NGUYỄN HỮU TRÍ – NGƯỜI CHỈ HUY HY SINH Ở HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG
Anh hùng LLVTND Nguyễn Hữu Trí (1933–1968), quê xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ, tham gia dân quân từ năm 13 tuổi, nhập ngũ năm 1949. Trải qua hơn 20 năm chiến đấu, ông tham gia trên 60 trận, từ chiến trường Nam Bộ, nhiệm vụ quốc tế tại Lào đến miền Đông Nam Bộ. Trên cương vị Tiểu đoàn phó đặc công Đoàn 429 – Bộ Tư lệnh Miền, ông nổi bật bởi khả năng trinh sát, tổ chức và chỉ huy những trận đánh táo bạo. Đêm 17/8/1968, trong trận tiến công Trung tâm truyền tin Mỹ trên núi Bà Đen, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng đánh các hầm ngầm và anh dũng hy sinh khi đang chỉ huy tiêu diệt hỏa điểm cuối cùng. Ngày 10/2/1970, Nguyễn Hữu Trí được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng.
Đêm 17 tháng 8 năm 1968.
Trên núi Bà Đen, một trận đánh đặc công đang diễn ra quyết liệt.
Các mũi tiến công đã vượt qua hàng rào và đánh sâu vào bên trong.
Bất ngờ:
HỎA LỰC TỪ CÁC HẦM NGẦM BẮN RA.
Đội hình tiến công gặp khó khăn.
Lực lượng dự bị:
KHÔNG CÒN.
Người chỉ huy không lùi lại.
Ông tập hợp những chiến sĩ ngay tại sở chỉ huy, trực tiếp dẫn họ dùng bộc phá đánh vào các hầm ngầm.
Trong lúc chỉ huy tiêu diệt:
HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG
ông anh dũng hy sinh.
Người cán bộ đặc công ấy là:
NGUYỄN HỮU TRÍ
13 TUỔI ĐÃ THAM GIA DÂN QUÂN
Nguyễn Hữu Trí sinh năm 1933, quê xã Xà Phiên, huyện Long Mỹ, tỉnh Cần Thơ.
Năm 1946, khi mới:
13 TUỔI
ông đã tham gia dân quân.
Ba năm sau, năm 1949, Nguyễn Hữu Trí chính thức vào bộ đội, trở thành chiến sĩ trinh sát, hoạt động trên các chiến trường miền Tây và miền Trung Nam Bộ.
Đến năm 1951, ông được chuyển sang:
ĐẶC CÔNG.
Từ đó, cuộc đời quân ngũ của Nguyễn Hữu Trí gắn chặt với những nhiệm vụ đòi hỏi bí mật, táo bạo và khả năng tổ chức chiến đấu đặc biệt.
HƠN 20 NĂM – TRÊN 60 TRẬN ĐÁNH
Sau thời gian chiến đấu tại Gia Định, Nguyễn Hữu Trí tập kết ra Bắc.
Năm 1960, ông được cử làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào.
Tháng 3/1967, Nguyễn Hữu Trí trở lại chiến trường:
MIỀN ĐÔNG NAM BỘ.
Tính trong hơn 20 năm chiến đấu qua hai cuộc kháng chiến, ông đã tham gia:
TRÊN 60 TRẬN.
Điểm nổi bật ở Nguyễn Hữu Trí không chỉ là lòng dũng cảm.
Trước mỗi trận đánh, ông thường:
điều tra kỹ – nghiên cứu kỹ – tìm cách đánh phù hợp – tổ chức lực lượng chặt chẽ.
Khi trận đánh bắt đầu, ông lại thường xuất hiện tại những nơi quyết liệt nhất.
TÂY NINH – CHỈ 2 ĐÊM ĐỂ NẮM MỤC TIÊU
Ngày 10/7/1967, đơn vị Nguyễn Hữu Trí nhận nhiệm vụ tiến công tại thị xã Tây Ninh, trong đó có mục tiêu Trung tâm Chiêu hồi.
Đây là khu vực được bố phòng nghiêm ngặt.
Khó khăn đầu tiên là:
LÀM SAO LỌT VÀO TRONG?
Nguyễn Hữu Trí trực tiếp nhận nhiệm vụ điều tra.
Chỉ trong:
2 ĐÊM
ông đã đột nhập vào khu vực đối phương, thu thập những yếu tố cần thiết phục vụ xây dựng phương án tác chiến.
Sau đó, Nguyễn Hữu Trí đưa đơn vị tiến công:
6 MỤC TIÊU TRONG THỊ XÃ.
Theo tài liệu tuyên dương, trận đánh đã loại khỏi vòng chiến đấu 500 quân đối phương.
TỪ 30 NGƯỜI ĐAU YẾU THÀNH MỘT ĐƠN VỊ CHIẾN ĐẤU
Tháng 12/1967, Nguyễn Hữu Trí cùng một số cán bộ được giao tổ chức Liên đội 1.
Lực lượng ban đầu chỉ khoảng:
30 NGƯỜI
gồm những quân nhân đau yếu của tiểu đoàn và một số chiến sĩ mới.
Nhưng ngay trong quá trình xây dựng đơn vị, quân Mỹ mở cuộc càn vào căn cứ.
Nguyễn Hữu Trí tổ chức lực lượng bám đánh liên tục:
SUỐT 1 THÁNG.
Theo tài liệu, đơn vị đã:
Diệt 300 lính Mỹ
Phá hủy 25 xe cơ giới
và:
BẮN CHÁY 12 MÁY BAY.
Từ một lực lượng ban đầu còn nhiều hạn chế, đơn vị đã nhanh chóng trưởng thành qua chiến đấu.
NÚI BÀ ĐEN – MỤC TIÊU ĐẶC BIỆT
Tháng 5/1968.
Mục tiêu lần này là:
TRUNG TÂM TRUYỀN TIN CỦA MỸ TRÊN NÚI BÀ ĐEN.
Nguyễn Hữu Trí cùng cán bộ, chiến sĩ thảo luận cách đánh.
Ông trực tiếp:
ĐI KIỂM TRA MỤC TIÊU.
Khi đơn vị tiếp cận, Nguyễn Hữu Trí chỉ huy các tổ cắt hàng rào và điều lực lượng vượt qua cửa mở.
Trận đánh bắt đầu.
Ông liên tục có mặt tại những khu vực chiến đấu quyết liệt, xử trí các tình huống phát sinh và động viên chiến sĩ tiến công.
Kết quả theo tài liệu:
200 LÍNH MỸ BỊ TIÊU DIỆT
gồm một đại đội kỹ thuật thông tin và một đại đội bảo vệ.
Toàn bộ thiết bị của trung tâm:
BỊ PHÁ HỦY.
Điều đáng chú ý là lực lượng thực hiện trận đánh – Đại đội 33 – khi ấy là một đơn vị mới được xây dựng.
5 NGƯỜI ĐỐI ĐẦU MỘT ĐẠI ĐỘI
Trong một lần hành quân đến ngã ba Bà Chiêm, tổ đi đầu bất ngờ lọt vào giữa đội hình đối phương.
Tiếng súng nổ.
Nguyễn Hữu Trí đang đi phía sau lập tức vượt lên.
Ông sử dụng tiểu liên bắn vào sườn đội hình đối phương rồi nhanh chóng tổ chức lực lượng tiến công.
Tình thế rất chênh lệch:
PHÍA TA CHỈ CÓ 5 NGƯỜI.
Đối diện là lực lượng:
1 ĐẠI ĐỘI MỸ.
Nhờ cách xử trí nhanh và táo bạo, nhóm chiến đấu làm rối loạn đội hình đối phương.
Theo tài liệu, kết quả:
40 LÍNH MỸ BỊ TIÊU DIỆT.
TẬP KÍCH GIỮA BAN NGÀY
Trong một trận khác, Nguyễn Hữu Trí nắm chắc hoạt động của đối phương và phán đoán họ đang rút quân.
Ông quyết định:
TẬP KÍCH GIỮA BAN NGÀY.
Một quyết định táo bạo nhưng dựa trên việc nắm chắc tình hình.
Kết quả được tài liệu ghi nhận:
40 lính Mỹ bị tiêu diệt
3 xe tăng bị phá hủy
5 khẩu pháo bị phá hủy
và:
1 MÁY BAY LÊN THẲNG BỊ BẮN CHÁY.
17/8/1968 – TRỞ LẠI NÚI BÀ ĐEN
Sau trận đánh tháng 5, Nguyễn Hữu Trí tiếp tục nhận nhiệm vụ tiến công Trung tâm truyền tin Bà Đen:
LẦN THỨ HAI.
Đêm 17/8/1968, ông chỉ huy đơn vị tiếp cận mục tiêu.
Các tổ bí mật cắt hàng rào.
Cửa mở hình thành.
Lực lượng đặc công lọt vào bên trong.
Ngay khi trận đánh bắt đầu, Nguyễn Hữu Trí đưa:
SỞ CHỈ HUY VÀO HẲN BÊN TRONG CĂN CỨ.
Đó cũng là nơi ông trực tiếp điều hành trận đánh.
HỎA LỰC BẤT NGỜ TỪ HẦM NGẦM
Các mũi tiến công đang phát triển sâu.
Bất ngờ, lực lượng đối phương từ:
CÁC HẦM NGẦM
nổ súng vào đội hình.
Tình huống lập tức trở nên phức tạp.
Trong tay Nguyễn Hữu Trí lúc này:
KHÔNG CÒN LỰC LƯỢNG DỰ BỊ.
Ông phải đưa ra quyết định ngay tại trận địa.
Nguyễn Hữu Trí tập hợp những chiến sĩ của sở chỉ huy.
Bộc phá được chuẩn bị.
Rồi chính người tiểu đoàn phó:
TRỰC TIẾP CHỈ HUY XÔNG LÊN.
HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG
Từng hầm ngầm được tiến công.
Từng hỏa điểm được xử lý.
Nguyễn Hữu Trí vẫn ở phía trước, trực tiếp chỉ huy.
Cho đến:
HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG.
Trong lúc chỉ huy lực lượng tiêu diệt mục tiêu này:
NGUYỄN HỮU TRÍ ANH DŨNG HY SINH.
Ông hy sinh khi mới khoảng:
35 TUỔI.
Sau hơn hai thập niên kể từ ngày cậu bé 13 tuổi tham gia dân quân.
TỪ CẬU BÉ 13 TUỔI ĐẾN TIỂU ĐOÀN PHÓ ĐẶC CÔNG
Cuộc đời Nguyễn Hữu Trí trải qua một hành trình chiến đấu đặc biệt:
1946 – 13 tuổi, tham gia dân quân.
1949 – vào bộ đội, làm chiến sĩ trinh sát.
1951 – chuyển sang đặc công.
1960 – làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào.
3/1967 – trở lại miền Đông Nam Bộ.
1967–1968 – tham gia, tổ chức và chỉ huy nhiều trận đặc công lớn.
17/8/1968 – hy sinh trong trận đánh Trung tâm truyền tin Mỹ trên núi Bà Đen.
Tổng cộng:
HƠN 20 NĂM CHIẾN ĐẤU
TRÊN 60 TRẬN.
ANH HÙNG NGUYỄN HỮU TRÍ
Nguyễn Hữu Trí nhiều lần được tuyên dương:
Dũng sĩ diệt Mỹ cấp ưu tú
Dũng sĩ diệt máy bay
Chiến sĩ thi đua
và được tặng:
1 Huân chương Chiến công hạng Nhì
1 Huân chương Chiến công giải phóng hạng Nhì.
Ngày 10 tháng 2 năm 1970, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam truy tặng ông danh hiệu:
ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN GIẢI PHÓNG
NGUYỄN HỮU TRÍ – NGƯỜI CHỈ HUY ĐI ĐẾN TẬN HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG
Từ 13 tuổi tham gia dân quân.
Hơn 20 năm trong chiến đấu.
Trên 60 trận đánh.
Từ một chiến sĩ trinh sát trở thành:
TIỂU ĐOÀN PHÓ ĐẶC CÔNG ĐOÀN 429 – BỘ TƯ LỆNH MIỀN.
Đêm 17/8/1968, khi lực lượng dự bị đã hết và hỏa lực từ các hầm ngầm bất ngờ chặn đội hình tiến công, Nguyễn Hữu Trí không đứng lại phía sau sở chỉ huy.
Ông tập hợp những người còn có thể chiến đấu.
Mang theo bộc phá.
Và trực tiếp tiến lên.
Cho đến khi:
HỎA ĐIỂM CUỐI CÙNG BỊ TIẾN CÔNG.
Cũng chính tại đó, người cán bộ đặc công Nguyễn Hữu Trí đã hy sinh.



