Nguyễn Hinh – “Ông già đống rơm” và căn hầm giữa lòng Hàm Liêm
Nguyễn Hinh sinh năm 1902 tại Hàm Liêm, Bình Thuận. Trong hai cuộc kháng chiến, gia đình ông trở thành cơ sở cách mạng quan trọng. Ông tự đào một căn hầm bí mật ngay dưới đống rơm cạnh sân lúa để che giấu và nuôi dưỡng cán bộ, chiến sĩ. Có thời gian, căn hầm này là nơi trú ẩn của cả một trung đội du kích. Ông còn đóng góp ruộng đất, lúa gạo, thuốc men và vận động người trong hàng ngũ đối phương trở về với cách mạng. Vì sự mưu trí và những đóng góp đặc biệt ấy, ông được nhân dân gọi bằng biệt danh “Ông già đống rơm”. Năm 2018, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Năm 1902, tại xã Hàm Liêm, Bình Thuận, Nguyễn Hinh ra đời.
Ông là một người nông dân.
Không phải một vị tướng.
Không phải một người lính nổi tiếng.
Nhưng trong những năm tháng chiến tranh, người nông dân ấy đã trở thành một cơ sở cách mạng đặc biệt quan trọng.
Trong cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Nguyễn Hinh luôn tìm cách giúp đỡ cách mạng.
Ông hiểu rằng muốn bảo vệ cán bộ, chiến sĩ thì phải có những nơi thật kín đáo để họ có thể trú ẩn.
Và rồi ông nghĩ đến một nơi tưởng như rất bình thường:
một đống rơm bên cạnh sân lúa của gia đình.
Nguyễn Hinh bí mật đào một căn hầm ngay dưới đống rơm.
Nhìn từ bên ngoài, đó chỉ là một đống rơm của một gia đình nông dân.
Nhưng bên dưới lại là nơi che chở cho cán bộ, chiến sĩ cách mạng.
Có thời điểm, căn hầm ấy được sử dụng để nuôi giấu cả một trung đội du kích.
Đó là một công việc đòi hỏi sự gan dạ và kín đáo.
Chỉ cần một sơ suất, không chỉ Nguyễn Hinh và gia đình gặp nguy hiểm mà những người đang được che chở cũng có thể bị phát hiện.
Nhưng ông vẫn kiên trì.
Ông không chỉ cho cán bộ, chiến sĩ nơi trú ẩn.
Ông còn đóng góp ruộng đất, lúa gạo, thuốc men để phục vụ kháng chiến.
Trong những năm tháng khó khăn, mỗi hạt gạo đều quý.
Mỗi thửa ruộng đều là tài sản của gia đình.
Nhưng Nguyễn Hinh sẵn sàng chia sẻ những gì mình có với cách mạng.
Ông cũng tích cực vận động những người đang ở phía đối phương trở về với nhân dân, với cách mạng.
Chính sự mưu trí và những đóng góp âm thầm ấy khiến ông trở thành một nhân vật đặc biệt trong lịch sử cách mạng Hàm Thuận.
Người dân gọi ông bằng một cái tên rất giản dị:
“Ông già đống rơm”.
Cái tên nghe có vẻ bình thường.
Nhưng phía sau đó là cả một câu chuyện về lòng gan dạ của một người nông dân.
Ông không có quân phục.
Không mang cấp hàm.
Không trực tiếp chỉ huy một đơn vị lớn.
Nhưng căn hầm dưới đống rơm của ông đã góp phần bảo vệ những người đang chiến đấu.
Đó chính là giá trị của những cơ sở cách mạng trong nhân dân.
Có những chiến công được tạo nên trên chiến trường.
Nhưng cũng có những chiến công được tạo nên từ một căn nhà, một hầm bí mật, một bữa cơm hay một bao gạo được người dân dành cho cách mạng.
Nguyễn Hinh đã trở thành một biểu tượng như thế ở Hàm Liêm.
Ông qua đời năm 1980, sau khi đất nước đã thống nhất.
Nhưng nhiều năm sau, những đóng góp của ông mới được ghi nhận bằng một danh hiệu cao quý.
Năm 2018, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Đối với quê hương Hàm Liêm, đó không chỉ là niềm tự hào.
Đó còn là sự ghi nhận đối với biết bao người dân bình dị đã âm thầm đóng góp cho cách mạng.
Câu chuyện của Nguyễn Hinh đặc biệt đáng kể cho thế hệ trẻ bởi ông cho thấy:
Không phải cứ cầm súng mới là chiến đấu.
Có người chiến đấu bằng sự gan dạ.
Có người chiến đấu bằng trí tuệ.
Có người chiến đấu bằng cách che chở cho cán bộ.
Có người chiến đấu bằng những hạt gạo, thửa ruộng và tài sản của gia đình.
Mỗi người một cách.
Nhưng tất cả đều hướng về một mục tiêu chung.
Ngày nay, đống rơm bên sân lúa có thể chỉ là một hình ảnh rất bình dị của làng quê.
Nhưng với Hàm Liêm, câu chuyện về một căn hầm dưới đống rơm đã trở thành một phần ký ức lịch sử.
Bởi đôi khi, những nơi tưởng như bình thường nhất lại từng che chở cho những điều lớn lao nhất.



