Nguyễn Hoàng (1525–1613) là một danh tướng và nhân vật chính trị quan trọng của lịch sử Việt Nam, được xem là người đặt nền móng cho cơ nghiệp các chúa Nguyễn ở Đàng Trong

Ông là con thứ của Nguyễn Kim, một công thần phò nhà Lê.

Năm 1558, Nguyễn Hoàng được cử vào trấn thủ Thuận Hóa. Đây là bước ngoặt quan trọng, mở đầu quá trình xây dựng thế lực của họ Nguyễn ở phía Nam.

Năm 1570, ông được giao kiêm trấn thủ Quảng Nam, từ đó từng bước mở rộng và củng cố vùng đất Đàng Trong.

Ông chú trọng khai hoang, phát triển kinh tế, ổn định đời sống và xây dựng chính quyền ở Thuận Hóa – Quảng Nam.

Nguyễn Hoàng thường được gọi là “Chúa Tiên”, là vị chúa Nguyễn đầu tiên.

Ông có vai trò quan trọng trong quá trình mở rộng lãnh thổ về phía Nam, đặt nền tảng cho sự phát triển của Đàng Trong trong các thế kỷ sau.

Mất: năm 1613, tại Quảng Nam.