Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Nguyễn Lương Bằng - Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời

Lê Văn Quản

Hải Phòng14/08/2026phường Thủy Nguyên (phường Thủy Nguyên)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

1. Thân thế và bước ngoặt cách mạng

Đồng chí Nguyễn Lương Bằng (bí danh: Anh Cả, Sao Đỏ, Cù Vân) sinh ngày 02/4/1904 tại thôn Đông, xã Thanh Tùng, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương. Ông sinh trưởng trong một gia đình nhà nho nghèo, yêu nước và sớm thấu hiểu nỗi khổ cực của người dân dưới ách nô lệ.

Năm 1925, đồng chí sang Quảng Châu (Trung Quốc) và được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trực tiếp giảng dạy lý luận Mác-Lênin. Đây chính là bước ngoặt quan trọng chuyển từ chủ nghĩa yêu nước sang chủ nghĩa cộng sản khoa học. Tháng 9/1929, ông chính thức trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

2. Quá trình hoạt động trước Cách mạng tháng Tám

Trong suốt cuộc đời hoạt động, đồng chí đã 3 lần bị địch bắt và 2 lần vượt ngục thành công. Từ năm 1935 đến 1943, ông bị thực dân Pháp giam giữ tại Nhà tù Sơn La và từng giữ chức Bí thư chi bộ lâm thời tại đây vào cuối năm 1939. Cuối năm 1943, ông vượt ngục trở về và được phân công phụ trách công tác tài chính và binh vận cho Đảng.

Tại Hội nghị Quốc dân Tân Trào tháng 8/1945, ông được bầu vào Ban Thường trực của Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam. Sau đó, ông là thành viên phái đoàn vào Huế nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại, đánh dấu sự kết thúc của chế độ quân chủ.

Đặc biệt, trước khi Chính phủ lâm thời ra mắt quốc dân, đồng chí Nguyễn Lương Bằng đã có một nghĩa cử cao đẹp là tự nguyện xin rút khỏi Ban Thường trực để nhường chỗ cho các nhân sĩ, trí thức yêu nước tham gia chính quyền. Hành động này được Chủ tịch Hồ Chí Minh khen ngợi là một cử chỉ vô tư, không ham địa vị, đặt lợi ích dân tộc lên trên hết.

3. Đóng góp trong xây dựng Nhà nước và phát triển kinh tế

Sau năm 1945, đồng chí đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng của Đảng và Nhà nước:

  • Ngành Ngân hàng: Ngày 06/5/1951, ông được bổ nhiệm làm Tổng Giám đốc đầu tiên của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam. Dưới sự chỉ đạo của ông, ngân hàng đã phát hành giấy bạc mới (loại 20 đồng và 50 đồng) và xây dựng hệ thống tổ chức tài chính - tiền tệ độc lập cho nước nhà.

  • Ngoại giao: Năm 1952, ông được cử làm Đại sứ đặc mệnh toàn quyền đầu tiên của Việt Nam tại Liên Xô. Ông đã nỗ lực xây dựng mối quan hệ ngoại giao, tranh thủ sự ủng hộ và viện trợ của Liên Xô cho cuộc kháng chiến chống Pháp và xây dựng miền Bắc.

  • Công tác kiểm tra, thanh tra: Từ năm 1956, ông giữ chức Trưởng Ban Kiểm tra Trung ương kiêm Tổng Thanh tra Chính phủ. Ông được coi là người đặt nền móng cho công tác kiểm tra của Đảng, luôn đề cao tính kỷ luật, sự liêm khiết và minh bạch.

  • Phó Chủ tịch nước: Từ tháng 9/1969 cho đến khi qua đời (1979), đồng chí giữ chức Phó Chủ tịch nước Việt Nam. Trong giai đoạn này, ông có nhiều đóng góp trong việc kiện toàn bộ máy nhà nước, chăm lo lực lượng vũ trang và đời sống nhân dân.

  • 4. Tấm gương đạo đức cách mạng

    Đồng chí Nguyễn Lương Bằng là người học trò xuất sắc, luôn thực hành lối sống cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư theo gương Bác Hồ. Ông sống vô cùng giản dị, khi đi thăm con ở nơi sơ tán vẫn xếp hàng mua vé xe khách như mọi người dân, không dùng xe công. Đáng chú ý, phu nhân và gia đình ông đã thực hiện di nguyện hai lần tình nguyện trả lại ngôi biệt thự số 5 phố Thiền Quang cho Nhà nước, một minh chứng cho phẩm chất thanh cao, không màng tư lợi.

    Đồng chí qua đời ngày 20/7/1979 tại Hà Nội, để lại niềm tiếc thương vô hạn và một di sản tinh thần bất diệt về khí tiết của người cộng sản.


    Các nguồn truy xuất

    1. ""Nguyễn Lương Bằng – từ nhà tù Sơn La đến ngày kháng Nhật" | Câu chuyện thời hoa lửa".

  • "65 NĂM - Hệ thống sách Online - Tài chính".

  • "Lễ Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Đồng chí Nguyễn Lương Bằng" - Cổng thông tin điện tử Văn phòng Chủ tịch nước.

  • "Nguyễn Lương Bằng - Tổng Giám đốc đầu tiên của Ngân hàng Quốc gia Việt Nam".

  • "Nhà tưởng niệm cố Phó Chủ tịch nước Nguyễn Lương Bằng: Một địa chỉ văn hóa" - Báo Hải Phòng.

  • "Sao Đỏ Nguyễn Lương Bằng - khí chất người cộng sản chân chính" - Báo Quân đội nhân dân.

  • "Đóng góp nổi bật của đồng chí Nguyễn Lương Bằng trong xây dựng Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa" - Bảo tàng Lịch sử Quốc gia.

  • "Đồng chí Nguyễn Lương Bằng - Tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh" - Báo Tuyên Quang.

  • "Đồng chí Nguyễn Lương Bằng – Người đặt nền móng cho công tác kiểm tra của Đảng" - Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

  • Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn
    Nguyễn Lương Bằng - Người chiến sĩ cộng sản kiên trung, tấm gương đạo đức cách mạng sáng ngời | Câu chuyện thời hoa lửa