Nguyễn Hữu Huân – Ngọn Lửa Trung Nghĩa Không Bao Giờ Tắt
Tuổi thơ và con đường học vấn của Nguyễn Hữu Huân
Nguyễn Hữu Huân sinh năm 1830 tại làng Tịnh Hà, huyện Kiến Hòa (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, chăm chỉ và có ý chí học hành.
Gia đình ông tuy không giàu có nhưng rất coi trọng việc học. Những đêm dài dưới ánh đèn dầu leo lét, cậu bé Nguyễn Hữu Huân miệt mài đọc sách thánh hiền. Nhờ sự nỗ lực không ngừng, năm 1852, ông đỗ đầu kỳ thi Hương, được gọi là “Thủ Khoa Huân”, một danh hiệu rất đáng tự hào thời bấy giờ.
Sau khi đỗ đạt, ông được bổ nhiệm làm quan dưới triều nhà Nguyễn. Nhưng cuộc đời của ông không chỉ dừng lại ở con đường làm quan, mà đã chuyển sang con đường đấu tranh vì độc lập dân tộc.
Khi đất nước lâm nguy – Nguyễn Hữu Huân đứng lên kháng chiến
Năm 1859, thực dân Pháp tấn công và chiếm thành Gia Định Citadel trong sự kiện lịch sử quan trọng là Capture of Gia Định (1859). Đất nước rơi vào cảnh nguy nan.
Trước cảnh quê hương bị giày xéo, Nguyễn Hữu Huân không thể ngồi yên. Ông từ bỏ cuộc sống quan trường, đứng lên chiêu mộ nghĩa quân, cùng nhân dân chống lại quân xâm lược.
Ông liên kết với nhiều nghĩa sĩ yêu nước khác tại vùng Nam Kỳ, xây dựng lực lượng kháng chiến mạnh mẽ. Những trận đánh nhỏ nhưng kiên cường đã khiến quân Pháp gặp nhiều khó khăn.
Người dân gọi ông bằng cái tên thân thương:
“Thủ Khoa Huân – người thầy của nghĩa khí.”
Những lần bị bắt nhưng không khuất phục
Trong quá trình chiến đấu, Nguyễn Hữu Huân nhiều lần bị quân Pháp bắt giữ. Tuy nhiên, điều khiến kẻ thù lo sợ không phải là vũ khí của ông, mà là tinh thần kiên trung không gì lay chuyển.
Có lần bị bắt và đày sang tận Réunion Island, ông vẫn giữ vững chí hướng. Sau khi được thả về, thay vì sống an phận, ông lại tiếp tục lãnh đạo nghĩa quân kháng chiến.
Tinh thần ấy khiến nhiều người dân kính phục và tin tưởng, sẵn sàng theo ông chiến đấu dù gian khổ.
Những năm tháng cuối đời đầy khí phách
Đến năm 1875, sau nhiều năm chống Pháp, lực lượng nghĩa quân dần suy yếu. Nguyễn Hữu Huân bị bắt lần cuối.
Dù bị tra khảo và dụ dỗ, ông vẫn không chịu khuất phục. Trước khi bị xử tử, ông giữ thái độ bình thản, thể hiện tinh thần yêu nước bất khuất.
Ngày ông hy sinh, người dân địa phương đã vô cùng thương tiếc. Họ xem ông như một biểu tượng của lòng trung nghĩa và tinh thần yêu nước.
Nguyễn Hữu Huân hy sinh năm 1875, hưởng dương 45 tuổi. Dù cuộc đời không dài, nhưng ông đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử dân tộc.



