Nguyễn Hữu Thọ – Người trí thức suốt đời vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc
Nguyễn Hữu Thọ – Người trí thức suốt đời vun đắp khối đại đoàn kết dân tộc (1910–1996)
Trong lịch sử Việt Nam hiện đại, có những trí thức đã bước ra khỏi phạm vi nghề nghiệp của mình để tham gia vào những phong trào lớn của dân tộc. Luật sư Nguyễn Hữu Thọ (1910–1996) là một nhân vật tiêu biểu. Từ một luật sư được đào tạo bài bản ở Pháp, ông trở thành một nhà hoạt động yêu nước, một người lãnh đạo có uy tín và sau này đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Nhà nước.
Nguyễn Hữu Thọ, bí danh Ba Nghĩa, sinh ngày 10 tháng 7 năm 1910 tại Long Phú, Bến Lức, tỉnh Long An. Năm 11 tuổi, ông sang Pháp du học. Sau quá trình học tập, ông tốt nghiệp ngành Luật tại Pháp vào năm 1932 với thành tích xuất sắc, rồi trở về nước hành nghề luật sư.
Những năm hành nghề luật sư đã giúp Nguyễn Hữu Thọ có điều kiện tiếp xúc với nhiều tầng lớp trong xã hội và chứng kiến những bất công dưới chế độ thuộc địa. Đặc biệt, những biến động của đất nước sau cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 đã tác động mạnh đến nhận thức của người trí thức trẻ. Ông ngày càng tích cực tham gia các hoạt động yêu nước, sử dụng kiến thức pháp luật để bảo vệ quyền lợi của những người bị chính quyền thực dân và tay sai đàn áp.
Từ năm 1947, Nguyễn Hữu Thọ tham gia phong trào yêu nước của trí thức Sài Gòn – Chợ Lớn. Năm 1950, ông tham gia Đoàn Đại biểu các giới ở Sài Gòn, đấu tranh đòi các quyền dân chủ, dân sinh và tham gia lãnh đạo cuộc biểu tình ngày 19 tháng 3 năm 1950 chống thực dân Pháp và sự can thiệp của Mỹ. Vì những hoạt động này, ông bị bắt và bị đưa đi quản thúc, nhưng những năm tháng bị giam giữ không làm thay đổi lập trường của ông.
Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, Nguyễn Hữu Thọ tiếp tục tham gia phong trào bảo vệ hòa bình ở Sài Gòn – Chợ Lớn, đấu tranh đòi thi hành nghiêm chỉnh Hiệp định. Ông nhiều lần bị bắt, quản thúc và hạn chế hoạt động. Tuy nhiên, ông vẫn giữ vai trò là một trí thức có uy tín trong phong trào yêu nước tại miền Nam.
Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời Nguyễn Hữu Thọ diễn ra vào năm 1962, khi ông được bầu làm Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam. Cương vị này đưa ông trở thành một trong những nhân vật tiêu biểu của phong trào tập hợp các lực lượng yêu nước ở miền Nam. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá ông là một nhân vật tiêu biểu cho tinh thần đoàn kết các tầng lớp nhân dân.
Sau năm 1975, Nguyễn Hữu Thọ tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách của Nhà nước. Từ năm 1976 đến năm 1980, ông giữ chức Phó Chủ tịch nước; năm 1980 giữ quyền Chủ tịch nước. Từ năm 1981 đến năm 1987, ông giữ cương vị Chủ tịch Quốc hội và Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước. Sau đó, ông tiếp tục tham gia công tác Mặt trận và giữ chức Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.
Nguyễn Hữu Thọ qua đời năm 1996. Với những cống hiến cho đất nước, ông được tặng thưởng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác. Cuộc đời ông là hành trình từ một luật sư, trí thức yêu nước đến một nhà lãnh đạo có nhiều đóng góp cho sự nghiệp đấu tranh, thống nhất đất nước và xây dựng Nhà nước Việt Nam.
Điều để lại dấu ấn sâu sắc ở Nguyễn Hữu Thọ là tinh thần trách nhiệm của một người trí thức trước vận mệnh dân tộc. Ông đã dùng kiến thức pháp luật, uy tín cá nhân và khả năng tập hợp quần chúng để tham gia vào những công việc lớn của đất nước. Đó cũng là một biểu hiện sinh động của tinh thần yêu nước gắn với trách nhiệm xã hội.
Đối với đoàn viên, thanh niên hôm nay, tấm gương Nguyễn Hữu Thọ nhắc nhở mỗi người phải biết học tập, tôn trọng pháp luật, sống có trách nhiệm và biết đoàn kết với mọi người. Sức mạnh của tuổi trẻ không chỉ nằm ở nhiệt huyết mà còn ở khả năng biến tri thức và trách nhiệm thành những hành động có ích cho cộng đồng.
Xin thành kính tri ân Luật sư, Chủ tịch Nguyễn Hữu Thọ – người trí thức yêu nước, người chiến sĩ trên mặt trận đoàn kết dân tộc và người đã dành nhiều năm tháng của cuộc đời cho sự nghiệp độc lập, thống nhất và xây dựng đất nước.
