NGUYỄN HUY TỰ
Nguyễn Huy Tự (1743–1790) là một danh sĩ, đại thần thời Lê-Trịnh và là tác giả của áng văn chương bất hủ Truyện Hoa Tiên.
Xuất thân: Ông sinh ra trong một gia đình đại trí thức tại làng Trường Lưu, huyện La Sơn (nay là xã Kim Song Ly, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh). Ông là con trai cả của Thám hoa Nguyễn Huy Oánh.
Sự nghiệp:
Năm 17 tuổi, ông đỗ Hương cống (Cử nhân).
Ông từng giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình Lê-Trịnh như Hữu thị lang bộ Binh, tước Uông Phái hầu.
Khi nhà Tây Sơn ra Bắc, ông được vua Quang Trung trọng dụng, mời giữ chức Thị trung đại học sĩ.
Di sản văn học (Truyện Hoa Tiên):
Đây là tác phẩm tiêu biểu nhất của ông, được viết theo thể truyện thơ Nôm (lục bát).
Truyện Hoa Tiên kể về mối tình giữa Lương Phương Châu và Dao Tiên. Đây là một trong những truyện Nôm bác học đầu tiên của Việt Nam, có ảnh hưởng sâu sắc đến sự hình thành thể loại truyện thơ sau này (bao gồm cả Truyện Kiều của Nguyễn Du).
Đại thi hào Nguyễn Du từng chịu ảnh hưởng rất lớn từ bút pháp và ngôn ngữ trong Truyện Hoa Tiên.
Dòng họ học thuật: Ông thuộc dòng họ Nguyễn Huy Trường Lưu – một dòng họ nổi tiếng với truyền thống hiếu học và trước tác văn chương, góp phần tạo nên "Dòng văn hẫng Trường Lưu" trong lịch sử văn hóa Việt Nam.
