Nguyễn Hữu Cảnh - Danh tướng nổi tiếng dưới thời chúa Nguyễn Phúc Chu
Nguyễn Hữu Cảnh (1650–1700), còn có tên là Nguyễn Hữu Thành hay Nguyễn Hữu Kính, tước Lễ Thành Hầu.
Ông được xem là vị tướng mở cõi Nam Bộ với việc xác lập chủ quyền cho người Việt tại vùng đất Đồng Nai, Gia Định vào năm 1698. Kể từ thời điểm đó, miền đất này chính thức trở thành một đơn vị hành chính trực thuộc lãnh thổ Đại Việt, tức Việt Nam ngày nay.
Thân thế và sự nghiệp
Quê quán: Sinh ra tại Quảng Bình (nay thuộc xã Vạn Ninh, huyện Quảng Ninh hoặc xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị/Quảng Bình), là con trai của danh tướng Nguyễn Hữu Đạt.
Người mở cõi Nam Bộ: Năm 1698, với chức Thống suất, ông được chúa Nguyễn cử vào kinh lược phương Nam. Ông đã thiết lập nền hành chính đầu tiên cho vùng đất Đồng Nai – Gia Định bằng cách lập phủ Gia Định, gồm huyện Phước Long (dinh Trấn Biên) và huyện Tân Bình (dinh Phiên Trấn), quy tụ 40.000 hộ dân. Sự kiện này đánh dấu bước mốc chính thức đưa vùng đất Nam Bộ vào bản đồ lãnh thổ Đại Việt.
Qua đời: Ông mất năm 1700 trên đường hành quân về từ mặt trận, thọ 50 tuổi.
Di sản
Tên tuổi của ông được triều đình nhà Nguyễn truy tặng nhiều tước hiệu cao quý và được nhân dân Nam Bộ lập đền thờ phụng tri ân.
Ngày nay, tên của ông được dùng để đặt cho rất nhiều tuyến đường lớn (như đường Nguyễn Hữu Cảnh tại TP. Hồ Chí Minh), trường học và các công trình lịch sử trên khắp cả nước.
