Nguyễn Đức Soát

Nguyễn Đức Soát (sinh ngày 24/6/1946), quê tại xã Nam Phong, huyện Phú Xuyên, tỉnh Hà Tây trước đây, nay thuộc thành phố Hà Nội, là Trung tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và một trong những phi công tiêm kích tiêu biểu trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Sinh trưởng trong hoàn cảnh đất nước còn chiến tranh, Nguyễn Đức Soát sớm hình thành tinh thần yêu nước và khát vọng được cống hiến. Sự hy sinh của người anh trai trong chiến tranh càng thôi thúc ông lựa chọn con đường quân ngũ.

Ngày 4/7/1965, khi mới 19 tuổi, ông chính thức nhập ngũ và được tuyển chọn sang Liên Xô đào tạo phi công tiêm kích MiG-21 tại Trường Sĩ quan Không quân Krasnodar.

Năm 1968, sau khi hoàn thành chương trình đào tạo, Nguyễn Đức Soát trở về nước, tham gia lực lượng không quân chiến đấu bảo vệ vùng trời miền Bắc.

Năm 1969, ông lập chiến công đầu tiên khi bắn rơi một máy bay không người lái của Mỹ. Tuy nhiên, năm 1972 mới thực sự là giai đoạn nổi bật nhất trong sự nghiệp chiến đấu của người phi công trẻ.

Ngày 23/5/1972, Nguyễn Đức Soát bắn rơi một máy bay A-7 trong trận chiến đấu bảo vệ vùng trời Nam Định. Tiếp đó, ngày 24/6/1972, ông cùng đồng đội Ngô Duy Thư lập chiến công trong trận đánh chặn một đội hình máy bay Mỹ tiến công Thái Nguyên.

Ngày 26/8/1972, ông tiếp tục bắn rơi một máy bay F-4J thuộc lực lượng Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ. Đến ngày 12/10/1972, Nguyễn Đức Soát lập chiến công thứ sáu, hoàn thành thành tích bắn rơi tổng cộng 6 máy bay Mỹ trong cuộc kháng chiến.

Với những thành tích xuất sắc, ông trở thành một trong những phi công Việt Nam đạt đẳng cấp Ace, danh hiệu dành cho những phi công có từ năm chiến thắng không chiến trở lên.

Năm 1973, khi mới 27 tuổi, Nguyễn Đức Soát được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục học tập nâng cao trình độ tại Liên Xô, tốt nghiệp Học viện Chỉ huy Tham mưu Không quân mang tên I. Gagarin và Học viện Chỉ huy Tham mưu cấp chiến lược mang tên Nguyên soái Voroshilov.

Trong quá trình công tác, Nguyễn Đức Soát lần lượt đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng như Tư lệnh Quân chủng Không quân, Tư lệnh Quân chủng Phòng không – Không quân và Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ông được phong quân hàm Trung tướng và bảo vệ thành công học vị Tiến sĩ Khoa học quân sự năm 2002, thể hiện sự kết hợp giữa kinh nghiệm thực tiễn chiến trường và năng lực nghiên cứu quân sự.

Sau khi nghỉ công tác, Nguyễn Đức Soát tiếp tục dành nhiều tâm huyết cho việc lưu giữ ký ức lịch sử. Năm 2020, ông xuất bản cuốn Nhật ký phi công tiêm kích, tập hợp những ghi chép chân thực về quá trình học tập, chiến đấu và tình đồng đội trong những năm tháng chiến tranh.

Đặc biệt, ông còn tích cực tổ chức các cuộc gặp gỡ giữa những cựu phi công Việt Nam và Hoa Kỳ từng ở hai bên chiến tuyến. Những hoạt động này góp phần thúc đẩy sự thấu hiểu, hòa giải và khép lại những mất mát trong quá khứ.

Nguyễn Đức Soát được ghi nhận không chỉ là một phi công chiến đấu xuất sắc, một vị tướng có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Không quân nhân dân Việt Nam, mà còn là người luôn trân trọng giá trị của hòa bình. Cuộc đời ông thể hiện hành trình từ người lính bảo vệ bầu trời Tổ quốc đến người góp phần xây dựng tình hữu nghị giữa những cựu đối thủ sau chiến tranh.