Nguyễn Công Tiến - Giữ đất nơi biên giới
Có những câu chuyện không bắt đầu bằng một chiến công lớn, mà bắt đầu từ một làng quê và một người trẻ bình thường rồi dần dẫn đến những nhiệm vụ không bình thường. Nguyễn Công Tiến sinh năm 1927, quê Phúc Lâm, Thanh Oai, Hà Sơn Bình. ; được truy tặng năm 1979 nên tài liệu này không tự suy đoán. Những mốc ngắn gọn ấy là điểm bắt đầu để tôi bước vào câu chuyện về ông - một con người sống trong giai đoạn đất nước phải liên tiếp đối diện với chiến tranh và những nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.
Dấu ấn chính được ghi lại về Nguyễn Công Tiến là: Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam; được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND năm 1979; bảng danh sách chưa nêu chi tiết chức vụ. Chi tiết này giúp ta xác định rất rõ vị trí của nhân vật trong lịch sử. Ông không đứng ngoài biến cố, mà ở ngay trong biên giới phía Bắc, nơi mỗi quyết định, mỗi ca trực hay mỗi lần cơ động đều có thể ảnh hưởng đến đồng đội và nhân dân.
Cuối thập niên 1970, nhiều địa bàn biên giới phía Bắc đứng trước thử thách đặc biệt. Người lính ở đó không chỉ giữ một cao điểm hay một con đường; phía sau họ là bản làng, thị trấn và từng tấc đất biên cương. Điều kiện địa hình núi cao, thời tiết khắc nghiệt và giao thông khó khăn khiến mọi nhiệm vụ chiến đấu, cơ động, tiếp tế đều nặng nề hơn.
Tư liệu công khai về Nguyễn Công Tiến hiện chưa kể lại đầy đủ từng trận đánh hay từng ngày công tác. Vì thế, câu chuyện này không gán thêm lời thoại hoặc chiến công mà nguồn chưa nêu. Điều chắc chắn có thể kể là ông thuộc một thế hệ đã nhận nhiệm vụ trong hoàn cảnh đặc biệt, và việc tên tuổi được ghi trong danh sách Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho thấy sự ghi nhận của Nhà nước đối với những đóng góp ấy. Chính sự thận trọng với tư liệu cũng là một cách tôn trọng nhân vật lịch sử.
Biên giới hôm nay có những con đường, cửa khẩu và bản làng bình yên. Chính sự bình yên ấy khiến câu chuyện của người lính giữ biên cương càng đáng được kể lại: để thế hệ sau hiểu rằng chủ quyền được bảo vệ bằng những con người cụ thể, ở những vị trí cụ thể.
