Nguyễn Huệ – Hoàng đế Quang Trung và chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa

Nguyễn Huệ – Hoàng đế Quang Trung và chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa

Trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, Hoàng đế Quang Trung – Nguyễn Huệ là một trong những vị anh hùng kiệt xuất nhất. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, ông đã lãnh đạo quân Tây Sơn hành quân thần tốc từ Phú Xuân ra Thăng Long, đánh tan gần 20 vạn quân Thanh trong mùa xuân năm Kỷ Dậu 1789. Chiến thắng ấy không chỉ bảo vệ nền độc lập dân tộc mà còn trở thành biểu tượng của trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam.

Nguyễn Huệ sinh năm 1753 tại Bình Định. Từ nhỏ, ông nổi tiếng thông minh, khỏe mạnh và có tài chỉ huy. Cùng với hai anh em Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ, ông lãnh đạo phong trào Tây Sơn nhằm lật đổ các thế lực phong kiến mục nát, thống nhất đất nước và cải thiện đời sống nhân dân.

Cuối năm 1788, vua Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh để giành lại ngôi vua. Lợi dụng cơ hội này, triều đình Mãn Thanh đưa khoảng 20 vạn quân tiến vào nước ta. Quân Thanh nhanh chóng chiếm Thăng Long và cho rằng việc chinh phục Đại Việt đã hoàn tất. Chúng chủ quan, ăn Tết sớm và không hề nghĩ rằng quân Tây Sơn có thể phản công trong thời gian ngắn.

Khi nhận được tin báo, Nguyễn Huệ lập tức lên ngôi Hoàng đế tại Phú Xuân, lấy niên hiệu Quang Trung để thống nhất lòng dân và thuận lợi trong việc chỉ huy cuộc kháng chiến. Ngay sau đó, ông tuyển quân, tổ chức lực lượng và mở cuộc hành quân thần tốc ra Bắc.

Điều khiến hậu thế khâm phục là tốc độ hành quân chưa từng có. Chỉ trong khoảng hơn một tuần, quân Tây Sơn vượt hàng nghìn kilômét từ Phú Xuân ra Tam Điệp rồi tiến thẳng về Thăng Long. Trên đường đi, Quang Trung liên tục động viên quân sĩ và khẳng định sẽ quét sạch quân Thanh trước ngày mùng 7 Tết.

Đêm 30 Tết năm Kỷ Dậu 1789, quân Tây Sơn bất ngờ nổ súng tiến công. Liên tiếp các đồn quân Thanh bị tiêu diệt. Rạng sáng mùng 5 Tết, trận đánh quyết định diễn ra tại đồn Ngọc Hồi. Quân Thanh xây dựng hệ thống phòng thủ rất kiên cố với nhiều lớp thành lũy.

Quang Trung cho quân dùng những tấm ván lớn bọc rơm ướt làm lá chắn chống đạn rồi đồng loạt xông lên. Phía sau là đội tượng binh và kỵ binh tiến công mạnh mẽ. Chỉ trong thời gian ngắn, phòng tuyến của quân Thanh bị phá vỡ. Cùng lúc đó, cánh quân khác đánh vào Đống Đa khiến toàn bộ đội hình địch rơi vào hỗn loạn.

Tướng chỉ huy quân Thanh là Tôn Sĩ Nghị vô cùng hoảng sợ. Ông ta bỏ chạy về nước trong đêm mà không kịp mặc giáp, nhiều binh lính chen lấn qua cầu khiến cầu gãy, hàng nghìn quân Thanh rơi xuống sông Hồng. Số còn lại hoặc bị tiêu diệt, hoặc đầu hàng.

Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa đã chấm dứt hoàn toàn cuộc xâm lược của nhà Thanh và giữ vững nền độc lập của dân tộc. Đây được coi là một trong những chiến thắng quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử Việt Nam, thể hiện tài thao lược xuất chúng của Hoàng đế Quang Trung.

Sau chiến thắng, Quang Trung không kiêu ngạo mà chủ động thiết lập quan hệ hòa hiếu với nhà Thanh để giữ hòa bình lâu dài cho đất nước. Ông cũng đề ra nhiều cải cách về giáo dục, quân sự, kinh tế và đặc biệt khuyến khích sử dụng chữ Nôm trong đời sống và quản lý nhà nước. Tuy nhiên, khi mới 39 tuổi, Quang Trung đột ngột qua đời, để lại nhiều tiếc nuối vì những cải cách còn dang dở.

Hơn hai trăm năm đã trôi qua, tên tuổi của Hoàng đế Quang Trung vẫn luôn được nhân dân Việt Nam ghi nhớ với lòng biết ơn sâu sắc. Hình ảnh vị anh hùng áo vải cưỡi voi chỉ huy quân sĩ tiến vào Thăng Long trong những ngày đầu xuân đã trở thành biểu tượng bất diệt của tinh thần quật cường, lòng yêu nước và trí tuệ quân sự Việt Nam.