Nguyễn Huệ – Mùa xuân làm nên một chiến thắng

Cuối năm 1788, quân Thanh tràn vào Thăng Long, đưa đất nước đứng trước một thử thách nghiêm trọng. Trong thời khắc ấy, một cuộc hành quân thần tốc từ Phú Xuân ra Bắc bắt đầu. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, nghĩa quân Tây Sơn vừa hành quân, vừa tuyển thêm binh lính, tổ chức lực lượng và chuẩn bị cho trận quyết chiến. Người trực tiếp chỉ huy cuộc tiến quân ấy là Nguyễn Huệ, người sau đó lên ngôi Hoàng đế với niên hiệu Quang Trung.

Nguyễn Huệ sinh năm 1753, quê ở Tây Sơn, Bình Định, là em của Nguyễn Nhạc và Nguyễn Lữ. Ông trưởng thành trong phong trào Tây Sơn, một phong trào đã làm thay đổi sâu sắc cục diện chính trị Đại Việt vào cuối thế kỷ XVIII.

Từ những ngày đầu khởi nghĩa, Nguyễn Huệ đã nhanh chóng thể hiện tài năng quân sự. Ông tham gia nhiều chiến dịch lớn, chỉ huy quân Tây Sơn đánh bại các lực lượng đối địch và mở rộng ảnh hưởng của phong trào. Trong những năm 1770–1780, ông từng bước trở thành một trong những tướng lĩnh quan trọng nhất của Tây Sơn.

Một trong những chiến công nổi bật của Nguyễn Huệ trước khi lên ngôi Hoàng đế là trận Rạch Gầm – Xoài Mút năm 1785. Khi quân Xiêm can thiệp vào Đại Việt và tiến sâu vào vùng Gia Định, Nguyễn Huệ đã lựa chọn khu vực sông Tiền để bố trí trận địa. Quân Tây Sơn tổ chức phục kích, đánh tan phần lớn lực lượng Xiêm trong một trận thủy chiến lớn.

Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút đưa tên tuổi Nguyễn Huệ trở thành một trong những danh tướng nổi bật của lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XVIII. Nhưng thử thách lớn nhất vẫn còn ở phía trước.

Năm 1788, vua Lê Chiêu Thống cầu viện nhà Thanh. Quân Thanh tiến vào Đại Việt và nhanh chóng chiếm Thăng Long. Trước tình hình đó, Nguyễn Huệ quyết định đưa quân ra Bắc.

Ngày 22-12-1788, tại Phú Xuân, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, lấy niên hiệu Quang Trung. Sau đó, ông trực tiếp chỉ huy đại quân tiến ra Bắc.

Cuộc hành quân diễn ra với tốc độ đặc biệt nhanh. Quang Trung vừa hành quân vừa tổ chức tuyển quân, huấn luyện và củng cố lực lượng. Đến Tam Điệp – Biện Sơn, ông hội quân với lực lượng của các tướng Ngô Văn Sở, Ngô Thì Nhậm và những người khác, sau đó quyết định tiến quân ra Thăng Long.

Đêm 30 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn bắt đầu tiến công. Những trận đánh liên tiếp diễn ra trong những ngày đầu năm mới.

Ở Hà Hồi, quân Tây Sơn bao vây và uy hiếp khiến quân Thanh nhanh chóng đầu hàng. Tiếp đó, quân Quang Trung tiến đánh Ngọc Hồi, một cứ điểm quan trọng trong hệ thống phòng thủ phía Nam Thăng Long. Trận đánh diễn ra quyết liệt nhưng quân Tây Sơn cuối cùng phá được phòng tuyến của đối phương.

Cùng thời gian đó, cánh quân của Đô đốc Long – Ngô Văn Long tiến công Đống Đa, đánh vào lực lượng quân Thanh tại đây. Hệ thống phòng thủ của quân Thanh nhanh chóng tan vỡ.

Ngày mùng 5 Tết Kỷ Dậu, quân Tây Sơn tiến vào Thăng Long. Quân Thanh đại bại và phải rút chạy khỏi Đại Việt. Chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa trở thành một trong những chiến thắng quân sự nổi bật nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc.

Sau chiến thắng, Quang Trung tập trung xây dựng và ổn định đất nước. Ông thực hiện nhiều chính sách về kinh tế, quân sự, giáo dục và ngoại giao, đồng thời chú trọng củng cố chính quyền và khôi phục sản xuất sau nhiều năm chiến tranh.

Tuy nhiên, Quang Trung qua đời khá sớm, vào năm 1792, khi mới 39 tuổi. Cái chết của ông khiến triều Tây Sơn mất đi một nhà lãnh đạo có tài năng đặc biệt.

Hơn hai thế kỷ đã trôi qua kể từ mùa xuân Kỷ Dậu, nhưng hình ảnh Quang Trung vẫn gắn với một trong những chiến thắng rực rỡ nhất của lịch sử dân tộc. Điều đáng nhớ ở Nguyễn Huệ không chỉ là tài cầm quân, mà còn là khả năng nắm bắt thời cơ và quyết đoán trong những thời điểm đất nước đứng trước thử thách. Từ Rạch Gầm – Xoài Mút đến Ngọc Hồi – Đống Đa, những chiến thắng ấy đã tạo nên hình ảnh một vị tướng tài ba và một vị vua có tầm nhìn, để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử Việt Nam.