Nguyễn Duy Nhất - Người y tá nơi tuyến lửa

Mỗi thế hệ có một cách bước vào lịch sử. Với nhân vật trong câu chuyện này, cánh cửa ấy mở ra giữa những năm đất nước còn phải chiến đấu. Nguyễn Duy Nhất sinh năm 1958, quê Liên Minh, Võ Nhai, Bắc Thái. Về năm mất,   chưa nêu năm mất. Những mốc ngắn gọn ấy là điểm bắt đầu để tôi bước vào câu chuyện về ông - một con người sống trong giai đoạn đất nước phải liên tiếp đối diện với chiến tranh và những nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc.

Dấu ấn chính được   ghi lại về Nguyễn Duy Nhất là: Hạ sĩ, y tá thuộc Đại đội 2, khu vực Cao Lộc, Lạng Sơn; đoàn viên; được phong Anh hùng LLVTND năm 1979. Chi tiết này giúp ta xác định rất rõ vị trí của nhân vật trong lịch sử. Ông không đứng ngoài biến cố, mà ở ngay trong giữa ranh giới sống và chết, nơi mỗi quyết định, mỗi ca trực hay mỗi lần cơ động đều có thể ảnh hưởng đến đồng đội và nhân dân.

Người quân y không đứng ngoài trận đánh. Họ đi cùng đội hình, có mặt nơi thương binh cần được cứu nhanh nhất, làm việc trong thiếu thốn và nhiều khi ngay dưới hỏa lực. Với họ, chiến thắng trước hết là giữ lại một mạng sống. Người trong cuộc nhiều khi không có điều kiện nghĩ về một “chiến công” theo nghĩa lớn lao; trước mắt họ chỉ là nhiệm vụ phải hoàn thành trong ngày, trong đêm, rồi tiếp tục ngày hôm sau.

Khi nhìn lại Nguyễn Duy Nhất, điều đáng nhớ không chỉ là cấp bậc hay danh hiệu. Điều đáng nhớ hơn là con đường từ quê hương đến nơi làm nhiệm vụ, rồi từ một người bình thường trở thành một cái tên được lịch sử lưu lại. Những người cùng thời với ông phải sống trong thiếu thốn, chịu áp lực của chiến trường và chấp nhận những cuộc chia tay không biết ngày trở về. Vì vậy, mỗi dòng tiểu sử cần được đọc như dấu vết của một đời người, chứ không chỉ như một mục thống kê.

Điều đẹp nhất trong câu chuyện của người quân y là giữa chiến tranh, họ vẫn đứng về phía sự sống. Một băng gạc, một lần cầm máu hay một người thương binh được đưa về tuyến sau cũng là một chiến công.