Nguyễn Háo Vĩnh – dấu ấn từ Nhà in Xưa Nay đến nhãn hàng rồng đen

Nguyễn Háo Vĩnh để lại dấu vết trong đời sống Sài Gòn qua cả sách báo lẫn hoạt động kinh doanh. Hai lĩnh vực tưởng khác nhau ấy cùng cho thấy nỗ lực đưa sản phẩm đến công chúng bằng cách chú ý tới chữ nghĩa, hình thức và thói quen người đọc, người mua.

Bài nghiên cứu đăng trên trang Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ghi nhận ông làm chủ Nhà in Xưa Nay ở số 62–64 đại lộ Bonard, tức đường Lê Lợi về sau. Nhà in chú trọng trình bày và sửa lỗi. Nguồn này dẫn lời ghi của nhà in trong Đạo Nam Thiện Kinh về việc hiệu chỉnh chữ sai, nhờ chuyển nghĩa một số phần chữ Hán để người ít biết Hán văn dễ hiểu hơn.

Ông còn gắn với Hoàn Cầu Tân Văn, Nam Kỳ Kinh Tế Báo và dùng bút danh Hốt Tất Liệt. Chọn nhìn vào công việc xuất bản giúp ta thấy một phần lao động thường nằm ngoài tên tác giả trên bìa: người tổ chức in, người sửa chữ và người tìm cách làm cho nội dung dễ tiếp nhận.

Một góc khác được Báo Sài Gòn Giải Phóng giới thiệu năm 2025 khi viết về sách Rồng đen – Voi đỏ của nhà nghiên cứu Võ Phúc Toàn. Trong đó, hình rồng đen là nhãn hiệu gắn với Công ty Háo Vĩnh, do Nguyễn Háo Vĩnh làm giám đốc. Công ty kinh doanh hàng nhập từ Pháp, song điều chỉnh mẫu mã theo thị hiếu Việt Nam; một trường hợp được nêu là đưa hình rồng Việt lên nhãn xà bông Marseille.

Qua chi tiết này, có thể thấy hoạt động thương mại còn bao gồm việc tìm một dấu hiệu gần gũi để khách hàng nhận biết. Cuốn sách đặt ông trong thế hệ doanh nhân Việt Nam nửa đầu thế kỷ XX, giữa bối cảnh kinh tế thuộc địa và những cố gắng cải thiện vị thế kinh doanh của người Việt.

Từ trang sách in ở Bonard đến nhãn hàng mang hình rồng, Nguyễn Háo Vĩnh gợi một hướng tìm hiểu lịch sử đô thị qua công việc thường ngày. Những ấn phẩm và dấu hiệu thương mại, khi được đối chiếu với tư liệu, có thể kể thêm về người đã góp phần tạo nên đời sống chữ nghĩa và trao đổi hàng hóa ở Sài Gòn.

Nguồn tham khảo:

1. “Nguyễn Háo Vĩnh - chiến sĩ phong trào Đông Du miền Nam”, VUSTA, 8/2/2007, dẫn Tạp chí Xưa & Nay số 246 (10/2005): https://vusta.vn/nguyen-hao-vinh-chien-si-phong-trao-dong-du-mien-nam-p78278.html

2. Quỳnh Yên, Báo Sài Gòn Giải Phóng, bài giới thiệu sách Rồng đen – Voi đỏ, 27/10/2025: https://www.sggp.org.vn/tim-hieu-ve-doanh-nhan-viet-nua-dau-the-ky-xx-qua-hai-bieu-tuong-rong-den-va-voi-do-post820216.html