Nguyễn Đình Chiểu à một nhà thơ lớn, một nhà văn hóa kiệt xuất, một người thầy giáo, thầy thuốc ưu tú của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XIX
Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888), còn được gọi là Cụ Đồ Chiểu, tự là Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Nhai. Ông là một nhà thơ lớn, một nhà văn hóa kiệt xuất, một người thầy giáo, thầy thuốc ưu tú của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XIX.
Bi kịch Cuộc đời & Tấm lòng Nghị lực
Cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu chịu nhiều bi thương nhưng ông luôn vươn lên bằng nghị lực phi thường:
Quê quán & Thân thế: Sinh tại làng Tân Thới, tỉnh Gia Định (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh); quê gốc ở Thừa Thiên - Huế.
Bi kịch tuổi trẻ: Năm 1849, khi đang chuẩn bị thi Hương ở Huế, ông nhận tin mẹ mất nên phải bỏ thi về quê chịu tang. Trên đường về, do khóc thương mẹ quá nhiều cộng với đường xá vất vả, ông bị bệnh nặng và bị mù cả hai mắt khi mới 26 tuổi. Hứa hôn bị hủy, công danh dở dang.
Vươn lên nghịch cảnh: Dù khiếm thị, ông không buông xuôi mà mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cho dân và sáng tác văn thơ. Nhân dân Nam Bộ tôn kính gọi ông là Cụ Đồ Chiểu.
Sự nghiệp Văn chương & Tinh thần Yêu nước
Nguyễn Đình Chiểu là ngọn cờ đầu của dòng văn học yêu nước chống Pháp ở Nam Bộ giữa thế kỷ XIX.
truyện Nôm đạo lý
Truyện Lục Vân Tiên: Tác phẩm kiệt xuất nhất của ông, đề cao đạo lý làm người "Thấy sự bất bình chẳng tha", ca ngợi lòng trung hiếu, nghĩa khí. Tác phẩm mang tính dân gian sâu sắc và được người dân Nam Bộ vô cùng yêu thích.
Dương Từ - Hà Mậu: Tác phẩm diễn gạt đạo lý Nho gia và Phật giáo.
Văn thơ Yêu nước & Kháng chiến
Khi thực dân Pháp xâm lược Nam Bộ, ông dùng ngòi bút làm vũ khí chiến đấu ("Chở bao nhiêu đạo thuyền không khụ / Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà"):
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (1861): Bức tượng đài vĩnh cửu bằng ngôn từ tôn vinh những người nông dân áo vải dũng cảm đứng lên đánh giặc cứu nước.
Ngư Tiêu y thuật vấn đáp: Tác phẩm vừa truyền dạy y thuật chữa bệnh, vừa gửi gắm nỗi lòng yêu nước thương dân sâu sắc.
Các bài thơ, văn tế khác: Văn tế Trương Định, Văn tế Phan Tòng, thơ viếng các nghĩa sĩ,... thể hiện khí tiết không chịu hợp tác với giặc (ông từng từ chối nhận lại ruộng đất mà chính quyền Pháp trả lại).
