm nhưng thực ra chiếc đèn do nhà chế tạo làm giống như mai con rùa đẻ, này không có pha chiếu sáng, bên trong lắp một chiếc bóng đèn dây tóc 12V, cửa chiếu sáng rộng bằng ngón tay trỏ đặt ngang vệt sáng chiếu xa khoảng 7 đến 10 m, cánh lái xe còn gọi cái tên khác là đèn rùa, ánh sáng của đèn rùa so với tốc độ của ô tô chạy thì quá khó khăn cho xe di chuyển vì vậy do kinh nghiệm lái xe chiến trường chúng tôi thường căn đường bằng khoảng sáng của bầu trời và rừng cây, và lợi dụng ánh sáng của đèn pháo sáng máy bay đêm Trường Sơn. Những lúc không có máy bay oanh tạc, không có tiếng súng nổ và tiếng đạn bom thì Trường Sơn cũng yên tĩnh, chỉ còn lại tiếng rì rầm của đoàn xe ra trận và cứ thế trườn đi, trèo đèo lội suối nên dốc xuống ngầm, trèo lên đỉnh núi cao vượt qua những vòng cua quanh co khúc khuỷu, cánh lái xe cũng thư thái trong tâm nên cũng có những phút giây nghĩ về quê hương gia đình vợ con và những ngày xuân vừa đi qua ở hậu phương miền Bắc. Lúc này khoảng chừng 3 giờ sáng xe tôi đã vượt qua rất nhiều núi rừng đèo dốc, ước chừng còn khoảng 50 km nữa là vào đến kho trả hàng, trước khi vượt qua một bãi trống dừng khộp xe tôi đang đi qua một rừng cọ đoạn rừng cọ này có rất nhiều khe suối, có cả suối cạn và suối còn nước nông, xe vừa qua khe suối nước nông, đầu xe bắt đầu ngóc lên bánh xe phần trước đã bám vào bờ phía Nam của khe suối, một tiếng nổ đanh, một luồng sáng bao trùm toàn bộ trên nắp capô xe, xe khựng lại rồi chết máy trôi lùi xuống ngầm nước, tôi kéo vội phanh tay, đạp phanh chân bình tĩnh bật chìa khóa điện khởi động lại nhưng xe không nổ máy được nữa, biết rằng xe đã bị trúng đạn vào một bộ phận nào đó của phần động cơ nên xe đã không nổ máy được nữa, không còn cách nào khác tôi xách khẩu AK mở cửa nhảy ra khỏi xe xuống suối nước tìm cách vào bờ phía Nam của ngầm, chạy dọc theo đường tuyến để tìm hầm trú ẩn tránh thương vong, chạy chừng 50 m thấy có một chiếc hầm ở dưới gốc một cây cọ già, soi đèn pin thấy trong hầm không có rắn rết gì tôi chui vào tránh trú, lúc này chiếc C130 vẫn vòng đi vòng lại cứ mỗi lần vòng cánh trái nó lại bắn một loạt đạn 20 Ly vì súng máy nó đặt ở cánh trái của máy bay, đèn pháo sáng của chiếc máy bay cảnh giới vẫn sáng rực một vùng trời đất Trường Sơn. Khoảng 20 phút sau tôi thấy có rất nhiều tiếng gầm rú của máy bay F4, như vậy là thằng C130 đã không bắn cháy được xe của tôi nó đã bàn giao mục tiêu cho bọn F4, lúc này các loại bom khoan, bom phát quang, bom phá, bom cháy, máy bay F4 thi nhau bổ nhào cắt xuống tiếng bom đạn ầm ào cùng tiếng gầm rú của máy bay và tiếng rít của những quả rocket đã làm vỡ toang cả một góc rừng trong đêm đen của Trường Sơn. Ngồi trú tránh trong hầm một mình, tôi thầm nghĩ xe mình sẽ cháy mất, đang suy nghĩ miên man bỗng trên nóc hầm có một tiếng ịch, toàn thân người tôi thấy mình co rúm lại căn hầm trở lên chật chội, khói bom cộng với bột đất đặc quánh thở không được, ngực tức hít không khí không thấy vào phổi, bình tĩnh trở lại lúc này tôi thấy căn hầm đã bị sập, như vậy là mình đã bị chôn sống, trong lúc giữa sự sống và cái chết tôi tìm cách để thoát ra, cựa mình xoay sở nhìn thấy trên đầu mình có ánh sáng của lửa cháy bập bùng qua khe của hai khúc gỗ trên nắp hầm tôi lấy tay bới cho đất rơi xuống khe hở rộng thêm ra dùng báng súng của khẩu AK lách vào khe hai cây gỗ dùng sức còn lại bẩy ngang thấy khe hở rộng thêm tôi nghĩ may ra mình còn sống, bẩy 2-3 lần nữa không thấy chuyển động, chắc hết cỡ rồi, lúc này sờ lên người không thấy bị thương ở đâu chỉ thấy ngực áo ướt lẫn đất của Trường Sơn sền sệt nghĩ mình bị sức ép đã cháy máu từ mũi và mồm ra lúc này người cũng đã thấm mệt tôi thử nghiêng đầu chui qua khe của hai khúc gỗ thấy đầu mình lọt qua, nghĩ đến câu ông bà ta dạy đầu xuôi đuôi lọt tôi bình tĩnh lựa từng chút một, qua được đầu qua được vai và ngực cứ thế trườn dần cuối cùng tôi đã nằm trên mặt hầm, nhớ đến khẩu AK tôi thò cánh tay phải vào khe hai cây gỗ lấy được khẩu súng lên, dùng khẩu AK tôi bắn lên một loạt đạn 4 phát súng nổ tôi nằm xoài trên nóc hầm nghe thấy rất xa có một tiếng súng bắn hỏi lại đưa súng lên tôi bắn thêm một loạt 2, 4 phát súng nữa sau đó nghe thấy tiếng súng bắn trả lời thế là tôi yên tâm vì các đồng chí bộ đội công binh thông tin quân y đã nghe thấy tiếng súng ám hiệu của tôi. Khi chui lên nóc hầm thì toàn bộ chiếc xe của tôi đã cháy thành một quầng lửa lớn ngay mép nước của dốc ngầm, lúc này máy bay Mỹ cũng đã bỏ đi vì mục tiêu đã bị phá hủy, chỉ còn nghe thấy tiếng nổ của những quả đạn trên xe tôi chở còn sót lại chưa nổ hết và tiếng lép bép của các vật liệu trên xe cháy nham nhở, sau đó tôi cũng xỉu đi lúc nào không biết đến sáng hôm sau tỉnh dậy tôi thấy mình đã nằm trong trạm phẫu thuật trạm Quân y binh trạm 46 trên đất bạn Lào. Hôm nay là ngày 24 tháng 2 năm 1972, thế là tôi đã bị thương đêm hôm qua ngày 23 tháng 2 năm 1972 tức là ngày mùng 9 tháng giêng năm Nhâm Tý, nằm ở trạm Quân y binh trạm 46 hai ngày, sau khi được chăm sóc sức khỏe tôi dần khỏe lại đêm ngày 26 tháng 2 năm 1972 tôi ra hầm trực của các đồng chí công binh trên đường tuyến để chờ xe các đơn vị trong đoàn trả hàng đi ra rồi đi nhờ để về đơn vị. Những lần đi công tác sau này của mùa khô năm ấy đi qua đoạn đường mà hầm mình bị sập tôi đi xuống nghiên cứu lại cụ thể tôi thấy mình thật may mắn vì hôm ấy hầm bị sập là do quả bom phát quang đã trúng vào ngọn cây cọ già cắt đứt làm ngọn cây cọ lao xuống làm hầm sập chứ nếu hôm đó là quả bom thì cả hầm và tôi bay đi thành cát bụi Trường Sơn, quay trở lại cái hầm sập thấy hai cây gỗ vẫn còn nguyên hiện trường thử chui đầu lại xem sao nhưng không thể nào chui vào được nữa thế mới biết rằng chỉ có trong chiến đấu lao động và những lúc khó khăn con người mới sáng tạo mưu trí để vượt qua những gian nan đó.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn