Nguyễn Đình Chiểu - Ngòi bút mù lòa nhưng sáng rực khí tiết uy nghiêm
Nhà thơ lớn của dân tộc dẫu bị hỏng cả hai mắt nhưng vẫn dùng ngòi bút và tiếng đàn lòng kiên cường cổ vũ tinh thần kháng chiến, từ chối mọi bổng lộc của giặc Pháp để giữ trọn danh dự người sĩ phu.
Nguyễn Đình Chiểu sinh ra tại tỉnh Gia Định. Vốn là một thanh niên tuấn tú, học rộng tài cao, đang tràn trề hy vọng trên con đường khoa bảng thì bất ngờ gặp tai họa lớn: hay tin mẹ qua đời ở quê nhà, vì quá thương khóc mà ông lâm bệnh nặng rồi bị hỏng cả hai đôi mắt. Đang lúc tài năng chưa kịp phô diễn thì tăm tối ập xuống, đứt gánh tương lai, nhưng người sĩ phu ấy không hề gục ngã. Ông lui về quê mở trường dạy học, bốc thuốc chữa bệnh cho nhân dân và sáng tác thơ văn truyền đạo lý làm người.
Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Nam Kỳ, dẫu thân thể mang khiếm khuyết, không thể trực tiếp cầm gươm xông trận, Nguyễn Đình Chiểu đã biến ngòi bút và trái tim mình thành vũ khí sắc bén nhất để đánh giặc. Những tác phẩm bất hủ như Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc, Lục Vân Tiên ra đời từ chính lòng yêu nước nồng nàn và niềm tự hào dân tộc sâu sắc. Ông ca ngợi những người nông dân áo vải "mười năm công vỡ ruộng" dũng cảm đứng lên cầm gươm giáo đánh giặc ngoại xâm.
Khi quân Pháp chiếm đóng Nam Kỳ, chúng tìm mọi cách dụ dỗ, ban phát bổng lộc, hứa trả lại đất đai để mua chuộc ông. Nguyễn Đình Chiểu khinh bỉ cự tuyệt tất cả, thà sống cảnh nghèo khó, mù lòa giữa vùng đất bị tạm chiếm chứ nhất quyết không chịu cúi đầu trước kẻ thù. Cuộc đời thanh cao, kiên trung của ông mãi là ngọn hải đăng rực rỡ tượng trưng cho tinh thần bất khuất của văn nhân, trí thức Việt Nam.
