NGUYỄN ĐĂNG GIÁP – NGƯỜI LÍNH TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ THỜI KỲ ĐỔI MỚI

Khi chiến tranh kết thúc, những người lính không còn phải ngày đêm đối mặt với bom đạn, nhưng điều đó không có nghĩa nhiệm vụ của họ đối với đất nước đã kết thúc. Một mặt trận mới mở ra, không có tiếng súng nhưng cũng đòi hỏi bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần dám chịu trách nhiệm. Đó là mặt trận xây dựng và phát triển kinh tế. Nguyễn Đăng Giáp là một trong những người lính đã bước vào mặt trận ấy.

Ông sinh năm 1954, quê Nghệ An. Trưởng thành trong môi trường quân đội, Nguyễn Đăng Giáp được rèn luyện tính kỷ luật, tinh thần chịu đựng gian khổ và trách nhiệm của người quân nhân. Những phẩm chất ấy sau này trở thành hành trang quan trọng khi ông chuyển sang đảm nhận những nhiệm vụ liên quan đến sản xuất, kinh doanh và xây dựng.

Trong thời kỳ đổi mới, đất nước đứng trước yêu cầu phát triển mạnh mẽ hệ thống cơ sở hạ tầng. Những tuyến đường, bệnh viện, trường học, công trình quốc phòng và nhiều dự án phục vụ đời sống nhân dân cần được xây dựng. Đây là một “chiến trường” hoàn toàn khác. Đối thủ không phải quân thù mà là sự lạc hậu, thiếu vốn, công nghệ hạn chế, tiến độ công trình và sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.

Nguyễn Đăng Giáp gắn bó với Tổng công ty 36, một doanh nghiệp có nguồn gốc từ quân đội. Khi đảm nhiệm trọng trách lãnh đạo, bài toán đặt ra không đơn giản là duy trì hoạt động của đơn vị. Muốn tồn tại và phát triển trong cơ chế thị trường, doanh nghiệp quân đội cũng phải cạnh tranh bằng năng lực thực sự, bằng chất lượng công trình, tiến độ và uy tín.

Điều ấy đòi hỏi một cách nghĩ mới. Kỷ luật quân đội phải được chuyển thành kỷ luật trên công trường. Tinh thần chấp hành mệnh lệnh phải trở thành tinh thần giữ đúng cam kết với chủ đầu tư. Sự đoàn kết của người lính phải được chuyển thành khả năng phối hợp giữa kỹ sư, công nhân và những bộ phận của doanh nghiệp. Nguyễn Đăng Giáp cùng tập thể từng bước đưa những phẩm chất ấy vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Công trường xây dựng cũng có những gian khổ rất riêng. Người kỹ sư và công nhân có thể phải làm việc giữa nắng nóng, mưa gió, trên những vùng đất xa xôi hoặc trong điều kiện thi công phức tạp. Một công trình chậm tiến độ có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn người; một sai sót kỹ thuật có thể để lại hậu quả lâu dài. Vì thế, xây dựng không chỉ cần sức lao động mà còn đòi hỏi trách nhiệm rất cao.

Trong vai trò người đứng đầu, Nguyễn Đăng Giáp đặc biệt chú trọng xây dựng đội ngũ và tìm hướng phát triển cho doanh nghiệp. Thay vì chỉ trông chờ vào những công việc được giao, đơn vị phải chủ động tìm kiếm thị trường, nâng cao năng lực thi công, đổi mới phương thức quản trị và khẳng định uy tín bằng từng công trình cụ thể.

Từng bước, Tổng công ty 36 mở rộng hoạt động và tham gia thực hiện nhiều công trình trong các lĩnh vực khác nhau. Đằng sau mỗi công trình hoàn thành là hàng tháng, thậm chí hàng năm làm việc của hàng trăm kỹ sư, công nhân. Những bản vẽ trên giấy dần trở thành con đường, tòa nhà và công trình phục vụ đời sống thực tế.

Với Nguyễn Đăng Giáp, phát triển doanh nghiệp không thể chỉ nhìn vào doanh thu. Một doanh nghiệp lớn còn phải tạo việc làm, chăm lo đời sống người lao động và thực hiện trách nhiệm với xã hội. Bởi người công nhân phía sau mỗi công trình cũng có một gia đình đang chờ họ trở về, cũng có những nhu cầu về cuộc sống và tương lai.

Đó cũng là điểm gặp nhau giữa phẩm chất người lính và trách nhiệm của người quản lý. Trong quân đội, người chỉ huy không thể chỉ nghĩ đến bản thân mình; quyết định của họ liên quan đến cả đơn vị. Trong doanh nghiệp cũng vậy, mỗi quyết định của người đứng đầu có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của rất nhiều người lao động. Vì thế, quyền hạn càng lớn thì trách nhiệm càng phải lớn.

Qua nhiều năm, Nguyễn Đăng Giáp từ một quân nhân trở thành một người lãnh đạo doanh nghiệp quân đội, mang quân hàm Thiếu tướng. Những đóng góp trong lao động, quản lý, sản xuất và xây dựng của ông được Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.

Điều đáng chú ý trong câu chuyện ấy là cách một phẩm chất có thể tiếp tục phát huy trong những hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau. Trên chiến trường, người lính cần dũng cảm. Trên mặt trận kinh tế, sự dũng cảm có thể là dám đổi mới một phương thức đã cũ, dám nhận một nhiệm vụ khó, dám chịu trách nhiệm khi đưa ra quyết định và dám bước vào những lĩnh vực mà trước đó đơn vị chưa từng thực hiện.

Trong chiến tranh, người lính phải vượt qua gian khổ để hoàn thành nhiệm vụ. Trong thời bình, người lao động cũng cần sự bền bỉ để theo đuổi mục tiêu đến cùng. Một công trình lớn không thể hoàn thành trong một ngày; một doanh nghiệp mạnh cũng không thể được xây dựng bằng vài quyết định. Tất cả đều là kết quả của quá trình tích lũy lâu dài.

Đó chính là ý nghĩa của danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Người Anh hùng thời bình không nhất thiết phải đứng trước một khoảnh khắc phi thường. Có khi họ tạo nên thành tích bằng hàng nghìn ngày làm việc bình thường nhưng luôn cố gắng làm tốt hơn ngày hôm qua.

Đối với thế hệ trẻ, câu chuyện Nguyễn Đăng Giáp còn gợi ra một cách hiểu rất gần gũi về lòng yêu nước. Yêu nước trong hòa bình có thể bắt đầu bằng việc làm tốt công việc của mình. Một kỹ sư thiết kế một cây cầu an toàn, một công nhân xây dựng bảo đảm chất lượng từng hạng mục, một cán bộ quản lý sử dụng hiệu quả nguồn lực hay một người trẻ dám tìm cách giải quyết một vấn đề mới đều có thể tạo nên giá trị cho đất nước.

Nếu thế hệ cha anh từng dựng nên những chiến công để giành lại và bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ trong thời kỳ đổi mới có trách nhiệm dựng nên những công trình, doanh nghiệp và nền tảng kinh tế để đất nước ngày càng phát triển.

Từ người quân nhân đến Thiếu tướng, từ môi trường quân đội đến những công trường xây dựng, hành trình của Anh hùng Lao động Nguyễn Đăng Giáp cho thấy người lính có thể rời chiến trường nhưng tinh thần người lính vẫn tiếp tục. Trong thời bình, mỗi công trình được hoàn thành, mỗi việc làm được tạo ra và mỗi khó khăn được vượt qua cũng là một cách góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.