Nguyễn Huệ và chiến dịch giữ đất đầu tiên ở Tiền Giang

Tỉ lệ quân đi cướp đất Gia Định của Xiêm La bị tiêu diệt trong chiến dịch giữ đất của Nguyễn Huệ trên sông Tiền Giang quy ước cho một lực lượng quân sự coi như bị xóa sổ

Đối đầu trên cùng một dòng sông

Nguyễn Huệ từng 5 lần dẫn quân Tây Sơn từ Quy Nhơn vào Gia Định, đánh bại thảm hại đối thủ truyền kiếp là chúa Nguyễn Ánh trong các năm từ 1776 đến 1783.

Đến khi Nguyễn Ánh cùng đường phải cầu cứu rồi đón rước quân Xiêm La sang xâm lược, thì ở tuổi 32, Nguyễn Huệ đã trở thành Anh hùng dân tộc, vẻ vang nhận lĩnh sứ mạng đánh giặc cứu nước, giữ vẹn đất Phương Nam mới được mở mang khi - thật đặc biệt - nhân và trong cuộc kháng chiến này, đã lần đầu tiên tổ chức thực hiện thành công được một chiến dịch quân sự mẫu mực, trở thành bậc thầy của khoa học và nghệ thuật chiến dịch Việt Nam, ngay ở và từ thời trung cổ của lịch sử.

Được lời cầu cứu và mời rước của chúa Nguyễn Ánh, vua nước Xiêm La - nhân cơ hội và lý do ấy - đã tổ chức ngay một lực lượng quân sự lớn, gồm 300 chiến thuyền, 2 vạn thủy binh và 3 vạn bộ binh, giao cho cháu của mình là Chiêu Tăng, tướng tiên phong Chiêu Sương cùng các tướng Sa Uyển, Chiêu Thùy Biện… chỉ huy, bắt đầu vào tháng 4-1784, từ Vọng Các (Bangkok) chia 2 đường: Kéo thủy quân qua biển và dùng đường bộ qua Chân Lạp phối hợp với ba, bốn ngàn quân bản bộ của chúa Nguyễn Ánh đi đánh chiếm đất Gia Định.

Tháng 8-1784, thủy quân Xiêm La bắt đầu đổ bộ lên Kiên Giang, sau đó bộ binh tràn qua Chân Lạp phối hợp với thủy quân, đánh chiếm Trấn Giang (Cần Thơ).

Lực lượng đồn trú từ trước đấy ở Gia Định của quân Tây Sơn chỉ chưa đầy 1 vạn người, do tướng Trương Văn Đa chỉ huy nhưng đã kiên cường giữ đất, đánh trả, cầm chân quân xâm lược và quân chúa Nguyễn Ánh, gây cho chúng nhiều thiệt hại.

Vì thế, cho đến cuối năm 1784, sau 4 tháng chiến tranh, liên quân Xiêm - Nguyễn mới chỉ kiểm soát được nửa phía Tây đất Gia Định, trong đó có Kiên Giang, Trấn Giang, Ba Thắc (Sóc Trăng), Sa Đéc, Mân Thít (Vĩnh Long)…; còn quân Tây Sơn của tướng Trương Văn Đa vẫn giữ được nửa phần phía Đông đất Gia Định, trong đó có các căn cứ trọng yếu: Thành Gia Định, thành Mỹ Tho…

Cuối năm 1784, Đô úy Đặng Văn Chân của quân Tây Sơn từ Gia Định về Quy Nhơn, báo cáo tình hình với các thủ lĩnh Tây Sơn. Hoàng đế Thái Đức Nguyễn Nhạc, sau khi nắm được sự thể đã quyết định cử Long Nhương Tướng Quân Nguyễn Huệ đưa binh thuyền vào cứu Gia Định.

Đầu tháng 1-1785, Nguyễn Huệ dùng thuyền chiến vượt biển vào Nam. Tổng lực lượng, cộng với cả quân tại chỗ của Trương Văn Đa, là khoảng 2 vạn người, vận động đến tập trung ở căn cứ Mỹ Tho.

Trong khi đó, liên quân Xiêm - Nguyễn cũng đã dồn lực lượng đến Trà Tân (Trà Luật, Tà Lọt…) ở mạn thượng lưu khúc sông Mỹ Tho của dòng Tiền Giang, cách thành Mỹ Tho khoảng gần 30 km.

Đôi bên tham chiến đã hình thành thế trận đối đầu trên cùng một dòng sông.