NGUYỄN HỒNG QUẢNG – NGƯỜI CHỈ HUY CAO XẠ GIỮ VỮNG TRẬN ĐỊA GIỮA MƯA BOM

Nguyễn Hồng Quảng sinh năm 1942, trong một gia đình người Mường tại xã Phú Long, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình.

Lớn lên trong những năm miền Bắc bước vào công cuộc xây dựng xã hội mới, Nguyễn Hồng Quảng sớm được giáo dục về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với đất nước. Với ông, dù thuộc dân tộc nào, những người con của Tổ quốc đều có chung trách nhiệm khi đất nước cần.

Tháng 4 năm 1962, Nguyễn Hồng Quảng nhập ngũ.

Ngày bước vào quân đội, người thanh niên 20 tuổi mang theo một lời nguyện giản dị: sẵn sàng hoàn thành bất cứ nhiệm vụ nào được giao.

Những năm sau đó đã đưa ông đi qua nhiều chiến trường. Từ nhiệm vụ quốc tế phối hợp với lực lượng cách mạng Lào, trở về bảo vệ Hàm Rồng – Thanh Hóa, rồi hành quân vào chiến trường miền Nam, Nguyễn Hồng Quảng đã trải qua 330 trận chiến đấu.

Một trong những trận đánh dữ dội đầu tiên diễn ra tại Sầm Nưa ngày 19 tháng 2 năm 1965.

Đơn vị vừa hành quân đến nơi và đang nghỉ thì máy bay đối phương bất ngờ xuất hiện, lao xuống đánh thẳng vào đội hình.

Không có nhiều thời gian chuẩn bị.

Trận địa nhanh chóng chìm trong tiếng bom, tiếng súng.

Sau một thời gian chiến đấu, các khẩu đội khác chịu thương vong nặng. Lực lượng còn khả năng tiếp tục chiến đấu chỉ còn khẩu đội của Nguyễn Hồng Quảng.

Trước tình thế ấy, ông không rời vị trí.

Cùng với chính trị viên đơn vị, Nguyễn Hồng Quảng động viên những chiến sĩ còn lại tiếp tục bám súng.

Các pháo thủ bình tĩnh theo dõi mục tiêu.

Máy bay tiếp tục lao xuống.

Khẩu đội nổ súng.

Theo tài liệu tuyên dương, kết thúc trận đánh, đơn vị bắn rơi 8 chiếc F-105, trong đó có một chiếc rơi cách trận địa khoảng 500 mét.

Nhưng thử thách chưa dừng lại.

Chiều 15 tháng 6 năm 1965, khi đơn vị đang làm nhiệm vụ bảo vệ một khu căn cứ của lực lượng bạn, nhiều tốp máy bay lại xuất hiện.

Khoảng 17 giờ, cuộc tiến công bắt đầu.

Bom trút xuống trận địa.

Một loạt bom rơi trúng khu vực chiến đấu làm chính trị viên và trung đội trưởng hy sinh, nhiều chiến sĩ khác bị thương. Sau những đợt đánh phá dữ dội, đơn vị chỉ còn ba khẩu súng có thể tiếp tục chiến đấu.

Tình thế vô cùng khó khăn.

Nhưng Nguyễn Hồng Quảng vẫn giữ được bình tĩnh.

Ông động viên ba khẩu đội còn lại:

Tiếp tục chiến đấu.

Những khẩu pháo còn lại đồng loạt hướng lên bầu trời, bám sát từng tốp máy bay.

Giữa trận đánh, Nguyễn Hồng Quảng còn tổ chức anh em đào đất, cứu đại đội trưởng và những chiến sĩ bị bom vùi lấp.

Cuộc chiến kéo dài cho đến khi trời tối.

Kết quả, đơn vị bắn rơi 3 máy bay phản lực, giữ được mục tiêu bảo vệ.

Sau thời gian làm nhiệm vụ quốc tế, Nguyễn Hồng Quảng trở về nước và tiếp tục chiến đấu tại một trong những khu vực bị không quân đối phương đánh phá dữ dội: Hàm Rồng – Thanh Hóa.

Tại đây, ông chỉ huy đại đội tham gia hơn 200 trận chiến đấu.

Có trận đơn vị bắn rơi tới 5 máy bay.

Qua hàng trăm lần đối đầu với những đợt không kích, Nguyễn Hồng Quảng ngày càng trưởng thành về năng lực chỉ huy. Ông hiểu rằng trong chiến đấu phòng không, chỉ một quyết định sớm hoặc muộn vài giây cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả của cả trận đánh.

Đầu năm 1968, Nguyễn Hồng Quảng cùng đại đội hành quân vào chiến trường miền Nam.

Tại đây, những thử thách mới lại bắt đầu.

Ngày 24 tháng 2 năm 1969, đơn vị ông nhận nhiệm vụ bảo vệ trận địa pháo 85 mm và 105 mm.

Từ 12 giờ đến 17 giờ, cuộc chiến đấu kéo dài liên tục.

Nguyễn Hồng Quảng theo dõi chặt chẽ đường bay, bình tĩnh lựa chọn thời cơ rồi ra lệnh khai hỏa.

Ngay loạt đạn đầu tiên, một máy bay bị bắn rơi.

Chỉ ít ngày sau, trận đánh ngày 4 tháng 3 năm 1969 còn khốc liệt hơn.

Đối phương sử dụng tới 56 lần chiếc máy bay, ném khoảng 42 tấn bom và phóng 3 tên lửa xuống khu vực xung quanh trận địa.

Đất đá tung lên sau những tiếng nổ.

Giữa trận địa đang bị đánh phá, Nguyễn Hồng Quảng vẫn đứng trên công sự theo dõi mục tiêu và liên tục truyền lệnh cho các khẩu đội.

Một quả bom nổ gần.

Sức ép cực mạnh hất ông xuống đất và làm ông bất tỉnh.

Nhưng khi tỉnh lại, Nguyễn Hồng Quảng lập tức đứng dậy.

Ông trở về vị trí.

Trận đánh vẫn chưa kết thúc.

Người đại đội trưởng tiếp tục chỉ huy đơn vị chiến đấu.

Kết thúc trận này, đại đội của ông bắn rơi 4 máy bay, gồm 3 chiếc F-105 và 1 chiếc AD-6.

Nhưng người cán bộ cao xạ ấy không chỉ đối mặt với máy bay.

Ngày 10 tháng 5 năm 1969, đơn vị Nguyễn Hồng Quảng phải chiến đấu với một lực lượng biệt kích.

Ông quyết định không nổ súng ngay.

Các chiến sĩ giữ bí mật vị trí, bình tĩnh chờ đợi.

Đối phương tiến mỗi lúc một gần.

Khi khoảng cách đã thuận lợi, Nguyễn Hồng Quảng mới ra lệnh:

Nổ súng!

Hỏa lực đồng loạt bất ngờ đánh vào đội hình đối phương.

Theo tài liệu tuyên dương, đợt chiến đấu đầu tiên diệt 44 người.

Đối phương sau đó tổ chức phản kích.

Một lần.

Rồi nhiều lần nữa.

Đơn vị của Nguyễn Hồng Quảng kiên trì giữ trận địa và đánh lui 9 đợt phản kích, đồng thời bắn rơi 2 trực thăng, thu 4 súng.

Từ Sầm Nưa đến Hàm Rồng, rồi từ miền Bắc vào chiến trường Tây Nguyên, Nguyễn Hồng Quảng đã đi qua một hành trình chiến đấu đặc biệt.

330 trận.

Đằng sau con số ấy là hàng trăm lần đối diện với máy bay, bom đạn và những thời điểm mà người chỉ huy phải đưa ra quyết định ngay giữa ranh giới sống còn.

Điều nổi bật ở Nguyễn Hồng Quảng không chỉ là sự gan dạ mà còn là khả năng giữ bình tĩnh trong những thời điểm khó khăn nhất.

Khi đơn vị thương vong nặng ở Sầm Nưa, ông tiếp tục tổ chức chiến đấu.

Khi cán bộ và chiến sĩ bị bom vùi lấp, ông vừa chỉ huy đánh trả vừa tổ chức cứu người.

Khi chính mình bị sức ép bom đánh ngất, tỉnh dậy ông lại trở về vị trí.

Trong đơn vị, Nguyễn Hồng Quảng luôn chấp hành nghiêm mệnh lệnh, sâu sát chiến sĩ và thường xuyên có mặt ở những nơi ác liệt để động viên anh em. Những đóng góp ấy góp phần quan trọng vào việc xây dựng và giữ vững danh hiệu Đơn vị Anh hùng của đại đội.

Ông được tặng 1 Huân chương Chiến công hạng Ba, 1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì, 7 bằng khen, 2 giấy khen; ba năm liền là Chiến sĩ thi đua, một lần đạt Chiến sĩ Quyết thắng, cùng các danh hiệu Dũng sĩ Quyết thắng, Dũng sĩ diệt máy bay.

Ngày 15 tháng 2 năm 1970, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tặng Nguyễn Hồng Quảng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.

Từ người thanh niên dân tộc Mường ở miền núi Nho Quan đến người đại đội trưởng cao xạ trải qua 330 trận chiến đấu, Nguyễn Hồng Quảng để lại dấu ấn của một người chỉ huy luôn đứng vững giữa những thời điểm khốc liệt nhất. Hình ảnh ông bị sức ép bom đánh ngất rồi tỉnh dậy lập tức trở về vị trí chỉ huy trở thành một lát cắt tiêu biểu cho hành trình ấy – hành trình của lòng can đảm, trách nhiệm và ý chí giữ vững trận địa giữa mưa bom.