Nguyễn Đức Cảnh – Người đặt nền móng cho phong trào công nhân Việt Nam
Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Nguyễn Đức Cảnh là một trong những người chiến sĩ cộng sản đầu tiên, người có công lớn trong việc xây dựng phong trào công nhân và đặt nền móng cho tổ chức Công đoàn Việt Nam. Dù chỉ sống 24 năm, ông đã để lại dấu ấn sâu sắc bằng lòng yêu nước, trí tuệ và tinh thần cống hiến không mệt mỏi.
Nguyễn Đức Cảnh sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo ở vùng quê ven biển Thái Bình. Ngay từ nhỏ, ông nổi tiếng chăm học, thông minh và giàu lòng nhân ái. Chứng kiến cuộc sống cực khổ của người lao động dưới ách thống trị của thực dân và phong kiến, ông sớm nuôi dưỡng khát vọng đấu tranh vì công bằng và độc lập dân tộc.
Những năm học tại Trường Thành Chung Nam Định, Nguyễn Đức Cảnh tích cực tham gia các hoạt động yêu nước. Năm 1925, ông gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, tổ chức do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập nhằm đào tạo cán bộ cách mạng.
Được tổ chức giao nhiệm vụ hoạt động tại Hải Phòng, Nam Định và các trung tâm công nghiệp phía Bắc, Nguyễn Đức Cảnh trực tiếp tuyên truyền, vận động công nhân đoàn kết đấu tranh đòi cải thiện điều kiện làm việc, tăng lương, giảm giờ lao động và chống áp bức.
Năm 1929, ông là một trong những người tham gia thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng, một trong ba tổ chức cộng sản tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Cũng trong năm này, Nguyễn Đức Cảnh trực tiếp tham gia sáng lập Tổng Công hội Đỏ Bắc Kỳ – tổ chức tiền thân của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ngày nay.
Ông luôn nhấn mạnh rằng:
"Muốn cách mạng thành công phải xây dựng được lực lượng quần chúng vững mạnh."
Không chỉ là một nhà tổ chức tài năng, Nguyễn Đức Cảnh còn là người gần gũi với công nhân. Ông thường xuyên đến các nhà máy, bến cảng, khu lao động để lắng nghe tâm tư của người lao động, cùng ăn, cùng ở và cùng chia sẻ những khó khăn với họ.
Sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam được thành lập ngày 3 tháng 2 năm 1930, Nguyễn Đức Cảnh được giao nhiều nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng tổ chức Đảng và lãnh đạo phong trào công nhân ở miền Bắc.
Tháng 4 năm 1932, trong một đợt khủng bố của thực dân Pháp, ông bị bắt tại Hải Phòng.
Dù bị tra tấn hết sức dã man, Nguyễn Đức Cảnh vẫn giữ vững khí tiết, tuyệt đối không khai báo tổ chức hay đồng chí.
Tòa án thực dân kết án tử hình ông.
Rạng sáng ngày 31 tháng 7 năm 1932, tại Nhà lao Hải Phòng, Nguyễn Đức Cảnh hiên ngang bước ra pháp trường khi mới 24 tuổi.
Trước lúc hy sinh, ông vẫn giữ niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi của cách mạng và tương lai độc lập của dân tộc.
Sự hy sinh của Nguyễn Đức Cảnh đã trở thành nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với phong trào công nhân và cách mạng Việt Nam trong những năm tiếp theo.
Ngày nay, tên ông được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học, công viên và các công trình trên khắp cả nước. Khu lưu niệm Nguyễn Đức Cảnh tại Thái Bình là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho nhiều thế hệ.
