Nguyện làm viên gạch nhỏ

Có những lời nói không lớn.

Nhưng lại đủ sức nâng đỡ cả một con đường dài của lịch sử.

Người ta từng nói với nhau trong những năm tháng gian khổ ở Trường Sơn rằng: “nguyện làm viên gạch nhỏ” – nhỏ bé thôi, nhưng đặt đúng chỗ, sẽ góp phần dựng nên cả một con đường lớn.

Ở một đơn vị thanh niên xung phong thuộc vùng rừng của Quảng Trị, có Liên – cô gái mới mười chín tuổi, quê ở Hà Tĩnh.

Liên không cao lớn, cũng không mạnh mẽ hơn người khác.

Nhưng cô luôn là người đầu tiên cầm cuốc, và là người cuối cùng rời khỏi điểm làm đường.

Ngày đầu đến tuyến đường, Liên nhìn con đường đất đỏ bị bom cày nát.

Một người chỉ huy nói:

– Ở đây, mỗi người là một viên gạch.

Liên hỏi lại:

– Viên gạch nhỏ thôi cũng được ạ?

Người chỉ huy gật:

– Nhỏ cũng được. Quan trọng là có nằm đúng chỗ không.

Từ đó, Liên luôn nói với đồng đội:

– Em nguyện làm viên gạch nhỏ.

Không ai cười.

Vì giữa chiến tranh, ai cũng hiểu: không có viên gạch nào là vô nghĩa.

Những ngày sau đó, họ làm việc giữa mưa bom và rừng núi.

Đất đá nặng trĩu.

Hố bom nối tiếp hố bom.

Có những đoạn đường vừa san xong lại bị phá hủy.

Nhưng họ lại làm lại.

Từng chút một.

Bên Liên có Hùng – người lính công binh cùng đơn vị.

Anh từng hỏi:

– Nếu mệt quá thì sao?

Liên trả lời:

– Thì viên gạch vẫn phải nằm đúng chỗ.

Hùng im lặng.

Rồi gật đầu.

Một đêm, khi nghỉ tạm bên sườn núi, Liên ngồi tựa vào tảng đá lớn.

Hùng nói:

– Sau này hết chiến tranh, chắc không ai nhớ mình đâu.

Liên nhìn bầu trời:

– Không cần nhớ từng người.

– Vậy cần nhớ gì?

Liên trả lời rất khẽ:

– Nhớ rằng con đường này đã từng được xây bằng những viên gạch nhỏ.

Một trận đánh lớn xảy ra.

Đơn vị bị chia cắt.

Con đường vừa mở bị sạt lở nghiêm trọng.

Nhiều người kiệt sức.

Nhưng Liên vẫn đứng dậy:

– Làm lại thôi.

Một người nói:

– Không biết bao giờ mới xong.

Liên đáp:

– Chỉ cần còn người đi tiếp, thì vẫn còn đường.

Sau nhiều năm, chiến tranh kết thúc.

Con đường Trường Sơn cũ trở thành tuyến giao thông lớn xuyên qua rừng xanh.

Không còn bom đạn.

Không còn hố sâu.

Chỉ còn ký ức.

Người ta trở lại nơi xưa.

Có người không còn nhận ra dấu tích cũ.

Nhưng khi nhìn kỹ, họ vẫn thấy đâu đó trong lòng đất là những lớp đá được xếp lên từ bàn tay con người.

Liên cũng trở lại.

Đứng giữa con đường mới.

Không còn tiếng cuốc xẻng.

Không còn mưa bom.

Chỉ còn gió rừng thổi qua.

Hùng hỏi cô:

– Em còn nghĩ mình là viên gạch nhỏ không?

Liên mỉm cười:

– Vẫn vậy.

– Nhưng con đường này lớn quá rồi.

Liên nhìn xa:

– Vì có nhiều viên gạch nhỏ góp lại.

Và người ta hiểu rằng:

Nguyện làm viên gạch nhỏ không phải là khiêm tốn.

Mà là một lựa chọn lớn lao:

Chọn góp phần mình vào điều lớn hơn chính bản thân.

Để từ đó, những con đường của hôm qua trở thành nền tảng cho bình yên hôm nay.