Nguyễn Hoàng (Chúa Tiên ) - Người Khai Phá Cõi Trời Nam
Vào giữa thế kỷ XVI, khi triều đình nhà Lê đang trong giai đoạn suy yếu, quyền thần lộng hành, đặc biệt là sự thao túng của họ Trịnh ở Đàng Ngoài, đã xuất hiện một nhân vật có tầm nhìn chiến lược, dám dấn thân vào nơi hiểm trở để gây dựng cơ nghiệp, đó là Nguyễn Hoàng. Ông là con trai thứ của Nguyễn Kim, một vị tướng có công lớn trong việc phù Lê diệt Mạc .
Nguyễn Hoàng sinh năm 1525. Sau khi anh rể là Trịnh Kiểm giết anh trai mình là Nguyễn Uông, Nguyễn Hoàng nhận thấy nguy cơ bị hãm hại. Với sự khôn ngoan và mưu lược, ông đã xin Trịnh Kiểm cho mình vào trấn thủ vùng đất Thuận Hóa (nay là các tỉnh miền Trung Việt Nam), một vùng đất còn hoang sơ, xa xôi, ít người muốn đến. Đây là một quyết định táo bạo, mở đầu cho hành trình khai phá và mở rộng bờ cõi về phương Nam .Năm 1558, Nguyễn Hoàng cùng gia quyến và một số tùy tùng tiến vào Thuận Hóa. Với tài năng lãnh đạo, lòng nhân đức và sự kiên trì, ông đã thu phục lòng dân, chiêu mộ nhân tài, từng bước xây dựng vùng đất này trở nên trù phú, vững mạnh. Ông khuyến khích khai hoang, phát triển nông nghiệp, thương nghiệp, mở rộng giao thương với nước ngoài, biến Thuận Quảng từ một vùng biên viễn thành một trung tâm kinh tế sầm uất .Trong suốt 55 năm trấn thủ Thuận Quảng, Nguyễn Hoàng đã đặt nền móng vững chắc cho sự ra đời và phát triển của chúa Nguyễn ở Đàng Trong, tạo tiền đề cho công cuộc mở rộng lãnh thổ về phía Nam của dân tộc Việt Nam. Ông không chỉ là một nhà quân sự tài ba mà còn là một nhà cai trị khôn ngoan, biết trọng dụng nhân tài, chăm lo đời sống cho nhân dân. Nhân dân Thuận Hóa kính trọng gọi ông là "Chúa Tiên".Công lao của Nguyễn Hoàng là vô cùng to lớn. Ông không chỉ là người đã gây dựng nên cơ nghiệp chúa Nguyễn, mà còn là người đã mở đường cho sự phát triển của đất nước về phương Nam, góp phần hình thành nên bản đồ Việt Nam ngày nay. Tên tuổi của Nguyễn Hoàng mãi mãi được ghi nhớ như một vị anh hùng khai phá, biểu tượng của ý chí vươn lên và khát vọng mở rộng bờ cõi của dân tộc Việt Nam.
