Nguyễn Huệ và chiến dịch thần tốc giải phóng Phú Xuân (Huế) 1786
Chiến công hiển hách của Bắc Bình Vương Nguyễn Huệ khi chỉ huy nghĩa quân Tây Sơn đánh sập phòng tuyến kiên cố, tiêu diệt 3 vạn quân Trịnh và làm chủ Cố đô Huế chỉ trong chớp mắt.
Trong lịch sử Cố đô Huế, một trong những trận đánh quy mô, hoành tráng và mang đậm nghệ thuật quân sự đỉnh cao nhất chính là chiến dịch giải phóng thành Phú Xuân do người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ chỉ huy vào giữa năm 1786.
Bấy giờ, thành Phú Xuân (Huế) đang nằm dưới ách cai trị tàn bạo của quân chúa Trịnh do cường thần Phạm Ngô Cầu và Hoàng Đình Thể trấn giữ. Lực lượng của địch vô cùng hùng hậu với hơn 3 vạn quân tinh nhuệ, hàng trăm tháp canh và đại bác bố trí dọc bờ sông Hương. Tuy nhiên, đối đầu với chúng lại là một thiên tài quân sự ngàn năm có một: Nguyễn Huệ.
Tháng 5 năm Bính Ngọ (1786), Nguyễn Huệ chỉ huy nghĩa quân Tây Sơn tiến đánh Phú Xuân. Không dùng sức mạnh bạo liệt ngay từ đầu, ông đã dùng mưu kế phản gián vô cùng tài tình: Gửi thư ly gián khiến nội bộ quân Trịnh nghi kỵ lẫn nhau, đồng thời phao tin để viên tướng Phạm Ngô Cầu hoang mang, phải lập đàn chay cúng bái suốt 7 ngày đêm, khiến quân sĩ trễ nải phòng bị.
Chớp đúng thời cơ quân giặc lơ là nhất, sáng ngày rằm tháng 5, Nguyễn Huệ hạ lệnh tổng tấn công. Một đội hình thủy bộ khổng lồ với hơn 1.000 chiến thuyền của Tây Sơn từ cửa Thuận An rầm rập tiến vào sông Hương như vũ bão. Hàng vạn nghĩa quân ồ ạt đổ bộ, dùng hỏa công và đại bác nã đạn xé toạc các tuyến phòng ngự của địch.
Chỉ trong vài giờ đồng hồ chiến đấu ác liệt, toàn bộ hệ thống đồn lũy kiên cố của quân Trịnh bị nghiền nát. Viên tướng dũng mãnh nhất của giặc là Hoàng Đình Thể tử trận, trong khi chủ tướng Phạm Ngô Cầu khiếp sợ phải mở cửa thành xin hàng. Đạo quân 3 vạn người của giặc Trịnh bị tiêu diệt và bắt sống gần như toàn bộ.
Chiến dịch giải phóng Phú Xuân 1786 là minh chứng rực rỡ cho nhãn quan chiến thuật sắc bén và sức mạnh vô địch của nghĩa quân Tây Sơn dưới tài cầm quân của Nguyễn Huệ. Chiến thắng thần tốc này không chỉ giải phóng hoàn toàn mảnh đất Cố đô sau nhiều năm bị áp bức, mà còn làm rung chuyển toàn bộ cục diện đất nước, tạo bàn đạp để Nguyễn Huệ tiến thẳng ra Bắc Hà, chấm dứt thời kỳ Trịnh - Nguyễn phân tranh.
