Nguyễn Hữu Huân
THỦ KHOA HUÂN, NHÀ YÊU NƯỚC KIÊN CƯỜNG
Nguyễn Hữu Huân (1830–1875), thường được gọi là Thủ khoa Huân, quê ở vùng Tịnh Hà, Định Tường xưa, nay thuộc tỉnh Đồng Tháp. Ông là một nhà nho yêu nước, một trong những lãnh tụ tiêu biểu của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp tại Nam Bộ.
Năm 1852, Nguyễn Hữu Huân đỗ thủ khoa kỳ thi Hương, từ đó được nhân dân gọi bằng danh xưng Thủ khoa Huân.
Khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược Nam Kỳ, ông từ bỏ cuộc sống yên ổn để tham gia phong trào chống giặc, tập hợp nghĩa quân và tổ chức nhiều hoạt động kháng chiến.
Sau khi triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất năm 1862, Nguyễn Hữu Huân vẫn kiên quyết tiếp tục chiến đấu. Ông từng bị quân Pháp bắt và lưu đày, nhưng sau khi được trở về vẫn không từ bỏ chí hướng cứu nước.
Năm 1872, ông tiếp tục xây dựng lực lượng kháng chiến tại vùng Mỹ Tho và các địa phương lân cận. Hoạt động của nghĩa quân khiến chính quyền thực dân phải tăng cường đàn áp.
Năm 1875, Nguyễn Hữu Huân bị bắt và bị xử tử tại quê nhà. Trước khi hy sinh, ông vẫn giữ vững khí tiết của một người yêu nước.
Cuộc đời Thủ khoa Huân thể hiện sự kết hợp giữa tinh thần của một nhà nho và ý chí đấu tranh của một người chiến sĩ. Ông được hậu thế ghi nhớ như biểu tượng của lòng trung nghĩa, tinh thần bất khuất và quyết tâm chống thực dân Pháp đến cùng.
