Nguyễn Hữu Cầu – Quận He, người anh hùng nông dân quê Hải Dương

Nguyễn Hữu Cầu – Quận He, người anh hùng nông dân quê Hải Dương

Nguyễn Hữu Cầu (1712–1751), thường được nhân dân gọi là Quận He, là một trong những thủ lĩnh khởi nghĩa nông dân nổi tiếng nhất ở Đàng Ngoài vào thế kỷ XVIII. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Lôi Động, huyện Thanh Hà, xứ Hải Dương. Từ nhỏ, Nguyễn Hữu Cầu đã nổi tiếng khỏe mạnh, giỏi võ nghệ, có tài bơi lội và có ý chí mạnh mẽ. Chính hoàn cảnh xã hội đầy áp bức dưới thời Lê – Trịnh đã thôi thúc ông đứng lên chống lại sự bóc lột và bất công.

Khoảng những năm 1740, Nguyễn Hữu Cầu tham gia phong trào khởi nghĩa của Nguyễn Cừ. Sau khi Nguyễn Cừ bị bắt, ông tiếp tục tập hợp lực lượng, xây dựng căn cứ ở khu vực Đồ Sơn và mở rộng hoạt động ra nhiều vùng thuộc Hải Dương, Kinh Bắc và ven biển. Nghĩa quân của ông nhiều lần đánh bại quân đội của triều đình Lê – Trịnh. Một trong những chiến thuật nổi tiếng gắn với tên tuổi Quận He là “trận trâu lửa”, sử dụng đàn trâu có buộc vật cháy để phá vòng vây của quân địch.

Nguyễn Hữu Cầu còn được nhân dân nhớ đến bởi tinh thần bênh vực người nghèo. Nghĩa quân từng lấy lương thực, của cải của những thế lực giàu có để chia cho dân nghèo, nhờ đó nhận được sự ủng hộ của đông đảo nhân dân. Cuộc khởi nghĩa kéo dài nhiều năm và gây cho chính quyền Lê – Trịnh nhiều tổn thất. Cuối cùng, Nguyễn Hữu Cầu bị bắt vào năm 1751 và bị hành hình.

Dù cuộc khởi nghĩa không giành được thắng lợi cuối cùng, Nguyễn Hữu Cầu vẫn được lịch sử ghi nhận là biểu tượng tiêu biểu cho tinh thần đấu tranh chống áp bức của người nông dân Đàng Ngoài thế kỷ XVIII. Tên tuổi Quận He đến nay vẫn được nhắc nhớ như một niềm tự hào trong truyền thống yêu nước và đấu tranh của quê hương Hải Dương.