Nguyễn Đức Viện – Người lính thầm lặng trên mặt trận tình báo

Có những người chiến sĩ lập nên chiến công bằng những trận đánh oanh liệt. Nhưng cũng có những người góp phần làm nên thắng lợi bằng những tín hiệu vô tuyến, những bức điện mật và những đêm trắng giữa đại ngàn. Thượng tá Nguyễn Đức Viện là một trong những người lính thầm lặng như thế.

Năm 1972, khi mới ngoài đôi mươi – độ tuổi đẹp nhất của cuộc đời – ông cùng hơn 500 cán bộ kỹ thuật lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Trước đó, từ năm 16 tuổi, ông đã công tác trong lực lượng Công an với chuyên ngành trinh sát thám không. Lần vào Nam ấy, ông được phân công về Tiểu ban Bảo vệ chính trị, Ban An ninh Trung ương Cục, đảm nhiệm một nhiệm vụ vô cùng đặc biệt: trở thành "tai mắt" của Đảng trên mặt trận tình báo.

Đoàn hành quân bắt đầu từ cuối tháng 4 năm 1972. Hai mươi mốt cán bộ cùng những thiết bị chuyên dụng lên năm chiếc xe com-măng-ca tiến về phía Nam. Vừa đến Hà Tĩnh, đoàn đã gặp bom địch. Sang đêm hôm sau, khi đến Quảng Bình, pháo kích lại dội xuống. Không thể dừng chân, cả đoàn tiếp tục băng rừng trong đêm, có những đoạn phải lội hàng chục kilômét giữa lòng suối cạn.

Sau nhiều tuần hành quân xuyên dãy Trường Sơn, vượt sang đất Campuchia, đoàn mới đến được căn cứ Ban An ninh Trung ương Cục. Khi tưởng đã có thể nghỉ ngơi, nhiều cán bộ lại ngã xuống vì sốt rét rừng. Những cơn sốt kéo dài khiến đồng đội chỉ biết nằm võng rên từng cơn giữa đại ngàn.

Ngày 19 tháng 5 năm 1972, đúng một tháng sau ngày xuất phát, đơn vị bắt đầu lắp đặt hệ thống thu tin. Từ những căn lán lợp ni-lông giữa rừng sâu, Nguyễn Đức Viện cùng đồng đội ngày đêm thu bắt và giải mã hàng nghìn bức điện của chính quyền Sài Gòn, từ mạng Cảnh sát quốc gia, mạng tình báo quân đội đến các toán gián điệp, biệt kích. Nhiều thông tin đặc biệt quan trọng được chuyển về Trung ương, góp phần phục vụ các quyết sách chiến lược của cách mạng.

Cuộc chiến của họ không có tiếng súng, nhưng luôn đối mặt với hiểm nguy. Ban ngày làm nhiệm vụ, ban đêm tự đi kiếm củ rừng, rau rừng, măng rừng hoặc săn bắt để cải thiện bữa ăn. Sốt rét trở thành người bạn đồng hành của cả đơn vị. Có người nằm trạm xá hàng tháng trời, còn bản thân ông nhiều lần kiệt sức đến mức ngất lịm.

Bom đạn cũng không buông tha những người lính tình báo. Một buổi trưa, máy bay B-52 bất ngờ rải thảm xuống căn cứ. Tiếng bom dội xuống như sấm động, cây rừng đổ gãy, đất đá tung lên mù mịt. Sau trận bom ấy, ba đồng đội của ông đã mãi mãi nằm lại giữa rừng sâu.

Sau khi Hiệp định Paris được ký kết, đơn vị chuyển về căn cứ ở Tây Ninh và tiếp tục làm nhiệm vụ trong điều kiện vô cùng gian khổ. Đến đầu năm 1975, sau nhiều năm chiến đấu và cống hiến, Thượng tá Nguyễn Đức Viện mới được trở về miền Bắc.

Cuộc đời của ông là minh chứng cho sự hy sinh thầm lặng của những chiến sĩ trên mặt trận tình báo. Không trực tiếp xông pha nơi tuyến đầu, nhưng bằng trí tuệ, bản lĩnh và lòng trung thành tuyệt đối với Tổ quốc, họ đã trở thành những "tai mắt" tin cậy của Đảng, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.