Nguyễn Hải Thần – Người sáng lập Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội và những trang sử đầy trăn trở
Nguyễn Hải Thần là nhà hoạt động yêu nước, sáng lập và lãnh đạo Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội. Ông trải qua nhiều thập niên bôn ba hoạt động ở nước ngoài và tham gia các thỏa thuận chính trị phức tạp sau Cách mạng Tháng Tám.

Nguyễn Hải Thần sinh năm 1869 tại làng Đại Từ, nay thuộc Hà Nội. Thuở nhỏ, ông theo học chữ Hán và đỗ Tú tài, nên được nhiều người gọi là ông Tú Đại Từ.
Hưởng ứng phong trào Đông du, ông sang Nhật Bản cùng Phan Bội Châu, tham gia hoạt động trong Việt Nam Quang phục Hội từ năm 1912 đến 1924. Ông từng theo học tại trường Chấn Vũ ở Tokyo và sau đó được mời làm giảng viên môn chính trị tại Trường Võ bị Hoàng Phố.
Các hoạt động chống Pháp của ông, như mưu sát Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut năm 1912–1913 và trận đánh đồn Tà Lùng ở Cao Bằng năm 1915, đều chưa giành được thắng lợi. Năm 1936, ông tham gia thành lập Việt Nam Độc lập Vận động Đồng minh Hội, và đến năm 1942 cùng nhiều đồng chí sáng lập Việt Nam Cách mệnh Đồng minh Hội tại Liễu Châu.
Sau Cách mạng Tháng Tám, Việt Cách theo lực lượng quân đội Trung Hoa Dân quốc trở về nước năm 1945. Nguyễn Hải Thần đảm nhiệm chức Phó Chủ tịch Chính phủ trong thời gian tồn tại chính phủ liên hiệp, đồng thời tham gia nhiều cuộc thương lượng nhằm tìm kiếm sự đồng thuận giữa các lực lượng chính trị trong nước.
Thời kỳ này cũng chứa đựng nhiều mâu thuẫn và xung đột giữa Việt Minh và Việt Cách, khiến tình hình chính trị trở nên phức tạp. Đến tháng 7 năm 1946, sau khi tranh chấp giữa các phe phái bùng phát, ông phải sang Hồng Kông lưu vong và sống ở đó cho đến cuối đời.
Cuộc đời Nguyễn Hải Thần cho thấy tinh thần yêu nước bền bỉ, kiên trì theo đuổi mục tiêu độc lập cho đất nước qua nhiều thập kỷ. Đồng thời, những bài học về đoàn kết và tìm kiếm tiếng nói chung giữa các lực lượng yêu nước vẫn có ý nghĩa sâu sắc đối với thế hệ trẻ hôm nay.
Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Nguyễn Hải Thần" (https://vi.wikipedia.org/wiki/Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BA%A3i_Th%E1%BA%A7n), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.
Ảnh: Không rõUnknown author, giấy phép Public domain (https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nguyen_hai_than.jpg).


