Nguyễn Đình Cát – lễ kết nạp Đảng trong hầm Điện Biên Phủ

Giữa chiến trường Điện Biên Phủ, nhiệm vụ của người lính thông tin không phải lúc nào cũng diễn ra trong những đợt xung phong được nhiều người biết đến. Họ giữ cho mệnh lệnh từ sở chỉ huy đến đơn vị chiến đấu không bị đứt quãng. Với Nguyễn Đình Cát, một trong những ký ức sâu sắc nhất chính là lễ kết nạp Đảng diễn ra trong căn hầm chỉ huy ngày 2/5/1954, khi chiến dịch đang bước vào những ngày quyết định.

Nguyễn Đình Cát sinh năm 1933, quê ở xóm Xuân, thôn An Điền Xuân, xã Cộng Hòa, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương. Tháng 6/1952, ông bí mật nhập ngũ vì Nam Sách khi ấy còn là vùng quân Pháp tạm chiếm. Được du kích và bộ đội địa phương dẫn đường, ông cùng những thanh niên khác đến nơi tập kết rồi được biên chế vào Trung đoàn 98, Đại đoàn 316.

Do đã học xong tiểu học, Nguyễn Đình Cát được chọn về Đại đội Thông tin 19 trực thuộc Trung đoàn 98. Sau thời gian huấn luyện chiến sĩ mới, tháng 10/1952 ông cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Tây Bắc. Công việc của đại đội là thiết lập, bảo vệ và vận hành mạng liên lạc, giúp người chỉ huy nắm tình hình và truyền mệnh lệnh đến các đơn vị.

Tháng 3/1953, Nguyễn Đình Cát nhận nhiệm vụ chuyển một công văn hỏa tốc do Trung đoàn trưởng Vũ Lăng ký tới Tiểu đoàn 215. Đơn vị nhận công văn đóng tại một địa điểm bí mật, cách chỗ ông khoảng 8km đường rừng, và văn bản phải được giao trước 4 giờ sáng hôm sau.

Lúc 19 giờ, ông lên đường một mình, mang theo khẩu tiểu liên MAT-49 chiến lợi phẩm và chiếc địa bàn. Trong đêm tối, người chiến sĩ trẻ phải xuyên rừng, vượt đèo, lội suối, vừa dò đường vừa tránh các toán quân địch sục sạo. Ông tới nơi sớm hơn thời hạn 30 phút. Sau nhiệm vụ ấy, Đại đội trưởng Đào Văn Tề biểu dương Nguyễn Đình Cát; chi bộ đại đội bắt đầu bồi dưỡng ông để trở thành đối tượng kết nạp Đảng.

Từ giữa năm 1953 đến tháng 1/1954, Trung đoàn 98 vừa huấn luyện, làm công tác dân vận, xây dựng cơ sở chính trị, vừa chiến đấu dọc tuyến sông Nậm Hu, tham gia Chiến dịch Thượng Lào, đánh cứ điểm Mường Khoa và chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Chiều 25/1/1954, Trung đoàn đã đến vị trí xuất phát tiến công. Đại đội Thông tin 19 thiết lập mạng đường dây từ sở chỉ huy Trung đoàn đến các tiểu đoàn bộ binh và những đơn vị hỏa lực phối thuộc. Nguyễn Đình Cát phụ trách tổng đài 10 số tại sở chỉ huy.

Khi toàn mạng đã thông suốt và chỉ còn chờ lệnh nổ súng, Đại đoàn trưởng Lê Quảng Ba gọi trực tiếp cho Trung đoàn trưởng Vũ Lăng, truyền lệnh của Bộ chỉ huy chiến dịch rút quân về vị trí tập kết. Nguyễn Đình Cát nối máy để mệnh lệnh đến các đơn vị. Sau đó, cán bộ giải thích việc chuyển từ phương châm “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Người lính thông tin hiểu rằng một cuộc gọi chính xác, kịp thời có thể liên quan đến sự an toàn và cách tổ chức chiến đấu của cả đội hình.

Ngày 13/3/1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ mở màn. Qua các đợt tiến công, Đại đội Thông tin 19 liên tục bảo đảm đường liên lạc phục vụ Trung đoàn 98 chỉ huy và hiệp đồng chiến đấu. Sáng 1/5, tổ thông tin bốn người do Nguyễn Đình Cát phụ trách làm nhiệm vụ cho các đơn vị đánh địch tại C1 và C2.

Chiều hôm đó, Đại đội trưởng Đào Văn Tề gọi ông về Ban chỉ huy Đại đội và cử người khác lên thay. Ngày 2/5/1954, trong căn hầm chỉ huy của Đại đội Thông tin 19, Chi bộ Đại đội tổ chức lễ kết nạp Nguyễn Đình Cát vào Đảng. Buổi lễ do Bí thư Chi bộ, Chính trị viên Nguyễn Văn Túc chủ trì. Không có hội trường hay khung cảnh trang trọng của thời bình; phía ngoài căn hầm, trận đánh vẫn tiếp diễn.

Sau lễ kết nạp, Nguyễn Đình Cát tiếp tục thực hiện nhiệm vụ thông tin liên lạc cho Trung đoàn đến khi Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng ngày 7/5. Ông được chọn vào đội hình Đại đoàn 316 dự cuộc mít tinh mừng chiến thắng tại Mường Phăng ngày 13/5/1954 và được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu “Chiến sĩ Điện Biên Phủ”.

Nguyễn Đình Cát tiếp tục phục vụ trong quân đội và nghỉ hưu với quân hàm thiếu tá. Đầu tháng 2/2023, khi ông 90 tuổi, lãnh đạo tỉnh Hải Dương đến tận nhà trao Huy hiệu 70 năm tuổi Đảng trước hạn một năm vì ông tuổi cao, sức yếu.

Câu chuyện của Nguyễn Đình Cát cho thấy phía sau mỗi trận tiến công là mạng lưới những người lặng lẽ nối máy, kéo dây và mang công văn vượt rừng. Lễ kết nạp trong hầm ngày 2/5/1954 không chỉ ghi dấu một chặng đường phấn đấu của cá nhân ông, mà còn phản ánh niềm tin và trách nhiệm của người lính ngay giữa thời khắc khốc liệt của chiến dịch.