NGUYỄN HỮU TẠI – NGƯỜI THỢ QUÂN GIỚI VIẾT NÊN CHIẾN CÔNG BẰNG TRÍ TUỆ VÀ SỰ SÁNG TẠO

Lịch sử cách mạng Việt Nam đã ghi nhận biết bao tấm gương anh hùng từ chiến trường đến hậu phương. Có những người trực tiếp cầm súng chiến đấu giữa bom đạn ác liệt, nhưng cũng có những người âm thầm cống hiến bằng trí tuệ, bằng những sáng kiến kỹ thuật góp phần tạo nên sức mạnh chiến đấu của quân đội. Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hữu Tại là một trong những con người như thế.

Sinh ngày 22 tháng 9 năm 1922 tại làng Mỹ Tháp, nay thuộc xã Mỹ Long Bắc, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, đồng chí Nguyễn Hữu Tại lớn lên trên vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Những năm tuổi trẻ, chứng kiến cảnh quê hương bị áp bức dưới ách thống trị của thực dân, đồng chí sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và tham gia phong trào đấu tranh từ những năm 1936 – 1937. Trong các tổ chức yêu nước thời bấy giờ, đồng chí tham gia Đội Tự vệ đỏ, được huấn luyện võ nghệ, sử dụng vũ khí và trở thành một trong những thanh niên tích cực của phong trào cách mạng địa phương.

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước vừa giành được độc lập thì thực dân Pháp quay trở lại xâm lược. Hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí Nguyễn Hữu Tại tiếp tục tham gia kháng chiến. Trong giai đoạn từ năm 1946 đến năm 1950, đồng chí được giao nhiệm vụ vận chuyển lương thực, vũ khí và các nhu yếu phẩm phục vụ chiến trường Nam Bộ. Những chuyến đi đầy gian khổ qua nhiều địa bàn hiểm nguy đã tôi luyện ý chí, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của người chiến sĩ cách mạng.

Bước ngoặt lớn trong cuộc đời hoạt động của đồng chí bắt đầu từ sau năm 1954. Nhận thấy năng lực và tinh thần ham học hỏi của đồng chí, quân đội đã lựa chọn và cử đi đào tạo chuyên ngành kỹ thuật gò hàn, kim khí. Đây là cơ hội để người thanh niên xuất thân từ vùng quê Trà Vinh tiếp cận với lĩnh vực kỹ thuật quân sự hiện đại lúc bấy giờ.

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo, đồng chí được điều động công tác tại Xưởng Sửa chữa tàu 48 thuộc Cục Kỹ thuật Hải quân ở thành phố Hải Phòng. Nhiệm vụ của đơn vị là sửa chữa, bảo dưỡng các phương tiện vận tải trên biển, phục vụ công tác quốc phòng và chi viện cho chiến trường miền Nam.

Trong điều kiện trình độ văn hóa còn hạn chế, máy móc thiết bị thiếu thốn và công nghệ còn nhiều khó khăn, đồng chí Nguyễn Hữu Tại không ngừng tự học, tự nghiên cứu. Ban ngày làm việc tại xưởng, ban đêm đồng chí dành thời gian tìm hiểu tài liệu kỹ thuật, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp và thực hành ngay trên những thiết bị đang sửa chữa. Chính tinh thần cầu tiến ấy đã giúp đồng chí nhanh chóng trở thành một trong những công nhân kỹ thuật xuất sắc của đơn vị.

Từ năm 1959, đồng chí liên tục đạt danh hiệu lao động tiên tiến. Năm 1961, đồng chí là người đầu tiên của nhà máy đạt danh hiệu thợ giỏi. Trong suốt 12 năm liên tục từ 1961 đến 1972, đồng chí được công nhận là Chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, Chiến sĩ thi đua cấp Cục Kỹ thuật và cấp Quân chủng Hải quân.

Năm 1964, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, nhu cầu bảo đảm kỹ thuật cho các đơn vị Hải quân ngày càng trở nên cấp thiết. Đồng chí Nguyễn Hữu Tại được điều động về Phòng Quân khí thuộc Cục Kỹ thuật Hải quân. Đây là môi trường để đồng chí phát huy cao nhất khả năng nghiên cứu, sáng tạo và cải tiến kỹ thuật.

Trong quá trình công tác, đồng chí đã có nhiều sáng kiến giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm thời gian và vật tư. Một trong những sáng kiến đầu tiên là cải tiến quy trình gia công các chi tiết đồng hồ sử dụng trên tàu chiến. Nhờ thay đổi phương pháp sản xuất, thời gian chế tạo được rút ngắn đáng kể, năng suất lao động tăng lên nhiều lần, góp phần tiết kiệm chi phí cho Nhà nước. Thành tích này đã giúp đồng chí được tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba.

Tuy nhiên, công trình làm nên tên tuổi của đồng chí Nguyễn Hữu Tại là việc nghiên cứu và chế tạo thành công lỗ rò rỉ của bình làm nguội khí trên các tàu chiến Hải quân. Trước đó, khi thiết bị này hư hỏng, ngành Hải quân phải phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn vật tư nhập khẩu từ nước ngoài. Trong điều kiện chiến tranh, việc tiếp nhận vật tư thay thế gặp rất nhiều khó khăn.

Không chấp nhận để những khó khăn ấy ảnh hưởng đến nhiệm vụ chiến đấu của quân đội, đồng chí đã dành nhiều thời gian nghiên cứu, thử nghiệm, kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất. Sau nhiều lần thất bại, đồng chí đã tìm ra quy trình kỹ thuật phù hợp và chế tạo thành công thiết bị thay thế với chất lượng đáp ứng yêu cầu sử dụng.

Sáng kiến này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế lớn mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo đảm khả năng hoạt động liên tục của các tàu chiến Hải quân trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Nhờ đó, nhiều chuyến tàu thực hiện nhiệm vụ vận tải chiến lược, bảo vệ vùng biển và chi viện cho chiến trường miền Nam được duy trì thông suốt.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ chiến đấu, đồng chí Nguyễn Hữu Tại được Quân chủng Hải quân cử tham dự Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn binh chủng năm 1967. Những sáng kiến của đồng chí trở thành điển hình tiêu biểu trong phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật của quân đội.

Ngày 31 tháng 7 năm 1977, Đảng và Nhà nước đã phong tặng đồng chí danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Đây là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp to lớn của một người chiến sĩ đã dùng trí tuệ và sự sáng tạo để phục vụ Tổ quốc.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đồng chí tiếp tục sinh sống và công tác tại thành phố Hải Phòng. Dù ở bất kỳ cương vị nào, đồng chí vẫn giữ vững phẩm chất của người đảng viên, người chiến sĩ cách mạng mẫu mực. Đồng chí từ trần năm 1999, hưởng thọ 77 tuổi, để lại niềm tiếc thương sâu sắc cho đồng đội, gia đình và những người từng biết đến tấm gương lao động sáng tạo của mình.

Ngày nay, trong thời đại khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, câu chuyện về Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Hữu Tại vẫn còn nguyên giá trị. Từ một thanh niên xuất thân ở vùng quê Trà Vinh, bằng ý chí tự học, tinh thần vượt khó và khát vọng cống hiến, đồng chí đã trở thành một cán bộ kỹ thuật xuất sắc của Quân chủng Hải quân Việt Nam.

Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, tấm gương của đồng chí là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm học tập, nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ và không ngừng đổi mới sáng tạo. Mỗi sáng kiến nhỏ, mỗi nỗ lực vượt khó trong học tập và lao động đều có thể trở thành những đóng góp thiết thực cho sự phát triển của quê hương, đất nước. Đó cũng chính là cách tuổi trẻ hôm nay tiếp nối truyền thống vẻ vang của các thế hệ đi trước, góp phần xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.