Nguyễn Huệ

Cuối năm 1788, quân Thanh kéo vào Thăng Long với danh nghĩa giúp vua Lê Chiêu Thống khôi phục ngôi vị. Chỉ trong thời gian ngắn, kinh thành rơi vào tay giặc, nhân dân vô cùng lo lắng. Khi nhận được tin cấp báo ở Phú Xuân, Nguyễn Huệ lập tức lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung và quyết định thân chinh ra Bắc.

Điều khiến hậu thế khâm phục là tốc độ hành quân thần tốc của ông. Từ Phú Xuân đến Tam Điệp, đoàn quân Tây Sơn đi liên tục ngày đêm. Quang Trung vừa đi vừa tuyển thêm quân, tổ chức lại đội ngũ và động viên binh sĩ. Ông nói rằng sẽ ăn Tết ở Thăng Long sau khi đánh thắng giặc.

Đêm ba mươi Tết Kỷ Dậu năm 1789, quân Tây Sơn bắt đầu tổng tiến công. Quang Trung chọn thời điểm giao thừa vì quân Thanh đang chủ quan, nghĩ rằng quân Việt chưa thể kéo ra nhanh như vậy. Các đồn giặc ở Hà Hồi, Ngọc Hồi liên tiếp bị đánh bất ngờ. Ở trận Ngọc Hồi, quân Tây Sơn dùng những tấm ván phủ rơm ướt làm lá chắn chống đạn và tên, rồi ào ạt xung phong. Quân Thanh chống cự dữ dội nhưng nhanh chóng tan vỡ.

Cùng lúc đó, các cánh quân khác tiến vào Đống Đa, Khương Thượng và cửa ô Thăng Long. Tướng Tôn Sĩ Nghị hoảng sợ bỏ chạy về nước. Chỉ trong vài ngày đầu xuân, toàn bộ quân Thanh bị đánh bại. Sáng mùng năm Tết, Quang Trung cưỡi voi tiến vào Thăng Long giữa tiếng reo hò của nhân dân.

Sau chiến thắng, ông không trả thù bừa bãi mà nhanh chóng ổn định đời sống dân chúng, thu xếp việc bang giao với nhà Thanh để giữ hòa bình lâu dài. Dù trị vì không lâu, Quang Trung vẫn để lại hình ảnh một vị anh hùng kiệt xuất, dũng cảm, quyết đoán và có tầm nhìn lớn.

Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa trở thành biểu tượng của trí tuệ quân sự Việt Nam và tinh thần quật cường của dân tộc.