NGUYỄN ĐỨC HIỆP – TUỔI THƠ HÓA THÀNH TUỔI CHIẾN ĐẤU, TUỔI XUÂN HÓA THÀNH TÌNH YÊU TỔ QUỐC

NGUYỄN ĐỨC HIỆP – TUỔI THƠ HÓA THÀNH TUỔI CHIẾN ĐẤU, TUỔI XUÂN HÓA THÀNH TÌNH YÊU TỔ QUỐC

Ở tuổi 11, những đứa trẻ hôm nay thường vẫn còn nép mình trong vòng tay cha mẹ, đến trường với chiếc cặp trên vai, vui chơi cùng bạn bè và nuôi những ước mơ rất đỗi hồn nhiên. Nhưng giữa những năm tháng chiến tranh, có một cậu bé cùng tuổi đã tự mình lựa chọn một con đường hoàn toàn khác. Cậu khai thêm ba tuổi để được đứng vào hàng ngũ Quân Giải phóng miền Nam, mang bí danh Nguyễn Hồ Điệp và bắt đầu cuộc đời người lính khi tuổi đời còn chưa bước qua những năm tháng đẹp nhất của tuổi thơ. Cậu bé ấy là Nguyễn Đức Hiệp, người sau này trở thành một chiến sĩ biệt động Sài Gòn. Nhìn lại cuộc đời ông, điều khiến chúng ta xúc động không chỉ là sự gan dạ của một người lính trẻ, mà còn là câu hỏi day dứt: Chiến tranh đã khiến một đứa trẻ phải lớn lên sớm đến nhường nào?

Nguyễn Đức Hiệp sinh ra trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Tuổi thơ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh, khi ngay cả những con đường làng, góc phố và mái nhà cũng có thể trở thành nơi chứng kiến những cuộc đấu tranh âm thầm. Từ khoảng 9 tuổi, cậu bé Hiệp đã bắt đầu làm liên lạc cho cơ sở cách mạng. Công việc của một đứa trẻ tưởng như chỉ là chạy chơi, đi lại, nhưng phía sau những bước chân ấy là những nhiệm vụ nguy hiểm: mang thư, chuyển truyền đơn, canh gác các cuộc họp bí mật và vận chuyển lựu đạn. Cậu bé ấy đã sớm hiểu rằng trong chiến tranh, một việc tưởng nhỏ cũng có thể liên quan đến sự an toàn của đồng đội và cơ sở.

Đến tháng 3 năm 1964, khi mới 11 tuổi, Nguyễn Đức Hiệp quyết định xin vào Quân Giải phóng. Nhưng tuổi thật của cậu chưa đủ điều kiện. Và rồi, bằng một quyết định táo bạo của một đứa trẻ, Hiệp khai thêm ba tuổi, biến mình từ một cậu bé 11 tuổi thành 14 tuổi trên giấy tờ để được đứng vào hàng ngũ chiến đấu. Cậu lấy bí danh Nguyễn Hồ Điệp, bắt đầu một chặng đường mà có lẽ ngay chính cậu khi ấy cũng chưa thể hình dung hết những gian khổ và hiểm nguy đang chờ phía trước.

Đọc đến đây, chúng ta có thể tự hỏi: Điều gì đã khiến một đứa trẻ 11 tuổi muốn trở thành người lính?

Có lẽ không thể tìm được một câu trả lời duy nhất. Đó là ảnh hưởng của gia đình, là những gì cậu đã chứng kiến trong những năm tháng chiến tranh, là tình yêu quê hương đã được hình thành từ rất sớm, và trên hết là khát vọng được góp một phần sức nhỏ bé của mình vào cuộc đấu tranh giành độc lập. Cậu bé ấy không chờ đến khi trưởng thành mới yêu nước. Cậu muốn được góp sức ngay khi mình còn chưa đủ tuổi.

Từ Trường Thiếu sinh quân Khu Sài Gòn – Gia Định, Nguyễn Đức Hiệp được rèn luyện để trở thành một chiến sĩ. Công việc đầu tiên của ông là làm liên lạc. Sau đó, đầu năm 1966, ông được biên chế về Đội 66 Biệt động Sài Gòn. Từ đây, một cậu bé từng chạy trên những con đường của Sài Gòn đã trở thành một chiến sĩ hoạt động ngay giữa lòng thành phố.

Tuổi nhỏ đôi khi lại trở thành một lợi thế trong hoạt động bí mật. Nguyễn Đức Hiệp có thể hóa trang thành học sinh tiểu học, người bán kem, trẻ chăn bò hay người làm công để tiếp cận mục tiêu. Giữa một thành phố đầy những ánh mắt dò xét, một đứa trẻ với vẻ ngoài hồn nhiên có thể đi qua những nơi mà một người lính trưởng thành dễ dàng bị nghi ngờ. Nhưng đằng sau vẻ ngoài của một đứa trẻ là một chiến sĩ đã được rèn luyện để quan sát, ghi nhớ, giữ bí mật và sẵn sàng đối diện với hiểm nguy.

Năm 1967, khi mới khoảng 14 tuổi, Nguyễn Đức Hiệp nhận một nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm: tiêu diệt một tên quận trưởng ác ôn ở Thủ Đức. Trước đó, hai chiến sĩ biệt động đã thực hiện nhiệm vụ nhưng một người hy sinh, một người bị thương. Khi nhiệm vụ được giao lại, Hiệp đã xung phong nhận.

Một cậu bé 14 tuổi nhận một nhiệm vụ mà ngay cả những người lính trưởng thành cũng phải đối mặt với hiểm nguy.

Ông nhiều ngày trinh sát, tìm hiểu quy luật hoạt động của mục tiêu, kiên nhẫn chờ thời cơ rồi hóa trang để tiếp cận. Cuối cùng, nhiệm vụ được thực hiện bằng lựu đạn. Đó là một chiến công của người lính biệt động, nhưng đằng sau chiến công ấy là một điều khiến chúng ta không khỏi nghẹn lòng: người thực hiện nhiệm vụ khi ấy vẫn chỉ là một thiếu niên.

Có lẽ khi nhìn lại, chúng ta không nên chỉ hỏi Nguyễn Đức Hiệp đã gan dạ đến mức nào, mà cần hỏi một câu khác: Chiến tranh đã lấy đi của một đứa trẻ những gì?

Nó lấy đi những buổi chiều vô tư chạy nhảy. Lấy đi những ngày tháng chỉ cần lo bài vở và tiếng trống trường. Lấy đi quyền được sợ hãi trước những điều nhỏ bé của tuổi thơ, bởi trước mắt cậu bé ấy là những hiểm nguy mà một người trưởng thành cũng khó có thể bình thản đối diện. Và thay vào đó, chiến tranh trao cho cậu một khẩu súng, những nhiệm vụ bí mật, những cuộc trinh sát và trách nhiệm đối với sự sống của đồng đội.

Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, một con người đã trưởng thành.

Nguyễn Đức Hiệp không chỉ chiến đấu bằng lòng dũng cảm. Ông trưởng thành qua từng nhiệm vụ, từng lần đối diện với hiểm nguy, từng mất mát của đồng đội. Đó là quá trình một cậu bé trở thành một người lính, một người chiến sĩ biệt động trở thành cán bộ quân báo – trinh sát và sau này tiếp tục cống hiến cho đất nước trong suốt hơn bốn thập niên.

Đến năm 2007, khi nghỉ hưu, ông đã có hơn 43 năm 2 tháng công tác. Một con số dài hơn cả cuộc đời của nhiều người. Nhưng với Nguyễn Đức Hiệp, hơn 43 năm ấy bắt đầu từ một quyết định rất nhỏ của một cậu bé: khai thêm ba tuổi để được đứng vào hàng ngũ những người chiến đấu vì Tổ quốc.

Cuộc đời ông cũng gắn với những mất mát của gia đình. Ba người anh chị em của ông đã hy sinh và được công nhận là liệt sĩ. Những mất mát ấy khiến câu chuyện về Nguyễn Đức Hiệp càng trở nên sâu sắc hơn, bởi phía sau một người lính là cả một gia đình đã cùng nhau đi qua chiến tranh, có những người ra đi mãi mãi và có những người tiếp tục sống để gìn giữ ký ức về những người đã khuất.

Hôm nay, khi nhìn lại câu chuyện ấy, điều khiến chúng ta xúc động nhất có lẽ không phải là một cậu bé đã làm được những nhiệm vụ nguy hiểm đến đâu. Điều khiến chúng ta xúc động là cậu bé ấy đã từng có một tuổi thơ, nhưng chiến tranh buộc tuổi thơ ấy phải lớn lên quá sớm.

Chúng ta sinh ra trong hòa bình nên thật khó hình dung một đứa trẻ 11 tuổi lại có thể tự nguyện khai thêm tuổi để được trở thành người lính. Với chúng ta hôm nay, 11 tuổi là tuổi của trường học, của gia đình, của những trò chơi và những ước mơ còn rất trong trẻo. Nhưng với Nguyễn Đức Hiệp, 11 tuổi đã là tuổi biết làm liên lạc, biết giữ bí mật, biết đối diện với nguy hiểm và biết rằng có những điều lớn hơn sự an toàn của bản thân.

Vì thế, câu chuyện của ông không chỉ để chúng ta khâm phục mà còn để chúng ta biết ơn.

Biết ơn vì những người trẻ năm ấy đã dám sống cho một tương lai mà chính họ chưa chắc được nhìn thấy. Biết ơn vì có những người đã gửi lại tuổi thơ, tuổi trẻ và cả cuộc đời mình để những thế hệ sau được sống trong hòa bình. Biết ơn để hiểu rằng những ngày đến trường hôm nay, những bữa cơm đủ đầy, những buổi chiều bình yên bên gia đình không phải là những điều tự nhiên mà có.

Thế hệ trẻ hôm nay không cần phải làm những điều phi thường như Nguyễn Đức Hiệp. Chúng ta không cần phải khai thêm tuổi để ra trận, không phải cầm súng giữa lòng Sài Gòn, cũng không phải đối diện với những nhiệm vụ sinh tử khi còn chưa trưởng thành. Nhưng chúng ta có thể trả lời sự hy sinh của thế hệ trước bằng cách sống thật tốt trong thời đại của mình.

Đó là học tập bằng tất cả khả năng. Là biết trân trọng lịch sử. Là sống có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và đất nước. Là không thờ ơ trước những điều tốt đẹp cần được bảo vệ. Là dám ước mơ, dám cống hiến và biết biến lòng yêu nước thành những hành động thiết thực trong cuộc sống.

Bởi yêu nước của thế hệ hôm nay không nhất thiết phải bắt đầu từ chiến trường; nó có thể bắt đầu từ chính cách chúng ta sống mỗi ngày.

Nguyễn Đức Hiệp đã có một tuổi thơ hóa thành tuổi chiến đấu. Tuổi xuân của ông tiếp tục được gửi vào những năm tháng cống hiến cho đất nước. Còn chúng ta, những người được sống trong hòa bình, đang có trong tay điều mà thế hệ ấy từng phải đánh đổi bằng máu xương: một tuổi trẻ bình yên và một tương lai rộng mở.

Xin được cúi đầu trước cậu bé 11 tuổi năm nào đã muốn được lớn nhanh hơn tuổi để góp sức cho Tổ quốc. Xin được biết ơn người chiến sĩ biệt động Sài Gòn đã dành trọn những năm tháng đẹp nhất của cuộc đời cho đất nước.

Và xin được gửi đến ông cùng thế hệ những người lính năm ấy một lời hứa của tuổi trẻ hôm nay:

Chúng tôi sẽ không quên. Chúng tôi sẽ trân trọng hòa bình mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng tuổi xuân. Chúng tôi sẽ học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm và cống hiến bằng khả năng của mình, để những năm tháng các anh đã gửi lại cho Tổ quốc không bao giờ trở thành vô nghĩa.

Bởi có những người đã phải lớn lên trước tuổi để bảo vệ đất nước.

Để hôm nay, chúng ta được quyền sống trọn vẹn tuổi trẻ của mình trong hòa bình.