NGUYỄN HỮU THỌ – NGƯỜI TRÍ THỨC ĐI VÀO CON ĐƯỜNG ĐẤU TRANH
Phạm Quang Huy
1. Một luật sư bước vào chính trường
Nguyễn Hữu Thọ sinh năm 1910 tại Bến Lức, Long An. Ông học luật tại Pháp và trở về Việt Nam hành nghề luật sư. Với nền tảng tri thức pháp luật, ông từng tham gia bào chữa cho nhiều người bị chính quyền thực dân truy tố.
Nhưng cuộc đời Nguyễn Hữu Thọ không dừng lại ở nghề luật. Ông ngày càng tham gia sâu hơn vào các hoạt động chính trị, đấu tranh chống chế độ thuộc địa và sau đó trở thành một nhân vật quan trọng của phong trào cách mạng miền Nam.
2. Bị bắt vì hoạt động chính trị
Sau Cách mạng Tháng Tám, tình hình Nam Bộ bước vào một giai đoạn chiến tranh phức tạp. Nguyễn Hữu Thọ tiếp tục tham gia các hoạt động chính trị và nhiều lần bị chính quyền bắt giữ.
Có thời gian ông bị quản thúc và giam giữ tại nhiều địa phương. Những năm tháng ấy không làm ông từ bỏ hoạt động chính trị. Ngược lại, ông ngày càng trở thành một nhân vật có uy tín trong giới trí thức và các lực lượng yêu nước ở miền Nam.
3. Thành lập Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam
Ngày 20/12/1960, Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam được thành lập. Đây là một tổ chức chính trị tập hợp nhiều lực lượng tại miền Nam nhằm chống chính quyền Việt Nam Cộng hòa và sự can thiệp của Mỹ.
Nguyễn Hữu Thọ được bầu làm Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Từ đây, ông trở thành một trong những gương mặt chính trị tiêu biểu của phong trào cách mạng miền Nam trên phương diện đối ngoại và chính trị.
4. Một trí thức trở thành người đại diện chính trị
Nguyễn Hữu Thọ có một lợi thế đặc biệt: ông là một luật sư được đào tạo bài bản và có khả năng diễn đạt, lập luận. Trong bối cảnh chiến tranh Việt Nam diễn ra trên cả chiến trường quân sự và mặt trận ngoại giao, vai trò của những nhân vật chính trị có uy tín rất quan trọng.
Ông tham gia nhiều hoạt động đối ngoại, tiếp xúc với các lực lượng chính trị và dư luận quốc tế. Hình ảnh một luật sư miền Nam đứng trong hàng ngũ cách mạng trở thành một trong những biểu tượng chính trị của phong trào.
5. Từ Mặt trận đến Chính phủ Cách mạng Lâm thời
Năm 1969, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam được thành lập. Nguyễn Hữu Thọ giữ cương vị Chủ tịch Hội đồng Cố vấn của Chính phủ.
Trong thời gian này, ông tiếp tục tham gia các hoạt động đối ngoại và chính trị, góp phần giới thiệu lập trường của lực lượng cách mạng miền Nam ra quốc tế. Cuộc chiến tranh lúc đó đã trở thành một vấn đề quốc tế lớn, vì vậy mặt trận ngoại giao và chính trị có vai trò ngày càng rõ nét.
6. Những năm sau thống nhất
Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, Nguyễn Hữu Thọ trở về công tác trong hệ thống chính quyền của nước Việt Nam thống nhất. Ông giữ nhiều cương vị quan trọng, trong đó có Quyền Chủ tịch nước từ năm 1980 đến năm 1981 và sau đó là Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.
Ông cũng tham gia công tác Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và tiếp tục đóng góp trong đời sống chính trị của đất nước.
7. Một cuộc đời từ tri thức đến đấu tranh
Nguyễn Hữu Thọ qua đời năm 1996 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cuộc đời ông là một hành trình đặc biệt: từ một luật sư được đào tạo tại Pháp trở thành một nhà hoạt động chính trị, rồi giữ những cương vị quan trọng trong bộ máy nhà nước sau thống nhất.
Câu chuyện Nguyễn Hữu Thọ cho thấy lịch sử không chỉ được tạo nên bởi những người cầm súng. Những người trí thức, luật sư, nhà hoạt động xã hội cũng có thể trở thành những nhân vật quan trọng trên mặt trận chính trị và ngoại giao. Từ một luật sư ở Nam Bộ, Nguyễn Hữu Thọ đã trở thành một trong những gương mặt đại diện cho phong trào cách mạng miền Nam trong nhiều năm chiến tranh và tiếp tục đóng góp cho đất nước sau ngày thống nhất.



