NGUYỄN LAM: NHÀ LÃNH ĐẠO TIỀN PHONG CỦA THANH NIÊN VÀ NGƯỜI KIẾN THIẾT KINH TẾ THỜI KỲ ĐẦU

Ông Nguyễn Lam (tên thật là Lê Hữu Vị) là một nhà lãnh đạo cách mạng kiên trung, một chính trị gia xuất sắc của Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông có cống hiến lớn trong việc xây dựng phong trào thanh niên và chỉ đạo phát triển kinh tế đất nước trong những giai đoạn lịch sử quan trọng. Sinh ra tại huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam, ông sớm tiếp thu tinh thần yêu nước và dấn thân vào con đường cách mạng từ những năm 1930. Nhờ năng lực tổ chức nhạy bén, ông nhanh chóng được giao trọng trách làm Bí thư Ban Cán sự Đảng tỉnh Hà Nam, rồi Bí thư Ban Cán sự Đảng tỉnh Nam Định, trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh giành chính quyền của quần chúng nhân dân trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945 tại địa phương.

Dấu ấn sâu đậm nhất trong sự nghiệp của ông Nguyễn Lam chính là việc đặt nền móng và xây dựng phong trào thanh niên Việt Nam. Ông vinh dự là Bí thư thứ nhất đầu tiên của Ban Chấp hành Trung ương Đoàn Thanh niên Cứu quốc Việt Nam (nay là Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh). Trên cương vị này, ông đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, lý tưởng sống cao đẹp cho hàng triệu người trẻ. Ông trực tiếp phát động và chỉ đạo các phong trào thi đua lớn như "Thanh niên xung phong tình nguyện vượt mức kế hoạch 5 năm lần thứ nhất" ở miền Bắc. Các phong trào này đã biến thế hệ trẻ thành lực lượng xung kích kiên cường, vừa hăng hái lao động sản xuất, vừa sẵn sàng chắc tay súng bảo vệ Tổ quốc.

Sau khi hoàn thành xuất sắc sứ mệnh với thế hệ trẻ, uy tín và tư duy chiến lược của ông tiếp tục được khẳng định trên nhiều cương vị lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước. Ông từng giữ chức vụ Bí thư Thành ủy Hà Nội, trực tiếp lãnh đạo quân và dân Thủ đô khôi phục kinh tế sau chiến tranh và đối phó với cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ. Bước sang giai đoạn cả nước thống nhất, ông được tin tưởng giao phó các trọng trách nặng nề như Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Kế hoạch Nhà nước.

Trong những năm đầu đất nước sau chiến tranh gặp muôn vàn khó khăn, ông Nguyễn Lam là một trong những nhà lãnh đạo có tư duy đổi mới, luôn trăn trở tìm hướng đi thích hợp cho nền kinh tế. Ông đã sâu sát thực tế, chỉ đạo tháo gỡ các nút thắt trong cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp, ủng hộ các sáng kiến "xé rào" sản xuất của các địa phương và xí nghiệp. Những nỗ lực tìm tòi, kiến thiết của ông đã góp phần quan trọng giúp Đảng ta tích lũy kinh nghiệm thực tiễn để định hình đường lối Đổi mới toàn diện đất nước vào năm 1986. Với những cống hiến to lớn cho sự nghiệp cách mạng, ông đã được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng – phần thưởng cao quý nhất cùng nhiều danh hiệu vinh quang khác.