Nguyễn Đôn – Người in tài liệu cách mạng giữa vùng bị kiểm soát

Nguyễn Đôn, tên thật Nguyễn Khâm, quê Tịnh Bình, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi. Ông tham gia cách mạng từ năm 1938 và từng bị thực dân Pháp bắt, tù đày rồi đưa lên Căng an trí Ba Tơ.

Nhưng ở Ba Tơ, Nguyễn Đôn không chấp nhận sống thụ động chờ ngày tự do. Ông cùng các đồng chí tìm cách liên lạc với cơ sở bên ngoài, tuyên truyền cách mạng và chuẩn bị lực lượng.

Một câu chuyện rất đặc biệt về ông là việc tự tìm cách in tài liệu cách mạng ngay trong điều kiện bị địch kiểm soát. Ông sắm một chiếc thuyền nhỏ trên sông Liên, tìm cách qua mắt đối phương để in hàng trăm trang tài liệu tuyên truyền.

Không chỉ hoạt động trong vùng đồng bằng, ông còn nhiều lần lên núi Cao Muôn, tiếp xúc với các già làng, vận động đồng bào các dân tộc ủng hộ Việt Minh. Nhờ đó, Ba Tơ từng bước trở thành căn cứ quan trọng của lực lượng cách mạng.

Đến Khởi nghĩa Ba Tơ tháng 3/1945, Nguyễn Đôn giữ vai trò Chính trị viên Đội Du kích Ba Tơ, cùng Phạm Kiệt và các đồng chí trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa.

Điều còn lại: Trong hoàn cảnh bị kiểm soát, người cách mạng vẫn tìm được cách truyền đi niềm tin và tập hợp nhân dân.