Nguyễn Huệ và chiếc áo bào đẫm mồ hôi
Vào mùa xuân năm 1789, chiến dịch thần tốc đại phá 29 vạn quân Thanh của vua Quang Trung kết thúc bằng chiến thắng lừng lẫy ở Ngọc Hồi – Đống Đa. Triều đình Tây Sơn bước vào giai đoạn xây dựng và kiến thiết lại đất nước sau nhiều năm chiến tranh tàn phá.
Thuở ấy, kinh đô được đặt ở Phú Xuân (Huế). Với khí chất của một bậc minh quân luôn lo cho xã tắc, vua Quang Trung ngày đêm trăn trở, không lúc nào ngơi nghỉ. Ông hiểu rằng đất nước vừa trải qua tang thương, người dân lầm than đói khổ, việc cấp bách lúc này là phải ổn định đời sống nhân dân, phục hồi sản xuất chứ không phải là xây dựng cung điện nguy nga hay hưởng thụ lạc thú.
Có một lần, một vị đại thần thân cận dâng sớ xin nhà vua cho tu sửa lại cung điện ở Phú Xuân cho thật khang trang, xứng tầm với vị thế của một triều đại mới lớn mạnh, để khi sứ thần nước ngoài sang chầu trông có vẻ uy nghi hơn.
Đọc xong bản sớ, vua Quang Trung không hề nổi giận, nhưng sắc mặt ông trở nên trầm ngâm. Ông gọi vị đại thần ấy lại gần, rồi chậm rãi kể lại một câu chuyện:
"Trẫm từ nhỏ lớn lên trong cảnh bần hàn, theo nghĩa quân áo vải đi dấy nghiệp cứu nước, chưa từng ngày nào quên được nỗi khổ của dân gian. Nhà ngươi có biết, triều đại trước vì xây dựng cung điện to lớn, bắt dân chúng phu phen tạp dịch cực khổ muôn vàn, xương máu đổ xuống không biết bao nhiêu mà kể, để rồi cuối cùng cơ nghiệp ra sao? Cơ nghiệp ấy đã sụp đổ chính vì mất lòng dân!"
Vua Quang Trung cởi chiếc áo bào đang mặc trên người ra, chỉ cho vị đại thần xem những vệt mồ hôi loang lổ, kết muối trắng trên vải, rồi ông nói tiếp:
"Nhà ngươi nhìn xem, chiếc áo bào này của trẫm, mặc vào lúc thời tiết oi bức, chỉ một ngày là đẫm mồ hôi. Nước non vừa mới thu về một mối, dân tình còn đang đói kém, trăm công nghìn việc phải lo. Nếu trẫm vì sự hào nhoáng của riêng mình mà bắt dân đóng thuế nặng, bắt phu phen xây cung điện, thì mồ hôi và nước mắt của dân sẽ rơi biết bao nhiêu cho đủ? Cung điện lớn nhất, kiên cố nhất và tráng lệ nhất mà trẫm muốn xây dựng lúc này... chính là lòng tin và sự ấm no trong lòng nhân dân."
Vị đại thần nghe những lời ấy xong vô cùng hổ thẹn, vội vàng sụp lạy xin thu hồi bản sớ và suốt đời ghi khắc bài học sâu sắc đó.
