Nguyễn Huy Hiệu - chi đoàn 11B5 - Đoàn trường THPT Sông Công
Lòng ái quốc và nghĩa cử cao đẹp của nhà nhân sĩ Ngô Tử Hạ
Trong thế hệ những nhà tư sản yêu nước theo cách mạng trước năm 1945, ông Ngô Tử Hạ hiện lên như một tấm gương sáng ngời về lòng nhân ái và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Không chỉ là một doanh nhân thành đạt, ông còn là một nhân sĩ trí thức có uy tín lớn trong xã hội cũ, người đã từ bỏ cuộc sống nhung lụa để đứng vào hàng ngũ nhân dân, đem hết tài lực giúp nước nhà vượt qua những thời khắc hiểm nghèo nhất.
Ông Ngô Tử Hạ sinh năm 1882 tại Quy Hậu, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, trong một gia đình Công giáo đạo đức. Nhờ sự thông minh và ý chí tự lực, ông đã xây dựng nên "Nhà in Ngô Tử Hạ" nổi tiếng tại Hà Nội. Đây là một trong ba nhà in lớn nhất Việt Nam lúc bấy giờ, sở hữu công nghệ hiện đại hàng đầu Đông Dương. Dù là một nhà tư sản giàu có, giao thiệp rộng với giới chức Pháp, nhưng trong lòng ông vẫn luôn âm ỉ ngọn lửa yêu nước sâu sắc. Ông thường xuyên bí mật dùng nhà in của mình để ấn loát tài liệu, sách báo tiến bộ và giúp đỡ các chiến sĩ cách mạng, các trí thức yêu nước khi họ gặp hoạn nạn.Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới khai sinh đã phải đối mặt với "giặc đói" tàn khốc, hệ quả của nạn đói năm Ất Dậu khiến hơn hai triệu đồng bào ngã xuống. Trước tình thế ngặt nghèo, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thành lập Ủy ban Trung ương Cứu đói và trân trọng mời cụ Ngô Tử Hạ làm Chủ tịch danh dự. Cảm động trước tấm lòng của Bác Hồ, người nhân sĩ họ Ngô dù khi ấy đã ngoài 60 tuổi vẫn hăng hái nhận trọng trách.Câu chuyện cảm động nhất về ông chính là hình ảnh cụ già tóc bạc phơ, đẩy chiếc xe cút kít đi khắp các con phố Hà Nội để quyên góp gạo cứu đói. Nghĩa cử cao đẹp của một nhà tư sản danh tiếng bậc nhất đã làm lay động hàng vạn con tim. Người dân Hà Nội khi ấy, từ các nhà tư sản, công chức đến người lao động nghèo, hễ thấy chiếc xe của cụ Ngô Tử Hạ đi qua là lại cùng nhau trích ra từng bọc gạo, lon gạo thả vào xe. Toàn bộ số gạo quyên góp được đã lập tức được chuyển đến các nhà phát chẩn, cứu sống biết bao sinh mạng trong cơn đói rét.Không chỉ cứu đói, ông Ngô Tử Hạ còn có đóng góp vô giá trong ngày Tổng tuyển cử đầu tiên của dân tộc vào ngày 6 tháng 1 năm 1946. Để chuẩn bị cho ngày hội lớn, chính phủ cần in ấn một khối lượng khổng lồ phiếu bầu, truyền đơn và tài liệu hướng dẫn nhưng ngân khố quốc gia lại trống rỗng. Ông Ngô Tử Hạ đã lập tức hiến toàn bộ nhà in của gia đình, bao gồm cả máy móc, giấy mực và công nhân để phục vụ chính phủ hoàn toàn miễn phí. Trong cuộc bầu cử lịch sử ấy, ông đã trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa I tỉnh Ninh Bình và vinh dự được bầu làm Chủ tịch Đại hội đồng Quốc hội (tương tự như vai trò Chủ tịch kỳ họp đầu tiên) nhờ là đại biểu cao tuổi nhất.Sau này, trong suốt cuộc kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ, ông Ngô Tử Hạ đã từ bỏ sản nghiệp lộng lẫy ở Hà Nội để lên chiến khu Việt Bắc, cùng chịu gian khổ với chính phủ và nhân dân. Ông tiếp tục giữ nhiều chức vụ quan trọng trong Mặt trận Liên Việt và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cho đến khi tạ thế vào năm 1973.Cuộc đời của cụ Ngô Tử Hạ là một minh chứng hùng hồn cho tư tưởng đại đoàn kết của Chủ tịch Hồ Chí Minh: không phân biệt giai cấp, không phân biệt tôn giáo, hễ là người Việt Nam yêu nước thì đều có thể chung tay xây dựng nước nhà. Hình ảnh cụ già kéo xe bò đi quyên góp gạo cứu đói năm nào mãi là một nhân chứng lịch sử sống động, một bài học sâu sắc cho thế hệ trẻ hôm nay về lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần trách nhiệm đối với vận mệnh của quốc gia, dân tộc.
