NGUYỄN HỮU NGOÃN – NGƯỜI LÍNH GIỮ TRẬN ĐỊA CẨM LY
Tác giả: Phạm Thị Phương Anh
Giữa những năm tháng chiến tranh phá hoại bằng không quân, những cây cầu, bến phà, tuyến giao thông và các công trình thủy lợi đều trở thành mục tiêu đánh phá của máy bay Mỹ. Đập Cẩm Ly ở huyện Lệ Thủy, Quảng Bình cũng là một vị trí quan trọng cần được bảo vệ. Tại nơi ấy, những người lính pháo cao xạ đã ngày đêm bám trụ, chiến đấu trong điều kiện vô cùng khốc liệt. Trong số đó có Nguyễn Hữu Ngoãn, người chiến sĩ từng chiến đấu tại trận địa Cẩm Ly và sau này trở thành Trung tá trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Khi được tuyên dương, Nguyễn Hữu Ngoãn mới mang quân hàm binh nhất, giữ nhiệm vụ pháo thủ số 2, Đại đội 3, Tiểu đoàn 9 pháo cao xạ, bộ đội địa phương Quảng Bình. Tuổi đời còn trẻ, quân hàm còn thấp, nhưng ông đã có mặt tại một trong những vị trí có ý nghĩa quan trọng đối với việc bảo vệ cơ sở vật chất và đời sống của nhân dân trong vùng.
Đập Cẩm Ly không chỉ là một công trình thủy lợi phục vụ sản xuất mà còn gắn bó mật thiết với cuộc sống của người dân địa phương. Trong chiến tranh, việc bảo vệ công trình trước bom đạn của máy bay Mỹ là nhiệm vụ hết sức khó khăn. Những trận đánh diễn ra trong điều kiện đối phương có ưu thế lớn về phương tiện và hỏa lực, trong khi lực lượng phòng không phải dựa vào tinh thần cảnh giác, sự phối hợp và khả năng chiến đấu chính xác để giữ vững trận địa.
Trong hoàn cảnh ấy, Nguyễn Hữu Ngoãn cùng đồng đội luôn trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. Ở vị trí pháo thủ số 2, mỗi thao tác đều đòi hỏi sự chính xác, nhanh chóng và bình tĩnh. Giữa tiếng máy bay, tiếng bom và những đợt pháo kích liên tiếp, người lính phải vượt qua nỗi sợ hãi bản thân để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Điều đáng quý ở những người lính như Nguyễn Hữu Ngoãn chính là họ không lựa chọn nơi dễ dàng để đứng. Nơi nào Tổ quốc cần, nơi đó có người lính. Trận địa Cẩm Ly trở thành nơi thử thách bản lĩnh của những người chiến sĩ phòng không địa phương. Họ vừa chiến đấu bảo vệ công trình, vừa góp phần bảo vệ cuộc sống của nhân dân trước những cuộc đánh phá ngày càng ác liệt.
Từ một binh nhất, pháo thủ số 2 trên trận địa Cẩm Ly, Nguyễn Hữu Ngoãn tiếp tục trưởng thành trong quân đội và sau này mang quân hàm Trung tá. Hành trình ấy là minh chứng cho quá trình rèn luyện và trưởng thành của một thế hệ quân nhân đi qua chiến tranh – từ những người lính trẻ trực tiếp đứng bên khẩu pháo đến những cán bộ có nhiều năm cống hiến trong quân ngũ.
Câu chuyện về Nguyễn Hữu Ngoãn có thể không gắn với những chiến công được nhắc đến rộng rãi, nhưng lại phản ánh một sự thật giản dị của chiến tranh: đằng sau mỗi công trình được bảo vệ, mỗi vùng quê được giữ vững là biết bao người lính âm thầm đứng giữa hiểm nguy. Họ có thể bắt đầu từ những quân hàm rất thấp, những vị trí rất bình thường, nhưng chính sự tận tụy và lòng dũng cảm trong từng nhiệm vụ đã góp phần làm nên sức mạnh của cả một thế hệ.
Ngày hôm nay, Cẩm Ly đã trở lại với nhịp sống bình yên. Những tiếng bom năm xưa chỉ còn trong ký ức, nhưng câu chuyện của những người lính từng bảo vệ nơi đây vẫn có giá trị như một lời nhắc nhở: hòa bình không tự nhiên mà có; phía sau sự bình yên của mỗi vùng quê là những năm tháng hy sinh, bền bỉ của biết bao con người vô danh và anh hùng.
