NGUYỄN GIA ĐẰNG – NGƯỜI GIEO HẠT GIỐNG CÁCH MẠNG GIỮA ĐỒN ĐIỀN CAO SU

Những năm đầu thập niên 1940, khi phong trào cách mạng tại Tây Ninh đang trong giai đoạn khó khăn sau các đợt khủng bố của thực dân Pháp, vùng đồn điền cao su Bến Củi vẫn chìm trong cảnh tối tăm, nơi mà hàng ngàn công nhân phải sống cuộc đời cơ cực, bị bóc lột, bị đánh đập, làm việc quần quật từ sáng đến tối mà vẫn không đủ ăn, không đủ mặc, tưởng chừng như không có lối thoát, nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, những hạt giống đầu tiên của cách mạng đã được gieo xuống một cách âm thầm mà bền bỉ.

Người mang theo những hạt giống ấy đến với Bến Củi chính là đồng chí Nguyễn Gia Đằng (Tư Cam), một cán bộ của tổ chức Công hội Đỏ Nam Bộ, được giao nhiệm vụ về Tây Ninh để tuyên truyền, giác ngộ công nhân, tổ chức lực lượng, chuẩn bị cho một phong trào đấu tranh lâu dài.

Ông không xuất hiện với vai trò của một người lãnh đạo công khai, không có lực lượng đi cùng, không có vũ khí trong tay, mà chỉ có niềm tin và một nhiệm vụ duy nhất là “đánh thức” ý thức của những người công nhân đang sống trong cảnh áp bức, giúp họ hiểu rằng cuộc đời của họ không phải chỉ có chịu đựng, mà còn có thể đứng lên đấu tranh để thay đổi số phận.

Những ngày đầu đến Bến Củi, ông sống như một người lao động bình thường, hòa vào đời sống của công nhân, lắng nghe họ, hiểu họ, rồi từ đó từng bước tuyên truyền, giải thích cho họ về con đường cách mạng, về quyền sống, quyền làm người, về sự cần thiết phải đoàn kết lại để đấu tranh. Không phải ai cũng tin ngay, không phải ai cũng dám đứng lên, nhưng từng chút một, từng người một, những suy nghĩ đã thay đổi.

Từ những cuộc trò chuyện nhỏ, những buổi gặp gỡ kín đáo, những hạt giống cách mạng bắt đầu nảy mầm. Những người công nhân trước đây chỉ biết chịu đựng dần dần biết đặt câu hỏi, biết bất bình, biết phản kháng, và từ đó hình thành nên những nhóm nhỏ, những tổ chức sơ khai, làm nền tảng cho phong trào sau này.

Chính từ những hoạt động âm thầm ấy, các cơ sở cách mạng đầu tiên tại Bến Củi được hình thành, tạo tiền đề để đến năm 1944, các chi bộ Đảng bắt đầu được xây dựng tại khu vực Dương Minh Châu, trong đó Bến Củi trở thành một trong những nơi có hạt nhân lãnh đạo phong trào công nhân, góp phần đưa phong trào đấu tranh từ tự phát lên tự giác, từ rời rạc sang có tổ chức.

Những hạt giống mà Nguyễn Gia Đằng gieo xuống không phải ngày một ngày hai đã cho kết quả, mà phải trải qua nhiều năm tháng gian khổ, thậm chí có lúc tưởng như bị dập tắt bởi sự đàn áp của địch, nhưng chính nhờ sự kiên trì ấy mà phong trào công nhân Bến Củi không những không bị xóa sổ mà còn ngày càng phát triển, để rồi khi thời cơ đến vào Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lực lượng này đã trở thành một trong những lực lượng nòng cốt, góp phần giành chính quyền về tay nhân dân.

Nhìn lại chặng đường ấy, có thể thấy rằng vai trò của Nguyễn Gia Đằng không nằm ở những trận đánh lớn hay những chiến công vang dội, mà ở việc đặt nền móng, ở việc thức tỉnh con người, ở việc biến những người lao động bị áp bức thành những người có ý thức, có tổ chức, có niềm tin vào cách mạng, và chính điều đó mới là yếu tố quyết định để phong trào có thể tồn tại và phát triển lâu dài.

Nếu không có những con người như ông, nếu không có những năm tháng âm thầm gieo hạt giữa đồn điền cao su đầy khắc nghiệt, thì sẽ không có một Bến Củi anh hùng sau này, không có một phong trào công nhân mạnh mẽ, và cũng không có những đóng góp quan trọng của vùng đất này trong suốt hai cuộc kháng chiến.

Nguyễn Gia Đằng vì thế không chỉ là một cá nhân trong lịch sử, mà còn là biểu tượng của những người đã lặng lẽ đi trước, chấp nhận gian khổ để mở đường, để rồi từ những hạt giống nhỏ bé ban đầu, một ngọn lửa cách mạng đã bùng lên và cháy mãi trên mảnh đất Bến Củi cho đến ngày toàn thắng.