Nguyễn Đình Chiểu và chữ “nghĩa”

Nếu phải chọn một từ để nói về nhiều nhân vật trong sáng tác Nguyễn Đình Chiểu, “nghĩa” có lẽ là một trong những từ phù hợp nhất.

Nghĩa trước hết là biết đối xử tốt với người khác.

Người có nghĩa biết giúp đỡ người gặp khó khăn, biết giữ lời hứa và biết trân trọng tình cảm.

Trong Lục Vân Tiên, nhiều tình huống được xây dựng để nhân vật phải lựa chọn giữa lợi ích cá nhân và nghĩa tình.

Nhân vật chính diện thường chọn nghĩa.

Đó là lý do họ được tác giả trân trọng.

Quan niệm này cũng xuất hiện trong cuộc đời Nguyễn Đình Chiểu.

Ông không chỉ nói về nghĩa mà còn cố gắng sống theo những nguyên tắc mình tin tưởng.

Khi đất nước bị xâm lược, “nghĩa” trong văn chương yêu nước của ông còn mở rộng thành nghĩa với quê hương.

Người dân đứng lên bảo vệ đất nước không chỉ vì lợi ích cá nhân.

Họ chiến đấu vì quê hương và cộng đồng.

Như vậy, “nghĩa” trong Nguyễn Đình Chiểu không phải một khái niệm trừu tượng.

Nó được thể hiện bằng hành động cụ thể.