Nguyễn Hà Đại Lâm-6C

Trên vùng đất Quảng Nam nắng gió, mẹ Nguyễn Thị Thứ sống trong một căn nhà nhỏ giữa cánh đồng. Bàn thờ trong nhà mẹ dài gần hết bức tường, nơi có 10 bức di ảnh của 9 người con trai và 1 con rể – tất cả đã hy sinh vì đất nước.

Mỗi sáng, mẹ đều cầm nén nhang, tay run run, mắt đỏ hoe nhưng sáng đầy tự hào.
“Các con ơi… mẹ đến thăm đây…”

Những năm chiến tranh, con của mẹ lần lượt ra trận. Mẹ nghèo, áo vá chằng vá đụp, ăn khoai thay gạo, nhưng mỗi lần con đi, mẹ không bao giờ giữ lại.
“Tổ quốc kêu, thì con đi. Mẹ ở nhà gánh việc cho.”

Có năm, ba người con của mẹ hi sinh liên tiếp. Cả làng thương xót, đến an ủi. Người ta hỏi mẹ có oán trách ai không. Nhưng mẹ chỉ lặng lẽ nói:
“Các con ngã xuống cho xóm làng bình yên. Mẹ đau, nhưng mẹ tự hào.”Nhưng trong căn nhà ấy, có thứ ánh sáng khiến người ta đau đến tận tim: mười bức di ảnh, đặt ngay ngắn trên bàn thờ gỗ, mỗi ảnh là một cuộc đời trẻ tuổi đã nằm lại nơi chiến trường.

Mỗi sáng, mẹ Thứ bước đến bàn thờ, đôi chân chậm chạp nhưng vững vàng. Mẹ run run châm từng ngọn nhang. Khói nhang bay lên như những dòng lệ, quyện với tiếng nói thấm đẫm nhớ thương:
— Các con ơi… hôm nay trời nhiều nắng… mẹ lại đến thăm đây…

Tuổi trẻ của mẹ là ruộng đồng, lam lũ và những giọt mồ hôi mặn chát. Nhưng khi tiếng gọi của Tổ quốc vang lên, từng người con của mẹ lại khoác ba lô ra đi. Mẹ nghèo, áo mẹ vá hoài không hết. Nhưng mẹ không bao giờ can ngăn.

Có người hỏi:
— Mẹ ơi, sao toàn bộ con đều ra trận, lỡ mất hết thì sao?
Mẹ chỉ cười, nụ cười hiền mà đau:
— Mất một mình mẹ chịu. Chứ nước mất thì dân chịu hết.

Chiến tranh ác liệt, tin dữ đến dồn dập. Một năm, ba người con của mẹ hi sinh. Người ta tưởng mẹ sẽ gục ngã. Nhưng chiều đó, mẹ chỉ lặng lẽ ngồi bên cửa, ánh mắt nhìn ra cánh đồng nhuộm nắng đỏ:
— Ba đứa nó về với đất rồi… nhưng đất này cũng là đất của mẹ. Mẹ không trách gì cả…

Sau này, đất nước hòa bình, nhà nhà đoàn tụ, trẻ con chạy nô đùa khắp xóm. Chỉ căn nhà của mẹ Thứ vẫn lặng lẽ. Mẹ già đi nhanh, bóng lưng nghiêng xuống theo năm tháng. Nhưng mỗi chiều, người ta vẫn thấy mẹ ngồi bên hiên, đôi mắt sâu như dõi về nơi xa xăm mà mẹ biết là các con đang nằm lại.

Một chiến sĩ từng được con mẹ cứu thoát về thăm mẹ, nghẹn ngào:
— Mẹ ơi… con về thay cho các anh đây…
Mẹ chỉ nắm tay anh, bàn tay nhăn nheo, ấm áp như đất quê:
— Các con còn sống là mẹ vui rồi… Mẹ còn đây để thắp hương cho những đứa đã đi trước.

Mẹ Thứ ra đi trong tuổi già, nhưng tên mẹ, trái tim mẹ, sự hi sinh âm thầm của mẹ đã trở thành biểu tượng của nỗi đau và sức mạnh Việt Nam.

Mười ngọn nến trên bàn thờ vẫn cháy mãi —
cháy trong lòng đất nước, trong trái tim mọi người.

Sau này, khi chiến tranh kết thúc, nhà nhà sum họp, mẹ Thứ lại lẻ loi bên bàn thờ dài như dòng sông buồn. Dẫu vậy, mẹ chưa bao giờ than thân trách phận.
Mẹ nói:
“Các con gửi lại tuổi trẻ cho đất nước. Mẹ còn sống là còn thắp hương cho các con.”

Người ta kể rằng, trong những chiều rực ánh hoàng hôn, bóng mẹ Thứ ngồi trước hiên, nhìn ra cánh đồng, lặng lẽ như một pho tượng thời gian. Nhưng trong trái tim mẹ là cả một trời thương nhớ, một biển hy sinh mà không ngôn từ nào kể hết.

Mẹ đã đi vào lịch sử Việt Nam như biểu tượng của nỗi đau và lòng yêu nước bất diệt – người mẹ cống hiến gần như cả gia đình cho độc lập dân tộc.