Nguyễn Hữu Thọ - Ngọn Cờ Đại Đoàn Kết Và Khí Tiết Của Người Trí Thức Yêu Nước

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc thế kỷ XX, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta là một bản hùng ca với biết bao tên tuổi vĩ đại. Trên mảnh đất miền Nam "đi trước về sau", bên cạnh những vị tướng lĩnh dạn dày trận mạc, lịch sử còn khắc ghi đậm nét hình ảnh một người trí thức khoác áo luật sư, một ngọn cờ chói lọi của khối đại đoàn kết toàn dân: Luật sư Nguyễn Hữu Thọ. Cuộc đời ông là một minh chứng sinh động và đẹp đẽ nhất về sự lựa chọn dấn thân, từ bỏ vinh hoa phú quý cá nhân để hòa mình vào vận mệnh chung của đất nước.

Nguyễn Hữu Thọ vào những năm 1932

Luật sư Nguyễn Hữu Thọ sinh năm 1910 tại Chợ Lớn (quê quán Bến Lức, Long An) trong một gia đình công chức. Thời trẻ, ông sang Pháp du học, tốt nghiệp Cử nhân Luật và trở về nước hành nghề. Với tài năng xuất chúng, ông nhanh chóng trở thành một luật sư danh tiếng ở Sài Gòn, có một cuộc sống giàu sang, thượng lưu và tương lai rực rỡ dưới chế độ cũ. Thế nhưng, vốn mang trong mình dòng máu yêu nước và tư tưởng tiến bộ, ông không thể nhắm mắt làm ngơ trước nỗi thống khổ của đồng bào dưới gót giày xâm lược. Từ những phiên tòa bào chữa bảo vệ người nghèo, bảo vệ chiến sĩ cách mạng, người trí thức ấy đã từng bước chuyển mình, trực tiếp bước xuống đường lãnh đạo phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên và trí thức Sài Gòn những năm 1950.

Sự lựa chọn con đường cách mạng của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ là sự lựa chọn đầy chông gai. Nhận thấy tầm ảnh hưởng to lớn của ông, chính quyền thực dân và tay sai đã nhiều lần tìm cách mua chuộc bằng những chức vụ cao cấp nhưng đều bị ông cự tuyệt. Không thể khuất phục được người trí thức kiên trung, kẻ thù đã bắt giam và lưu đày ông suốt nhiều năm ròng rã ở các nhà tù khét tiếng, từ Sài Gòn, Lai Châu đến Phú Yên. Giữa chốn lao tù khắc nghiệt, khí tiết của người luật sư yêu nước không những không bị bẻ gãy mà càng được tôi luyện như "vàng thử lửa".

Năm 1961, sau khi được lực lượng cách mạng và nhân dân Phú Yên giải thoát thành công, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ đã chính thức bước vào chặng đường lịch sử huy hoàng nhất của đời mình. Tại Đại hội lần thứ nhất (năm 1962), ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Việc một trí thức Tây học, một luật sư nổi tiếng ở Sài Gòn đứng ra lãnh đạo Mặt trận đã tạo ra một tiếng vang lớn cả ở trong nước lẫn quốc tế. Ông trở thành "ngọn cờ" tập hợp lực lượng vô cùng hiệu quả, kết nối mọi tầng lớp nhân dân từ nông dân, công nhân đến tư sản, trí thức, các tôn giáo, đảng phái... cùng chung một ý chí: Đánh đuổi đế quốc Mỹ, thống nhất non sông. Dưới sự lãnh đạo của Mặt trận và ngọn cờ Nguyễn Hữu Thọ, uy tín của cuộc cách mạng miền Nam ngày càng nâng cao trên trường quốc tế, trở thành biểu tượng của chính nghĩa.

Sau ngày đất nước hoàn toàn giải phóng, non sông thu về một mối, Luật sư Nguyễn Hữu Thọ tiếp tục được Đảng, Nhà nước và nhân dân tín nhiệm giao phó nhiều trọng trách cao cả như: Phó Chủ tịch nước, Quyền Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Dù ở bất kỳ cương vị nào, ông vẫn luôn giữ trọn phẩm chất của một người đầy tớ trung thành của nhân dân: liêm khiết, giản dị, gần gũi và luôn lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của đồng bào.

Nguyễn Hữu Thọ vào những năm 1980

Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh từng nhận định: "Luật sư Nguyễn Hữu Thọ là một nhà trí thức yêu nước vĩ đại". Quả thực, nhìn lại cuộc đời của ông, ta thấy cả một nhân cách lớn, một trí tuệ trác việt đã hiến dâng trọn vẹn cho Tổ quốc. Sự hy sinh những quyền lợi cá nhân để đổi lấy tự do cho dân tộc của ông đã tạc vào lịch sử một bức tượng đài bất diệt. Tên tuổi của Luật sư Nguyễn Hữu Thọ sẽ mãi mãi là niềm tự hào của dân tộc Việt Nam, là tấm gương sáng ngời về tinh thần đại đoàn kết và khí tiết của người trí thức chân chính cho các thế hệ mai sau noi theo.