Nguyễn Huệ

Nguyễn Huệ (Quang Trung Đại Đế) (1753–1792)

Nguyễn Huệ sinh tại huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định ngày nay. Cùng với hai người anh là Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ, ông đã lãnh đạo phong trào nông dân Tây Sơn nổi dậy vào năm 1771, lật đổ cả ba tập đoàn phong kiến phản động đang chia cắt đất nước lúc bấy giờ là nhà Nguyễn ở Đàng Trong, chúa Trịnh ở Đàng Ngoài và nhà Lê bất lực.

Sự nghiệp quân sự của Quang Trung Nguyễn Huệ là một huyền thoại với những chiến công lẫy lừng, chưa từng thất bại trong bất kỳ chiến dịch lớn nào. Ông là thiên tài quân sự đã tiêu diệt 5 vạn quân Xiêm trong trận Rạch Gầm – Xá Lọc (1785) chỉ bằng một trận địa mai phục chớp nhoáng trên sông Tiền. Đặc biệt, đỉnh cao chói lọi nhất trong cuộc đời ông là chiến dịch thần tốc đánh tan 20 vạn quân Thanh xâm lược vào mùa xuân năm Kỷ Dậu (1789). Trong khi nhà Thanh đang ngạo mạn ăn mừng tết nguyên đán, Quang Trung đã vạch ra kế hoạch hành quân chớp nhoáng từ Nam ra Bắc, vượt hàng trăm cây số đường rừng, bất ngờ tấn công và tiêu diệt gọn các đồn lũy then chốt như Ngọc Hồi, Đống Đa, khiến tướng giặc Tôn Sĩ Nghị phải tháo chạy bán sống bán chết qua biên giới.

Không chỉ là một nhà quân sự lỗi lạc, vua Quang Trung còn ban hành nhiều cải cách cấp tiến về kinh tế, giáo dục (khuyến khích dùng chữ Nôm), chiêu mộ hiền tài và xây dựng quốc gia tự chủ vững mạnh. Đáng tiếc, cái chết đột ngột vào năm 1792 khi tuổi đời còn rất trẻ đã bỏ dở những hoài bão lớn lao của ông.