NGUYỄN KHUYẾN – TẤM LÒNG YÊU NƯỚC CỦA BẬC "YÊN ĐỔ"

Nguyễn Khuyến (1835 – 1909), thường gọi là Cụ Yên Đổ, quê ở Bình Lục, Hà Nam. Ông là một danh sĩ, nhà thơ lớn của dân tộc, biểu tượng cho thanh cao và lòng yêu nước thầm lặng của trí thức Việt Nam cuối thế kỷ XIX.

Nổi tiếng thông minh từ nhỏ, ông đỗ đầu cả ba kỳ thi (Hương, Hội, Đình) nên được gọi là "Tam nguyên Yên Đổ". Ông ra làm quan giữa lúc đất nước rơi vào tay thực dân Pháp, triều đình nhà Nguyễn nhu nhược đầu hàng.

Thấy mình không thể xoay chuyển thời cuộc và không muốn làm tay sai cho giặc, Nguyễn Khuyến đã dũng cảm cáo quan về quê khi mới 50 tuổi. Tại quê nhà, ông mở trường dạy học, giữ lối sống thanh bạch, từ chối mọi sự mua chuộc, mời mọc của quan lại Pháp.

Qua những bài thơ Nôm kiệt tác như Thu điếu, Thu vịnh hay các bài thơ trào phúng, ông gửi gắm niềm đau xót trước cảnh nước mất nhà tan và nỗi thẹn thùng của một nhà nho bất lực. Nguyễn Khuyến là tấm gương sáng về giữ gìn khí tiết cá nhân trước dông bão lịch sử.