NGUYỄN HỮU THANH – NGƯỜI TIỂU ĐOÀN TRƯỞNG NẰM LẠI Ở ĐIỂM CAO 772

Nguyễn Hữu Thanh là một trong những người chỉ huy đã trực tiếp chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên trong những ngày tháng khốc liệt năm 1984. Ông quê ở Quảng Bình, là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 876, Sư đoàn 356.

Ngày 12/7/1984, chiến sự tại Vị Xuyên diễn ra đặc biệt dữ dội. Đây là ngày về sau được những người lính Sư đoàn 356 gọi là “Ngày giỗ trận”, bởi riêng Sư đoàn 356 có 593 cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong trận chiến này.

Sáng hôm ấy, Tiểu đoàn của Nguyễn Hữu Thanh nhận nhiệm vụ tiến công lên Điểm cao 772.

Theo lời kể của cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim, người từng là chiến sĩ truyền đạt của Tiểu đoàn 3, ông Thanh trực tiếp dẫn bộ đội đánh lên chiến hào D1.

Trước khi bước vào trận đánh, ông Thanh yêu cầu Nguyễn Văn Kim quay lại đi cùng mũi thứ hai. Còn ông dẫn mũi đầu tiên tiến lên phía trước.

Khoảng cách giữa các vị trí chiến đấu chỉ vài chục mét.

Tiếng súng vang lên.

Nguyễn Văn Kim kể lại rằng ông Thanh dẫn đơn vị đánh lên một lô cốt cách chiến hào D1 khoảng 40m. Trong lúc chiến đấu, ông bị trúng đạn và hy sinh cách chiến hào D1 khoảng 15m.

Đồng đội nhìn thấy ông nằm lại trên trận địa.

Nhưng tình hình lúc đó quá ác liệt.

Pháo và hỏa lực liên tục dội xuống khiến họ không thể đưa thi thể người chỉ huy trở về. Người tiểu đoàn trưởng đã nằm lại ngay trên cao điểm mà mình được giao nhiệm vụ bảo vệ.

Sau khi Nguyễn Hữu Thanh hy sinh, vợ ông nhiều lần lên Hà Giang tìm chồng.

Ba lần bà tìm đến chiến trường cũ nhưng vẫn không có thông tin chính xác về nơi ông nằm lại.

Hơn hai mươi năm sau, vào năm 2012, gia đình tìm được những người đồng đội còn sống của ông. Cựu chiến binh Nguyễn Văn Kim và Chu Xuân Khiêm đã cùng gia đình trở lại Điểm cao 772, tìm lại vị trí trận đánh năm xưa.

Nguyễn Văn Kim có thể nhớ rất rõ vị trí mà người chỉ huy của mình đã hy sinh.

Đó là một điều vô cùng quý giá.

Bởi chiến trường Vị Xuyên có địa hình hiểm trở, nhiều khu vực vẫn còn bom mìn và việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ gặp rất nhiều khó khăn.

Những người lính sống sót sau chiến tranh thường mang trong mình một món nợ với đồng đội.

Họ nhớ từng cái tên.

Nhớ từng vị trí.

Nhớ cả những khoảnh khắc cuối cùng của người đã nằm xuống.

Và họ cố gắng kể lại để những người đã hy sinh không trở thành những cái tên vô danh trong lịch sử.

Ngày nay, khi đứng từ Điểm cao 468 nhìn về hướng 772, 685 hay 1509, những người từng chiến đấu ở Vị Xuyên vẫn có thể nhớ lại những ngày tháng năm xưa. Hơn bốn mươi năm đã trôi qua, nhưng ký ức về những người lính nằm lại vẫn còn nguyên trong lòng đồng đội.

Nguyễn Hữu Thanh đã hy sinh khi đang trực tiếp chỉ huy bộ đội.

Ông không trở về với gia đình.

Nhưng nhiều năm sau, đồng đội vẫn tìm về nơi ông ngã xuống.

Họ kể lại câu chuyện về người tiểu đoàn trưởng.

Gia đình vẫn nhắc tên ông.

Và những người lính từng chiến đấu cùng ông vẫn giữ lời hứa với đồng đội: không để những người đã nằm lại bị lãng quên.

Có những người lính được lịch sử ghi lại bằng những chiến công lớn.

Nhưng cũng có những người chỉ còn lại trong ký ức của đồng đội.

Nguyễn Hữu Thanh là một trong những người như thế.

Ông nằm lại ở Điểm cao 772.

Nhưng tên tuổi của ông vẫn trở về mỗi tháng Bảy, khi những người lính năm xưa lại tìm về Vị Xuyên, thắp một nén hương cho những người đã không thể trở về.