Nguyễn Huệ (Quang Trung) - Thiên tài quân sự và Đại phá quân Thanh

Hoàn cảnh lịch sử và bối cảnh đất nước

Vào nửa cuối thế kỷ XVIII, nước ta tiếp tục rơi vào cuộc nội chiến phân tranh đẫm máu giữa các tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn, đẩy nhân dân vào cảnh lầm than, đói khổ. Giữa lúc giang sơn cắt chia, phong trào nông dân Tây Sơn bùng nổ dưới sự lãnh đạo của ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ. Trong đó, Nguyễn Huệ nổi lên là một thiên tài quân sự xuất chúng, một nhà chính trị lỗi lạc với tầm nhìn chiến lược vượt thời đại.

Năm 1788, lợi dụng tình hình suy yếu của triều đại nhà Lê, vua nhà Thanh ở Trung Hoa nhân danh "phù Lê diệt Tây Sơn" đã sai Tổng đốc Lưỡng Quảng Tôn Sĩ Nghị trực tiếp chỉ huy 29 vạn quân Thanh ồ ạt kéo sang xâm lược nước ta. Trước tình thế nguy bách, Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ đã dũng cảm lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung, trực tiếp thống lĩnh đại quân ra Bắc để cứu nguy cho dân tộc.

Cuộc hành quân thần tốc và trận chiến Tết Kỷ Dậu (1789)

Từ kinh đô Phú Xuân (Huế), vua Quang Trung đã tổ chức một cuộc hành quân thần tốc chưa từng có trong lịch sử quân sự thế giới. Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần lễ, vừa hành quân vừa bí mật bổ sung lực lượng, quân Tây Sơn đã ra đến Tam Điệp (Ninh Bình) đúng vào dịp Tết Nguyên đán Kỷ Dậu năm 1789 trong sự ngỡ ngàng hoàn toàn của quân địch.

Trước khi tiến công, nhà vua đã dõng dạc tuyên bố khích lệ tinh thần ba quân tướng sĩ câu nói nổi tiếng:

"Đánh cho để dài tóc, Đánh cho để đen răng, Đánh cho nó chích luân bất phản, Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn, Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi chủ hữu chủ."

Đêm mùng 3 Tết, vua Quang Trung bất ngờ hạ lệnh cho quân ta bao vây và tiêu diệt gọn đồn Rạch Hồi. Đêm mùng 4 Tết, trận chiến quyết định bùng nổ tại đồn Ngọc Hồi và Đống Đa. Vua Quang Trung trực tiếp cưỡi voi chiến oai phong lẫm liệt, mình khoác áo bào thắm sắc đen sạm khói súng, trực tiếp xông pha nơi trận tuyến.

Quân Tây Sơn sử dụng chiến thuật sáng tạo: kết những tấm ván tre bọc ướt ngoài bằng rơm rạ để chống đạn đại bác của địch, binh sĩ dũng mãnh xông lên phá tan các lớp phòng tuyến kiên cố của giặc. Bị đánh úp bất ngờ và quá mãnh liệt, quân Thanh hoàn toàn tan rã. Tôn Sĩ Nghị hoảng loạn, không kịp mặc giáp, vội vã cắt đứt cầu phao tháo chạy về bên kia biên giới. Trưa mùng 5 Tết Kỷ Dậu, vua Quang Trung hiên ngang dẫn đầu đoàn quân chiến thắng tiến vào kinh thành Thăng Long trong sự hân hoan tột độ của nhân dân.

Ý nghĩa lịch sử

Chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa năm 1789 là một trong những chiến công chống ngoại xâm hiển hách nhất lịch sử Việt Nam, đập tan hoàn toàn mộng xâm lăng của triều đại nhà Thanh hùng mạnh.

Bên cạnh thiên tài quân sự lỗi lạc, vua Quang Trung còn là một nhà cải cách vĩ đại với những chính sách trọng dụng nhân tài, phát triển kinh tế, chấn hưng giáo dục và củng cố quốc phòng nhằm xây dựng đất nước cường thịnh. Cuộc đời và sự nghiệp của ông mãi mãi là tượng đài bất tử về tinh thần độc lập, tự chủ và lòng yêu nước nồng nàn.