Nguyễn Huệ và Trận thủy chiến Rạch Gầm - Xoài Mút

Trước khi đại phá quân Thanh, Nguyễn Huệ đã lập nên một chiến công lừng lẫy ở phương Nam chống quân Xiêm xâm lược. Năm 1785, mượn cớ giúp Nguyễn Ánh, vua Xiêm đã cử 5 vạn quân cùng hàng trăm chiến thuyền tràn vào vùng đất Gia Định. Với sự chỉ huy của Nguyễn Huệ, quân Tây Sơn đã tổ chức một trận địa phục kích tinh vi trên đoạn sông Tiền, từ Rạch Gầm đến Xoài Mút. Đây là đoạn sông có địa thế hiểm trở, hai bên bờ là cù lao và rạch nhỏ, rất thích hợp cho việc giấu quân và đánh hỏa công. Nguyễn Huệ đã nhử quân Xiêm vào trận địa mai phục khi thủy triều đang lên. Khi quân giặc lọt thỏm vào đoạn sông đã định, ông phát lệnh tấn công. Pháo binh Tây Sơn từ hai bên bờ đồng loạt nhả đạn, các thuyền chiến nhỏ nhưng cơ động của Tây Sơn lao ra từ các con rạch, áp sát và đốt cháy tàu giặc bằng hỏa hổ. Quân Xiêm bị bất ngờ, hàng ngũ tan rã, tàu thuyền đâm sầm vào nhau rồi bốc cháy ngùn ngụt. Chỉ trong vòng một buổi sáng, toàn bộ 5 vạn quân Xiêm gần như bị xóa sổ, chỉ còn vài ngàn người chạy thoát về nước. Chiến thắng này không chỉ bảo vệ vẹn toàn lãnh thổ phương Nam mà còn khẳng định tài cầm quân thiên bẩm của Nguyễn Huệ, tạo tiền đề để ông tiến ra Bắc thống nhất đất nước và đánh đuổi ngoại xâm phương Bắc sau này.