NGUYỄN HỮU THỌ – MỘT ĐỜI VÌ NƯỚC, VÌ DÂN

ĐOÀN XÃ RỜ KƠI

ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH

CĐ TRƯỜNG PTNT TH&THCS XÃ RỜ KƠI

Rờ Kơi, ngày 6 tháng 08 năm 2026

BÀI DỰ THI

“ CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA”

Họ và tên tác giả: NGUYỄN THỊ BẢO HẰNG

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Chi đoàn Trường PTNT TH – THCS xã Rờ Kơi

 NGUYỄN HỮU THỌ – MỘT ĐỜI VÌ NƯỚC, VÌ DÂN

Có những con người bước vào lịch sử bằng tiếng súng, có những con người đi qua lịch sử bằng những trận chiến khốc liệt, nhưng cũng có những con người bước vào lịch sử bằng trí tuệ, bằng lòng yêu nước và bằng một niềm tin không bao giờ lay chuyển vào độc lập, tự do của dân tộc. Nguyễn Hữu Thọ là một con người như thế. Nhắc đến ông, người ta nhớ đến một luật sư, một trí thức yêu nước, một nhà hoạt động cách mạng và một người lãnh đạo đã dành phần lớn cuộc đời mình cho sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, thống nhất của Tổ quốc. Nhưng phía sau những chức danh ấy, tôi luôn hình dung về một con người rất đỗi bình dị, một người từng có trong tay một tương lai riêng, một cuộc sống bình yên, nhưng cuối cùng đã lựa chọn bước vào một con đường đầy gian khổ, bởi ông hiểu rằng vận mệnh của mình không thể tách rời vận mệnh của đất nước.

Nguyễn Hữu Thọ sinh năm 1910 tại Long An. Sinh ra trong một gia đình có điều kiện, ông được học hành bài bản và sớm thể hiện tư chất của một người trí thức. Ông sang Pháp học luật, trở về nước hành nghề luật sư và từng có một cuộc sống mà nhiều người trẻ thời ấy ao ước. Một nghề nghiệp ổn định, một tương lai rộng mở, một vị trí đáng trọng trong xã hội. Thế nhưng càng học tập, càng tiếp xúc với thực tế cuộc sống, ông càng nhận ra những bất công mà đồng bào mình phải chịu đựng. Người luật sư ấy không chỉ nhìn thấy những điều khoản trong sách luật, ông nhìn thấy cuộc đời của những con người đang khao khát được sống trong một xã hội công bằng, một đất nước độc lập. Chính từ đó, con đường của ông bắt đầu thay đổi. Ông tham gia các phong trào yêu nước, đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ và dần trở thành một trí thức có tiếng nói trong phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam.

Có lẽ không ai biết chính xác khoảnh khắc nào một con người quyết định đặt lợi ích của dân tộc lên trên cuộc sống riêng của mình. Nhưng với Nguyễn Hữu Thọ, sự lựa chọn ấy dường như không diễn ra trong một ngày. Nó được hình thành từ từng trải nghiệm, từng chứng kiến, từng nỗi đau của đồng bào và từ lòng yêu nước ngày một sâu sắc. Ông từng là một luật sư đứng trong phòng xử án, nhưng rồi ông bước ra khỏi cánh cửa ấy để đi vào một “phiên tòa” lớn hơn – phiên tòa của lịch sử, nơi cả một dân tộc đang đấu tranh để giành lấy quyền tự quyết cho chính mình.

Con đường ấy không hề bằng phẳng. Nguyễn Hữu Thọ nhiều lần bị bắt, bị quản thúc và chịu sự kiểm soát gắt gao. Có những năm tháng ông bị tách khỏi gia đình, khỏi cuộc sống bình thường, khỏi công việc mà mình từng theo đuổi. Nhưng những bức tường có thể giam giữ một con người về thể xác, chứ không dễ dàng giam giữ được niềm tin. Ông vẫn kiên định với con đường đã chọn. Năm 1961, khi đang bị quản thúc tại Phú Yên, Nguyễn Hữu Thọ được lực lượng cách mạng giải thoát và đưa về chiến khu Dương Minh Châu, Tây Ninh. Từ đây, cuộc đời ông bước sang một chặng đường mới, chặng đường mà người luật sư ngày nào trở thành một trong những nhân vật có vai trò quan trọng trong phong trào cách mạng ở miền Nam.

Ngày 20 tháng 12 năm 1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập. Đó là một dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh của nhân dân miền Nam. Tại Đại hội lần thứ nhất của Mặt trận vào tháng 2 năm 1962, Nguyễn Hữu Thọ được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Từ một luật sư, ông trở thành người đứng đầu một tổ chức tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân miền Nam trong cuộc đấu tranh chống lại chiến tranh và vì mục tiêu thống nhất đất nước.

Tôi thường tự hỏi, giữa chiến khu những năm tháng ấy, người ta đã sống như thế nào? Không có những căn phòng làm việc khang trang, không có cuộc sống bình yên, không có những điều kiện đầy đủ như hôm nay. Có thể chỉ là một chiếc bàn đơn sơ, vài trang giấy, những cuộc họp diễn ra trong điều kiện thiếu thốn và tiếng bom đạn có thể vang lên bất cứ lúc nào. Nhưng giữa tất cả những gian khổ ấy, Nguyễn Hữu Thọ vẫn đứng đó. Ông không phải một vị tướng trực tiếp cầm quân ngoài chiến trường. Ông là một luật sư, một trí thức, một người làm công tác chính trị và mặt trận. Vũ khí của ông còn là trí tuệ, là tiếng nói, là khả năng tập hợp và đoàn kết con người. Ông cùng những người đồng chí của mình vận động các tầng lớp nhân dân, tranh thủ sự ủng hộ trong nước và quốc tế, góp phần tạo nên sức mạnh của một phong trào trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

Chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ của những người cầm súng. Nó còn lấy đi những bữa cơm gia đình, những ngày đoàn tụ, những buổi chiều bình yên và những ước mơ riêng của biết bao con người. Với Nguyễn Hữu Thọ cũng vậy. Đằng sau một nhà lãnh đạo là một con người bằng xương bằng thịt, cũng có gia đình, có những người thân yêu, có những mong ước bình dị. Nhưng ông đã chấp nhận sự chia xa để đi theo con đường mình lựa chọn. Có lẽ đó mới là sự hy sinh âm thầm nhất: không phải lúc nào cũng đứng trước họng súng, nhưng phải chấp nhận đặt cuộc sống riêng của mình phía sau vận mệnh của dân tộc.

Năm 1969, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập. Luật sư Nguyễn Hữu Thọ được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Cố vấn của Chính phủ. Từ chiến khu, tiếng nói của ông ngày càng có vị trí quan trọng trong cuộc đấu tranh chính trị và ngoại giao. Cuộc chiến khi ấy không chỉ diễn ra trên những cánh đồng, những con đường hay những khu rừng miền Nam. Nó còn diễn ra trên bàn đàm phán, trên mặt trận ngoại giao và trong cuộc đấu tranh để thế giới hiểu về khát vọng độc lập, thống nhất của nhân dân Việt Nam. Người luật sư năm nào đã đi một chặng đường rất dài: từ phòng xử án đến chiến khu, từ những ngày bị quản thúc đến những trọng trách lớn của cách mạng.

Rồi ngày đất nước thống nhất cũng đến. Sau năm 1975, Nguyễn Hữu Thọ tiếp tục đảm nhận nhiều trọng trách quan trọng của Nhà nước và Mặt trận. Nhưng dù ở bất kỳ cương vị nào, điều xuyên suốt trong cuộc đời ông vẫn là sự gắn bó với nhân dân và đất nước. Ông không chỉ là một người của chiến tranh. Ông còn là người của những năm tháng xây dựng hòa bình, tiếp tục cống hiến sức lực và trí tuệ cho đất nước sau ngày thống nhất.

Nguyễn Hữu Thọ qua đời năm 1996. Ông đã đi qua một chặng đường dài của lịch sử dân tộc, từ những năm tháng đất nước còn chìm trong chiến tranh cho đến ngày hòa bình, thống nhất. Khi nhìn lại cuộc đời ông, tôi không chỉ nhìn thấy một luật sư, một nhà lãnh đạo hay một nhân vật lịch sử. Tôi nhìn thấy hình ảnh của một người trí thức đã đứng trước một lựa chọn rất lớn của cuộc đời: sống cho riêng mình hay dấn thân vì đất nước. Và ông đã lựa chọn con đường khó khăn hơn.

Có lẽ “thời hoa lửa” không chỉ là những năm tháng có bom rơi, đạn nổ. Thời hoa lửa còn là những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ được gửi lại cho Tổ quốc. Thế hệ của Nguyễn Hữu Thọ đã từng có những ước mơ riêng, những mái nhà riêng, những người thân yêu và những ngày tháng bình yên mà họ hoàn toàn có thể lựa chọn. Nhưng khi đất nước cần, họ đã bước đi. Họ hiểu rằng có những thời điểm trong lịch sử, con người không thể chỉ sống cho bản thân mình.

Hôm nay, chúng ta được sinh ra trong hòa bình. Chúng ta được đến trường, được học tập, được theo đuổi ước mơ và tự do lựa chọn tương lai. Những điều ấy đôi khi giản dị đến mức chúng ta quên mất rằng phía sau nó là biết bao thế hệ đã phải đánh đổi tuổi trẻ, hạnh phúc và cả cuộc đời. Nhìn vào cuộc đời Nguyễn Hữu Thọ, tôi càng hiểu rằng hòa bình không phải là món quà tự nhiên mà có. Nó được tạo nên từ những lựa chọn, những hy sinh và sự cống hiến của biết bao con người.

Nếu một ngày được đứng trước di ảnh của luật sư Nguyễn Hữu Thọ, tôi muốn nói với ông rằng: “Thưa ông, chúng cháu không được sống trong những năm tháng ông đã sống. Chúng cháu không nghe tiếng bom giữa chiến khu, không biết những cuộc chia ly mà thế hệ ông từng trải qua, cũng không thể hiểu hết những gian khổ của một thời đất nước còn chia cắt. Nhưng chúng cháu hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ của biết bao con người. Trong dòng người của thời hoa lửa ấy, có một người luật sư đã lựa chọn đặt vận mệnh của dân tộc lên trên cuộc sống riêng của mình. Đó là Nguyễn Hữu Thọ – một người trí thức, một luật sư, một nhà lãnh đạo và trên hết là một người con đã dành cả cuộc đời cho đất nước.”

Thời gian có thể trôi qua, chiến tranh có thể lùi xa, những thế hệ từng sống trong thời hoa lửa rồi cũng trở về với lịch sử. Nhưng những con người đã sống vì Tổ quốc sẽ không bao giờ bị lãng quên. Bởi họ không chỉ để lại cho chúng ta những trang sử, mà còn để lại một câu hỏi cho thế hệ hôm nay: Nếu Tổ quốc cần, chúng ta sẽ làm gì? Và câu trả lời có lẽ không nằm ở những điều quá lớn lao. Nó bắt đầu từ việc chúng ta biết trân trọng hòa bình, biết ơn những người đi trước, sống có trách nhiệm với cộng đồng, cố gắng học tập và cống hiến bằng chính khả năng của mình. Bởi đó chính là cách thế hệ hôm nay tiếp tục viết những trang mới cho câu chuyện mà những người như Nguyễn Hữu Thọ đã bắt đầu từ hơn nửa thế kỷ trước.

Nguyễn Hữu Thọ – một đời vì nước, vì dân. Một con người của thời hoa lửa. Một cái tên đã đi qua lịch sử, nhưng những giá trị mà ông để lại vẫn còn sống mãi trong lòng các thế hệ hôm nay và mai sau.

 ………………….Hết……………………..