Nguyễn Hiếu Nghĩa – Tám người giữa lòng Biên Hòa

Năm 1968, thị xã Biên Hòa là một địa bàn đặc biệt quan trọng. Sân bay Biên Hòa, Tổng kho Long Bình và nhiều cơ sở quân sự lớn nằm trên địa bàn, trong khi hệ thống kiểm soát an ninh trong nội ô được tổ chức chặt chẽ.

Trong hoàn cảnh ấy, một đội biệt động chỉ có 8 người vẫn phải hoạt động ngay giữa lòng thị xã.

Người phụ trách chính trị của đội là Nguyễn Hiếu Nghĩa, thuộc cánh CZ1.

Ban ngày, các thành viên trong đội thường phải ẩn dưới những căn hầm bí mật được chuẩn bị trong nhà dân. Khi trời tối, họ mới bắt đầu hoạt động.

Công việc quan trọng nhất trước chiến dịch là điều nghiên mục tiêu.

Nguyễn Hiếu Nghĩa và đồng đội phải nắm đường đi, vị trí các căn cứ, các tuyến tuần tra và những khu vực có thể đưa lực lượng từ ngoài vào.

Ông còn trực tiếp dẫn các trinh sát pháo binh đi khảo sát thực địa để chuẩn bị phương án đánh sân bay Biên Hòa.

Trong khi đó, các cơ sở bí mật tại nội ô phải vận chuyển vũ khí từ những khu căn cứ về cất giấu tại nhiều địa điểm như Gò Me, Hiệp Hòa và Bình Đa.

Công việc này cực kỳ dễ bị phát hiện. Nếu một chuyến vận chuyển vũ khí bị lộ, không chỉ người vận chuyển mà cả hệ thống cơ sở phía sau có thể bị truy xét.

Nhưng các chuyến vận chuyển vẫn tiếp tục.

Những ngày cuối tháng 1 năm 1968, khi Tết đến gần, các cơ sở mật phải đưa những chuyến hàng cuối cùng vào nội ô. Nhiều cán bộ, chiến sĩ cải trang như những người đi làm ăn xa trở về quê ăn Tết để lọt qua các chốt kiểm soát.

Đến chiều 30 Tết, công tác chuẩn bị cơ bản hoàn tất.

Đúng thời điểm giao thừa, pháo binh từ trận địa Hiếu Liêm bắt đầu bắn vào sân bay Biên Hòa. Những tiếng nổ là tín hiệu để các đơn vị tiến công vào các mục tiêu đã được phân công.

Đội biệt động của Nguyễn Hiếu Nghĩa tiếp tục thực hiện nhiệm vụ trong nội ô.

Những ngày sau đó, lực lượng đối phương liên tục tổ chức truy quét quanh các khu vực trận địa pháo và những địa bàn được cho là có cơ sở cách mạng.

Nguyễn Hiếu Nghĩa sau này nhớ lại rằng nếu không có sự che chở của người dân, các đội biệt động hoạt động trong nội thành rất khó có thể duy trì được mạng lưới.

Những căn hầm, căn nhà và những người âm thầm đưa cơm, giấu cán bộ, vận chuyển vũ khí trở thành một phần của hệ thống hoạt động bí mật.

Câu chuyện của Nguyễn Hiếu Nghĩa vì thế không chỉ là câu chuyện của một người chỉ huy biệt động. Đó còn là câu chuyện về 8 con người sống giữa một thị xã bị kiểm soát chặt chẽ, ban ngày ẩn mình dưới hầm, ban đêm ra ngoài làm nhiệm vụ và phải giữ bí mật từng bước di chuyển.

Trong lịch sử Mậu Thân ở Biên Hòa, những hoạt động âm thầm như vậy là phần hậu trường ít được nhìn thấy nhưng có vai trò quan trọng trong việc chuẩn bị cho các trận đánh lớn.